Wrapped Bitcoin là gì? WBTC là một giải pháp đưa Bitcoin tiếp cận với mạng lưới Ethereum. Nó được xem như là bước tiến vượt bậc tạo tiền đề để sự kết nối với những mạng lưới DeFi trong tương lai. Liệu rằng với những ưu điểm nổi bật và được đề cao như hiện tại thì Wrapped Bitcoin có những hạn chế gì? Để hiểu rõ hơn về khái niệm và tính ứng dụng của Wrapped Bitcoin thì bạn đừng bỏ qua nội dung bài viết dưới đây của coin568net nhé!
Wrapped Bitcoin là gì?
WBTC là từ viết tắt của Wrapped Bitcoin, là một loại Bitcoin được ra mắt ở hệ thống Ethereum và nó có giá trị tương đương tỷ lệ 1:1 với BTC.
Wrapped Bitcoin được đúc theo bộ tiêu chuẩn token ERC-20 thuộc nền tảng Ethereum. Mục đích tạo ra WBTC là đưa thanh khoản của Bitcoin đến với giao thức DeFi. Token này xuất hiện đã tạo nên tiềm năng dùng Bitcoin ở đa dạng ứng dụng DeFi.
Wrapped Bitcoin quan trọng như thế nào trong thị trường crypto?
Wrapped Bitcoin (WBTC) đang đóng vai trò như một cây cầu quan trọng giúp chuyển tải giá trị của Bitcoin sang các hệ sinh thái blockchain khác, đặc biệt là Ethereum. Dưới đây là lý do khiến WBTC ngày càng chiếm vị trí đáng kể trong thị trường tiền mã hóa:
Mở rộng phạm vi sử dụng cho Bitcoin
Hiện nay, Bitcoin vẫn giữ vị thế trung tâm trên thị trường tiền điện tử nhờ:
- Là tài sản được nhiều nhà đầu tư ưu tiên nắm giữ.
- Sở hữu thanh khoản vượt trội.
- Khối lượng giao dịch trung bình luôn đứng đầu.
- Dẫn đầu về tổng vốn hóa thị trường.
Tuy nhiên, mạng Bitcoin vốn dĩ không được xây dựng để hỗ trợ các giao dịch phức tạp như hợp đồng thông minh. Điều này làm hạn chế khả năng kết nối của BTC với những chuỗi blockchain khác đang phát triển đa dạng các sản phẩm tài chính phi tập trung.
Nhằm khắc phục điểm yếu này, tháng 1/2019, WBTC ra đời trở thành token đại diện đầu tiên cho giá trị của Bitcoin trên nền tảng khác. WBTC vừa giữ nguyên giá trị gốc của Bitcoin, vừa bổ sung thêm những tính năng mà mạng Bitcoin thuần tuý chưa thể hỗ trợ:
- Cho phép thực hiện các giao dịch phức tạp như smart contract.
- Duy trì sự ổn định về giá trị gắn liền với giá BTC.
- Cải thiện tốc độ xử lý giao dịch nhanh hơn so với mạng chính Bitcoin (theo Bitgo, Ethereum có thể xử lý 15 – 30 giao dịch/giây, trong khi Bitcoin chỉ dao động 3 – 7 giao dịch/giây).
Chỉ sau hơn 1 năm vận hành, đã có hơn 800 triệu USD giá trị Bitcoin được chuyển đổi sang WBTC (theo số liệu từ Gemini). Sự thành công của WBTC cũng tạo tiền đề cho hàng loạt wrapped token khác như WETH, WBNB… ra đời, mở rộng mạnh mẽ khả năng tương tác giữa các chuỗi khối.
Bổ sung thanh khoản cho thị trường DeFi
Dù được ví như “vàng điện tử”, Bitcoin lại khá thụ động trước hệ sinh thái DeFi do thiếu khả năng tương thích kỹ thuật. Trước đây, việc đưa BTC vào DeFi gần như là bài toán khó.
WBTC chính là giải pháp linh hoạt khi mà người dùng chỉ cần khoá lượng BTC thật làm tài sản thế chấp, sau đó nhận về lượng WBTC tương ứng để tự do giao dịch trên các nền tảng phi tập trung, tham gia cung cấp thanh khoản, cho vay hoặc staking.
Nhờ vậy, người nắm giữ BTC không cần bán ra vẫn có thể khai thác dòng tiền trong hệ sinh thái DeFi để tối ưu hoá nguồn vốn.
