TGE là gì? Sự kiện tạo Token được chuyên gia nhận định là một bước quan trọng để có thể đưa một token niêm yết trên thị trường tiền mã hoá. Tuy nhiên, sự kiện này có thành công hay không không được quyết định bởi nhóm phát triển mà là cộng động nhà đầu tư. Vậy quy trình Token Generation Event diễn ra như thế nào? Nhà đầu tư có thể tham gia vào TGE bằng cách nào? Nội dung bài viết dưới đây sẽ chia sẻ cho trader những thông tin hữu ích xoay quanh Token Generation Event (TGE).
TGE là gì?
Sự kiện tạo Token hay còn được biết đến là Token Generation Event (TGE) chính là cơ hội mà một dự án trên blockchain để tạo và phân bổ những token đến với người dùng và nhà đầu tư. Sự kiện này được nhận định là bước đầu vô cùng quan trọng đối với việc bắt đầu chạy một dự án, hỗ trợ gọi vốn cho dự án đồng thời thu hút lượt người dùng ban đầu.
Mục tiêu mà sự kiện tạo token (TGE) hướng tới là:
- Gây quỹ.
- Khởi động thiết lập hệ sinh thái xoay quanh dự án.
- Thu hút đồng thời phát triển cộng đồng.
Vì sao TGE là cột mốc chiến lược trong hành trình phát triển của các dự án Crypto?
Trong bối cảnh môi trường pháp lý ngày càng siết chặt và các rủi ro pháp lý xoay quanh mô hình gọi vốn qua ICO ngày càng hiện hữu, nhiều dự án blockchain đã dần dịch chuyển sang hình thức TGE. Sự thay đổi này không chỉ đơn thuần là một sự điều chỉnh về mặt cơ chế phát hành, mà còn phản ánh bước thích nghi chiến lược của các dự án nhằm đảm bảo tính tuân thủ và bền vững trong dài hạn.
Giải pháp linh hoạt nhằm giảm thiểu rủi ro pháp lý
Một trong những điểm mấu chốt khiến TGE được ưu tiên chính là việc vốn huy động qua sự kiện này thường không bị phân loại là chứng khoán và do đó tránh được các ràng buộc về mặt thuế và quy định của các cơ quan giám sát tài chính. Trái lại, ICO lại mang nhiều đặc điểm tương đồng với IPO trên thị trường truyền thống, khiến nó trở thành mục tiêu giám sát chặt chẽ từ các tổ chức quản lý như SEC. Nhiều dự án như Ripple đã từng bị kiện do vi phạm quy định chứng khoán, từ đó tạo ra lực cản lớn trong quá trình mở rộng sản phẩm và phát triển hệ sinh thái.
TGE với cấu trúc phát hành và phân phối token tối ưu hơn đã phần nào tháo gỡ nút thắt pháp lý mà ICO để lại. Từ năm 2020 trở đi, hình thức này ngày càng được các dự án ưu tiên nhờ khả năng giảm thiểu rủi ro pháp lý và tăng tính linh hoạt khi tiếp cận thị trường.
Đòn bẩy truyền thông và kích thích dòng vốn đổ vào dự án
Bên cạnh yếu tố pháp lý, TGE còn đóng vai trò như một chiến lược truyền thông mạnh mẽ giúp dự án định vị thương hiệu trên thị trường. Thông qua việc công bố kế hoạch phát hành token, dự án có thể tạo ra hiệu ứng FOMO, kích thích sự quan tâm của cộng đồng nhà đầu tư, đặc biệt là những người tìm kiếm cơ hội tham gia sớm vào các tài sản kỹ thuật số tiềm năng.
Việc tổ chức TGE một cách bài bản không chỉ giúp tối ưu hoá khả năng phân phối token mà còn tạo ra đòn bẩy cho tính thanh khoản và khả năng niêm yết trên các sàn giao dịch. Đây là yếu tố then chốt giúp dự án mở rộng tệp người dùng, gia tăng mức độ phổ biến và thúc đẩy quá trình phát triển hệ sinh thái.
Cách phân bổ token trong sự kiện tạo token (TGE)
Để token đến được tay người dùng thì nó phải trải qua nhiều vòng huy động vốn cũng như vòng bán Token. Dự án thường sẽ hoàn thành những vòng gọi vốn rồi mới tiếp tục thực hiện Token Generation Event (TGE). Những vòng để huy động vốn và bán token cho những đối tượng như thế nào có thể tham khảo các thông tin bến dưới đây:
Vòng gọi vốn
Pre-Seed (Vòng trước hạt giống):
- Nguồn vốn: Những dự án quen thuộc thông thường sẽ có mối quan hệ riêng, những nhà đầu tư thiên thần.
- Hình thức để bán token: Bán riêng tư – Private Sale
Seed (Vòng hạt giống):
- Nguồn vốn: Quỹ đầu tư mạo hiểm ở giai đoạn đầu, những nhà đầu tư thiên thần
- Hình thức để bán token: Bán trước, Private Sale.
Series A:
- Nguồn vốn: Nhà đầu tư khởi đầu, quỹ đầu tư mạo hiểm.
- Hình thức để bán token: ICO, bán trước.
Series B:
- Nguồn Vốn: Nhà đầu tư khởi đầu, quỹ đầu tư mạo hiểm quy mô lớn.
- Hình thức để bán token: IEO
Series C và những vòng sau:
- Nguồn vốn: Quỹ đầu tư quy mô nhỏ, quỹ đầu tư mạo hiểm quy mô lớn, nhà đầu tư khởi đầu.
- Hình thức để bán token: STO, IDO.
Những vòng bán token
Private Sale:
- Mục tiêu: Gọi vốn từ những nhà đầu tư theo hướng chiến lược trước thời điểm ra mắt với công chúng
- Đặc điểm: Mang tính riêng tư, chỉ dành cho một số nhà đầu tư nhỏ.
Pre-Sale:
- Mục tiêu: Gọi vốn trước thềm công khai dự án.
- Đặc điểm: Mức giá bán ra sẽ có sự ưu đãi hơn so với khi bán chính thức.
Public Sale:
- Mục tiêu: Nguồn vốn được huy động trực tiếp bởi công chúng.
- Đặc điểm: Mức giá đưa ra sẽ cao hơn so với những vòng trước đó.
ICO (Initial Coin Offering):
- Mục tiêu: Nhận được nguồn vốn huy động từ công chúng.
- Đặc điểm: Token được bán trực tiếp ở website của dự án và nền tảng ICO.
IEO (Initial Exchange Offering)
- Mục tiêu: Nguồn vốn được huy động thông qua những sàn giao dịch theo hướng phi tập trung.
- Đặc điểm: Việc quản lý bán token sẽ được sàn chịu trách nhiệm, qua đó gia tăng độ tin cậy cũng như sản phẩm được tiếp xúc với một lượng lớn người dùng.
IDO (Initial DEX Offering):
- Mục tiêu: Nguồn vốn được huy động thông qua những sàn giao dịch theo hướng phi tập trung.
- Đặc điểm: Gia tăng tính minh bạch cũng như phi tập trung, loại bỏ sự quản lý từ bên thứ ba.
STO (Security Token Offering):
- Mục tiêu: Nguồn vốn được huy động thông qua hoạt động bán token chứng khoán.
- Đặc điểm: Thực thi những quy định theo pháp luật liên quan đến chứng khoán, gia tăng sự tin cậy cùng an toàn đối với nhà đầu tư.
Bên cạnh những sàn giao dịch CEX hay DEX, dự án có thể gọi vốn thông qua bán token ở những nền tảng Launchpad ở thị trường tiền điện tử.
Sự kiện tạo Token (TGE) của dự án crypto có quy trình diễn ra như thế nào?