Gia tăng lợi nhuận mà vẫn giữ nguyên vị thế Bitcoin
Thông thường, nhiều holder chỉ có thể ngồi chờ giá BTC tăng để chốt lời. Nhưng với WBTC, tài sản vẫn mang giá trị của Bitcoin, đồng thời tạo cơ hội cho nhà đầu tư chủ động sinh lời từ nhiều hình thức:
- Cung cấp thanh khoản trên sàn DEX.
- Tham gia các giao thức cho vay kiếm lãi.
- Thực hiện staking nhận phần thưởng.
Điểm đáng giá là nhà đầu tư vẫn duy trì được vị thế tiếp xúc với biến động giá Bitcoin, trong khi tận dụng được lợi ích từ dòng tiền DeFi.
Cầu nối giữa hai mạng lưới lớn nhất thị trường
Bitcoin không hỗ trợ hợp đồng thông minh phức tạp như Ethereum. WBTC xuất hiện như giải pháp trung gian, giúp mang tài sản Bitcoin sang hệ sinh thái Ethereum để tham gia các sản phẩm tài chính sáng tạo.
Thông qua WBTC, người nắm giữ BTC có thể dễ dàng tham gia cung cấp thanh khoản trên Uniswap hoặc gửi tài sản vào Compound để hưởng lãi suất. Nhờ vậy, cả mạng Bitcoin lẫn Ethereum đều được mở rộng phạm vi ứng dụng, tăng thêm giá trị sử dụng thực tiễn cho nhà đầu tư crypto.
Cơ chế hoạt động của WBTC (Wrapped Bitcoin)
Wrapped Bitcoin được tạo ra ở thời điểm mà nhu cầu của người dùng muốn dùng Bitcoin để giao dịch WBTC ở hệ thống Ethereum bằng nền tảng trung gian (Merchant). Sau khi nhận được yêu cầu, Merchant tiến hành tiến trình kiểm tra xác minh danh tính của người dùng dựa trên các quy định của AML (chống rửa tiền) và KYC (Know Your Customer).
Tiếp theo, Merchant sẽ tiến hành giao dịch với Custodian (bên lưu ký). Sau đó, Custodian sẽ phát hành một lượng Wrapped Bitcoin (WBTC) cụ thể và gửi chúng tới địa chỉ Ethereum của Merchant.
Bước cuối cùng là người dùng cùng Merchant thực hiện giao dịch Swap để chuyển đổi Bitcoin với Wrapped Bitcoin.
>> Xem thêm: Token Swap là gì? Tiềm năng và thách thức của chơ chế Swap Token
Những điểm mạnh và điểm yếu khi sử dụng Wrapped Bitcoin
Qua những nội dung chia sẻ ở trên người dùng đã biết được Wrapped Bitcoin là gì. Có thể thấy Wrapped Bitcoin có những ưu điểm nổi bật nhưng vẫn tồn tại những rào cản nhất định. Hãy cùng tìm hiểu thêm về tính hai mặt của Wrapped Bitcoin thông qua những điểm được tổng hợp dưới đây:
Điểm mạnh
- Mở rộng tiềm năng dùng BTC ở DeFi: WBTC hỗ trợ Bitcoin gia nhập trực tiếp vào Ethereum cũng như những hệ sinh thái DeFi khác. Thay vì chỉ HODL BTC để chờ tăng giá thì nhà đầu tư có thể dùng BTC staking, vay thế chấp hoặc cung cấp khả năng thanh khoản.
- Gia tăng bảo mật cho tài sản: Những WBTC sẽ bảo chứng với tỷ lệ 1:1 BTC gốc. Vì vậy mà bên lưu ký rõ ràng trong hoạt động, trader sẽ yên tâm về độ an toàn. Một vài giải pháp dùng DAO hay hợp đồng thông minh đa chữ ký nhằm đẩy mạnh khả năng phi tập trung về quản lý.
- Gia tăng khả năng thanh khoản chéo chuỗi: Chuyển BTC sang WBTC mở cơ hội luân chuyển thanh khoản trơn tru hơn giữa những mạng lưới blockchain. Việc này vô cùng hữu dụng ở những giao thức đòi hỏi khối lượng thanh khoản khổng lồ, hỗ trợ nâng cao hiệu quả dùng vốn.
- Tối ưu mức phí giao dịch: Không cần phải di chuyển Bitcoin gốc, hoạt động giao dịch WBTC ở một vài layer 2 hay sidechain như Polygon, Arbitrum,… sẽ tiết kiệm phần lớn phí gas, đặc biệt vào thời điểm hệ thống Bitcoin tắc nghẽn.
- Tốc độ giải quyết giao dịch nhanh hơn: Không cần chờ đợi xác nhận ở nền tảng Bitcoin trong thời gian dài, trader có thể khai thác hệ thống Ethereum để tiến hành giao dịch WBTC diễn ra nhanh hơn, là lựa chọn lý tưởng với những chiến lược yêu cầu giải quyết nhanh khi thị trường biến động.
Hạn chế
- Dựa dẫm vào giám sát: Hoạt động tạo hay hoàn nguyên WBTC vẫn phải có sự can thiệp của bên thứ ba. Dù nó có khả năng là DAO, tổ chức hay smart contract, nhưng loại hình trên vẫn chưa loại trừ hoàn toàn tính tập trung.
- Chi phí phát sinh vào quá trình wrap/unwap: BTC chuyển đổi thành WBTC (hay ngược lại) bên cạnh tiêu hao thời gian mà còn tốn phí gas. Đôi lúc việc chênh lệch mức giá của BTC gốc với WBTC cũng làm trader đối diện với nguy cơ trượt giá.
- Rủi ro tập trung hóa: Tuy WBTC vận hành ở hệ thống phi tập trung, nhưng tiến trình đúc lại thuộc nhóm nhỏ tổ chức hay validator. Việc này hình thành nguy cơ khi nhóm hay cá nhân chiếm quyền kiểm soát đa phần tài sản.
- Không đúc trực tiếp ở chuỗi gốc: Blockchain Bitcoin không hỗ trợ đúc WBTC mà chỉ mang tính đại diện ở một chuỗi khối khác. Việc này khiến tính nguyên bản ở tài sản suy giảm, làm trader phải có niềm tin đối với mô hình hoạt động đa chuỗi.
Wrapped Bitcoin có tiềm năng để rót tiền đầu tư hay không?
Vấn đề được đề ra là đầu tư cho Wrapped Bitcoin liệu có được xem là một quyết định đúng ở bối cảnh hiện nay không?
Thực tế thì những Wrapped token mà ở đó nổi trội nhất WBTC đang giữ vai trò vô cùng quan trọng ở hệ sinh thái DeFi, vì nhu cầu đem tài sản ở chuỗi gốc đến chuỗi khác liên tục tăng cao. Dựa trên khả năng biểu trưng cho Bitcoin ở những mạng lưới như Ethereum, WBTC sẽ hỗ trợ trader khai thác thanh khoản cũng như tiện ích cả hai bên, gồm giá trị Bitcoin và những ứng dụng theo hướng phi tập trung của những blockchain khác.
Các Wrapped token cũng sẽ có những đặc trưng tương tự những token bình thường. Trên thực tế, nó được giao dịch cùng mức giá ngang với lúc bán và mua.Vì lẽ đó mà giá của token tăng cũng kéo giá của Wrapped token tăng theo.
Khi nhắc đến mức giá của WBTC, nó sẽ có sự liên quan đến giá của Bitcoin. Các trang web uy tín sẽ dự báo về mức tăng trưởng cho cả WBTC và BTC.
Theo số liệu dự đoán từ Digitalcoin, giá trị của BTC có khả năng sẽ đạt mức 89.000 USD trong năm 2021, vượt mốc sáu chữ số vào năm 2022, khoảng 103.000 USD. Việc này có khả năng giữ mức tăng trưởng ổn định và bền vững suốt thập kỷ. Vào 2028 mức giá trị có khả năng đạt đến 264.000 USD. Nguyên nhân là vì WTBC cũng là token tương đương, giá trị của nó sẽ tăng trưởng dựa vào xu hướng của BTC với tỷ lệ tương đương. Digitalcoin đã làm rõ hơn bằng cách đưa ra dự báo về mức giá mà WBTC có thể đạt được nếu BTC chạm đỉnh ở năm 2028 là 258.000 USD.
Tuy nhiên, không phải toàn bộ Wrapped token đều có được tiềm năng tăng trưởng như WBTC. Cơ bản là tài sản gốc Bitcoin đã có khả năng thanh khoản cao, được sử dụng rộng rãi, nhờ đó mà WBCT có chỗ dựa vững chắc,. Những loại Wrapped token khác đang còn dựa vào niềm tin ở tài sản gốc và khả năng ứng dụng ở thị trường.