Quy trình tiến hành TGE cho một dự án sẽ đi qua nhiều giai đoạn như chuẩn bị, tiền TGE, tiến hành TGE và sau TGE. Từng giai đoạn đều có những hoạt động chi tiết để đảm bảo cho hoạt động gọi vốn cũng như phát triển dự án sẽ diễn ra trôi chảy.
Giai đoạn chuẩn bị: Lên kế hoạch cho việc phát triển
Giai đoạn chuẩn bị chính là bước khởi đầu vô cùng quan trọng đối với quy trình tiến hành TGE.
- Xác định mục tiêu: Trước tiền cần xác định rõ mục tiêu TGE của dự án, kể cả số lượng token được phát hành và phân bổ, số vốn phải kêu gọi.
- Whitepaper: Thể hiện chi tiết ở whitepaper thông tin về dự án, lộ trình phát triển, công nghệ áp dụng cũng như hình thức phân bổ token. Đây chính là nguồn tài liệu quan trọng trong việc tạo sự chú ý cho nhà đầu tư.
- Thiết kế token: Xác định tiêu chuẩn về kỹ thuật đối với token (chẳng hạn ERC-20 ở Ethereum) cùng những tính năng hỗ trợ khác như tổng cung, khả năng sử dụng cùng cơ chế phân phối.
- Đội ngũ phát triển phải triển khai một smart contract ở nền tảng blockchain nhằm phục vụ việc xử lý vấn đề tạo cũng như phân bổ token. Smart contract sẽ đảm bảo cho những token được phân bổ một cách an toàn và minh bạch.
Giai đoạn tiền TGE ( Trước khi TGE 1 – 3 tháng)
Vào giai đoạn TGE, điều mà dự án cần tập trung chính là xây dựng cộng đồng đồng thời thiết lập các mối quan hệ về đối tác chiến lược.
- Tổ chức những sự kiện AMA, gia nhập những sự kiện trong ngành, hội thảo…nhằm quảng bá dự án.
- Tiến hành chiến dịch marketing cùng PR, xuất hiện ở những phương tiện truyền thông…
Bên cạnh đó, dự án nên mở những đợt bán token trước (pre-sale) dành cho những nhà đầu tư theo hướng chiến lược cùng những quỹ đầu tư quy mô lớn với mức giá ưu đãi nhằm gọi trước một phần vốn trước thời điểm chính thức diễn ra TGE.
Đa phần dự án tiến hành những vòng bán token đều được xác định thông tin cụ thể liên quan đến tokenomics như lịch trả token và thời điểm TGE.
Giai đoạn tiến hành TGE (trước TGE 0 – 1 tháng)
Trước khi bắt đầu cho Token Generation Event (TGE), dự án phải thông báo cụ thể về thời gian chính xác và chi tiết liên quan đến TGE. Thông báo trên nên được công khai ở website, mạng xã hội cũng như gửi mail đến các cá nhân/ tổ chức quan tâm.
Vào thời điểm tiến hành TGE, dự án phải hỗ trợ những nhà đầu tư trong toàn bộ quá trình trả token. Cần xây dựng đội ngũ chuyên về kỹ thuật để xử lý kịp thời những vấn đề về kỹ thuật cũng như đảm bảo cho hệ thống cho việc trả token vận hành ổn định.
Giai đoạn sau TGE
Ngay khi kết thúc TGE, dự án sẽ duy trì phân bổ token đến tay nhà đầu tư dựa trên lịch trình trả token ở whitepaper. Dự án phải hoàn thành hoạt động chuyển token đến ví của nhà đầu tư dựa trên tỷ lệ cam kết trước đó.
Dự án có thể tiến hành đàm phán cũng như thỏa thuận với những sàn giao dịch đưa token lên niêm yết, hỗ trợ người dùng thuận tiện hơn trong việc giao dịch mua bán token. Việc này có thể hoàn tất ở những giai đoạn trước, chỉ cần triển khai cho phù hợp với sự vận hành cùng hiệu quả của marketing.