Ứng dụng thực tiễn của Wrapped Bitcoin ở hệ sinh thái DeFi
Sau khi đã biết được tiềm năng của WBTC là gì, hãy cùng đi qua nội dung kế tiếp để nghiên cứu về những dự án liên quan đến WBTC trong hệ sinh thái DeFi đã mở ra những cơ hội gì cho trader và những nhà đầu tư nhé.
Gia nhập cung cấp tính thanh khoản
Một trong những biện pháp ứng dụng WBTC được sử dụng rộng rãi nhất ở môi trường DeFi là gia nhập vào bể thanh khoản. Những nhà đầu tư sẽ chuyển WBTC đến những liquidity pool ở những sàn DEX như SushiSwap, Uniswap hoặc Balancer nhằm nhận lại lợi nhuận từ phí giao dịch được phát sinh.
Ví dụ, khi một nhà giao dịch rót ETH và WBTC vào bể thanh khoản ở Uniswap, họ sẽ được nhận một phần phí giao dịch khi có người dùng swap hai loại tài sản trên. Điều này không chỉ đem lại nguồn thu nhập thụ động, nó còn giữ độ sâu thanh khoản ở hệ sinh thái DeFi.
Cho đến tháng 11/2024, chỉ số TVL ở những bể có WBTC ở Uniswap đã cao hơn 500 triệu đô, thể hiện cụ thể mức độ gia nhập và niềm tin của cộng đồng cho hoạt động cung cấp khả năng thanh khoản thông qua loại tài sản này.
Xem thêm:
ORC20 là gì? Liệu token có thể thay đổi cuộc chơi trên Bitcoin?
Tìm hiểu Runes – Cơ hội đầu tư bùng nổ trên hệ sinh thái Bitcoin
Trading WBTC
Trading là hình thức được áp dụng khá rộng rãi nhằm thu lợi nhuận từ WBTC, đặc biệt là ở DeFi. Trader mua WBTC vào thời điểm giá thấp và bán lại khi giá tăng để nhận lợi nhuận từ khoản chênh lệch. Nhưng không giống với những sàn CEX kiểu truyền thống, ở DeFi chủ yếu giao dịch WBTC sẽ diễn ra ở những sàn DEX, hỗ trợ tăng cường bảo mật cho những sàn DEX không giữ tiền của trader mà chỉ liên kết với ví điện tử mà họ sở hữu.
Một vài sàn DEX nổi bật như Curve, Uniswap, SushiSwap và Balancer đều có hỗ trợ cho giao dịch WBTC. Điểm mạnh của giao dịch ở những nền tảng trên hơn sàn CEX là hạn chế được nguy cơ tấn công mạng.
Nhưng trading WBTC cũng ẩn chứa những rủi ro, đặc biệt là khi việc nhận định chính giác mức giá trị cũng như tâm lý từ thị trường. Hiệu ứng FOMO sẽ kéo theo các quyết định không khôn ngoan, tạo nên thiệt hại nghiêm trọng đối với nhà đầu tư khi không kiểm soát rủi ro hiệu quả.
Tạo nguồn lợi nhuận thụ động bằng staking
Nếu gửi WBTC đến những nền tảng tối ưu hóa nguồn lợi nhuận như Yearn Finance hay Compound, trader sẽ được nhận nguồn lãi suất theo định kỳ dựa vào hiệu suất của mỗi chiến lược đầu tư.
Mức lãi suất mỗi năm (APY) cho hoạt động staking WBTC ở Yearn Finance trong khoản từ 5% – 8%, dựa vào chiến lược được sử dụng bởi vault. Cách thức này vô cùng hiệu quả trong việc gia tăng tài sản cho trader sở hữu BTC thời gian dài nhưng vẫn có mong muốn có thể nhận thêm lợi nhuận.
Dùng làm tài sản thế chấp cho hoạt động vay vốn
WBTC (Wrapped Bitcoin) cũng được sử dụng phổ biến tương tự loại tài sản dùng để thế chấp ở những hệ thống cho vay như Aave, MakerDAO hay Compound. Trader không cần phải bán BTC để có vốn, chỉ cần chuyển thành WBTC rồi dùng nó thế chấp ở những hệ thống kể trên để vay những loại tài sản như ETH, USDC hay DAI.
Ví dụ: Có nhà đầu tư sở hữu 1 BTC và muốn wrap sang WBTC, sau đó thế chấp cho Compound để vay DAI hay USDC. Số tài sản vay được có thể dùng mở thêm vị thế mới, tham gia staking hay đầu tư những vẫn giữ quyền sở hữu đối với BTC lúc đầu.
Hiện nay, khối lượng WBTC dùng làm tài sản để thế chấp ở Aave trong khoảng 300 triệu đô, chứng minh WBTC chính là một trong các lựa chọn hàng đầu ở những nền tảng lending.
Yield Farming giúp thu nhuận từ tài sản mã hóa nhàn rỗi
Yield Farming là một chiến lược cho những nhà đầu tư hold BTC trong dài hạn sẽ khai thác tài sản của bản thân để sản sinh thu nhập thụ động ở DeFi. Thông qua việc chuyển BTC sang WBTC, đem lại tính thanh khoản cho những bể ở nền tảng Balancer hau Uniswap, bạn sẽ đóng vai trò là nhà cung cấp thanh khoản và phí giao dịch chính là phần thưởng.
Bên cạnh nhận lợi nhuận từ phí giao dịch, một vài cơ chế còn phân bổ thêm token gốc, thường được gọi là Liquidity Mining. Nếu được lên sàn niêm yết, giá trị của những token trên sẽ được cộng gộp với APY. Một ví dụ thực tế là token UNI của Uniswap đã từng phân bổ miễn phí đến LP và giá hiện tại là 4.12 USD.
Nhưng lợi nhuận cao sẽ kèm theo rủi ro. Do đó, Yield Farming không thích hợp cho tất cả nhà đầu tư cũng như nội dung bài viết trên cũng không khuyến khích đầu tư.
Những lựa chọn thay thế cho WBTC: renBTC (RENBTC) và Bitcoin BEP2 (BTCB)
renBTC chính là một dạng Wrapped Bitcoin do giao thức Ren phát triển. Nó là một hệ thống mở hỗ trợ kết nối cũng như gia tăng khả năng thanh khoản giữa những blockchain khác nhau. Người dùng có thể thông qua Ren để chuyển tài sản ở những blockchain khác đến những dApp ở Ethereum dễ dàng hơn, hình thành sự linh động đối với việc dùng Bitcoin ở đa dạng nền tảng.
renBTC không mất nhiều thời gian để làm một đối thủ đáng gờm của WBTC, khi sở hữu ưu thế là quy trình đúc renBTC khá đơn giản. Trader chỉ cần chuyển BTC lên hệ thống của RenVM và quy trình chuyển đổi đã hoàn thành. Việc này khiến renBTC là điểm sáng vô cùng hấp dẫn khi có thể tiếp cận một cách dễ dàng hơn WBTC ở nhiều tình huống.
Nhưng khi bạn muốn dùng BTC ở những blockchain khác, cụ thể là ở Binance Smart Chain (BSC), trader có thể tìm hiểu về BTCN (Bitcoin BEP2). Nó được phát triển với mục đích phục vụ cho hoạt động đưa Bitcoin vào BSC và vận hành giống như WBTC. Tuy nhiên, điểm khác biệt của BTCB là nó sẽ tiếp xúc trực tiếp với những ứng dụng và dịch vụ ở hệ sinh thái của BSC.
Kết luận
Kết lại, Wrapped Bitcoin đã mở ra hướng đi mới, giúp Bitcoin dễ dàng tham gia vào hệ sinh thái DeFi và mở rộng khả năng sinh lời cho nhà đầu tư. Thông qua bài viết này, hy vọng bạn đã nắm được Wrapped Bitcoin là gì, cách hoạt động và lợi ích mà nó mang lại cho thị trường crypto. Mong rằng những kiến thức vừa rồi sẽ giúp bạn có thêm góc nhìn vững vàng hơn trước khi đưa ra các quyết định đầu tư tiền mã hóa hiệu quả và an toàn hơn.
Tôi là Phùng Cảnh Lang, với hơn 5 năm kinh nghiệm trong thị trường Crypto, tôi hy vọng những bài viết của mình thật sự hữu ích với bạn. Là một người từng trải, tôi rất mong khi ai đó gia nhập vào thị trường Crypto hãy nên trang bị đầy đủ kiến thức, vì đây là đầu tư không phải một canh bạc may rủi.