Cuối cùng, việc tiếp tục phát triển dự án theo các mục tiêu và kế hoạch đã đề ra trong whitepaper là rất quan trọng.
Cuối cùng, hoạt động duy trì phát triển dự án dựa trên những mục tiêu cùng kế hoạch đã đề ra ở whitepaper vô cùng quan trọng.
So sánh TGE và ICO
Khi nhắc đến ICO và TGE, sẽ có nhiều người nhầm lẫn về hai thuật ngữ trên. Đa số mọi người đều nhận định chúng đều là những phương pháp để huy động vốn ở những cộng động khác nhau. Tuy nhiên, do ICO được tiến hành để phát hành token mà không phải là coin, một vài người xem ICO như một hình thức TGE.
Tuy cả hai cách thức trên đều có chung mục tiêu với nhau, nhưng TGE sẽ tập trung nhiều hơn trong việc tạo ra và phát hành những token tiện ích. Tóm lại, những token trên vẫn chưa được tính là hoạt động phát hành chứng khoán do chúng gắn liền cùng một sản phẩm hay tình huống áp dụng cụ thể (chẳng hạn: quyền truy cập đến những dịch vụ về đăng ký, hệ thống bỏ phiếu, lưu trữ ở đám mây phi tập trung,..). Ở một góc độ khác thì ICO lại đa phần tích hợp cùng những đợt phát hành token dạng chứng khoán, việc này có thể dễ dẫn đến việc gia tăng sự áp lực lên phía những cơ quan quản lý.
Sự kiện tạo Token (TGE) có ưu và nhược điểm gì?
Ưu điểm
- Khả năng móc nối trên toàn cầu: Với TGE, những công ty khởi nghiệp có thể thu hút nguồn hỗ trợ tài chính từ những nhà đầu tư trên toàn cầu.
- Gọi vốn từ cộng đồng đầu tư phi tập trung: Thông qua TGE có thể gọi vốn ở cộng đồng đầu tư phi tập trung, hạn chế tính phụ thuộc vào những phương pháp huy động vốn truyền thống.
- Cơ hội đổi mới: Những người yêu thích sự đổi mới có thể thông qua TGE để tạo ra cơ hội thực hiện hoá ý tưởng của bản thân với những ứng dụng cùng nền tảng theo hướng phi tập trung.
- Tăng hiệu quả trong việc huy động vốn: Quy trình huy động vốn được đơn hoá bằng việc ứng dụng công nghệ blockchain. Hỗ trợ cải thiện hiệu quả cũng như giảm thiểu chi phí phát triển.
- Tham gia toàn diện: Những cơ hội để đầu tư sẽ được dân chủ hoá bởi TGE, tất cả mọi người đều được phép tham gia không kể người mới hay lâu năm.
Nhược điểm
- Khó quản lý: Tính chất khó kiểm soát của TGE sẽ làm cho những nhà đầu tư dễ gặp phải tình huống lừa đảo hoặc gian lận. Người dùng muốn tham gia cần có sự tự nghiên cứu và xem xét khả năng chấp nhận rủi ro.
- Biến động của thị trường: Token thường có mức giá luôn biến động khó lường, do đó tiềm ẩn rủi ro cho những nhà đầu tư ở thị trường về tiền mã hoá.
- Tính khả quan của dự án: Một vài dự án đã phát hành bởi những TGE không giống với cam kết, khả năng gặp tổn thất về tài chính vô cùng cao.
- Lỗ hổng về bảo mật: Khả năng TGE trở thành mục tiêu cho những hacker là vô cùng lớn, họ có thể lợi dụng lỗ hổng ở nền tảng để đánh cắp thông tin cá nhân hoặc vốn.
- Mức độ tin cậy của đội ngũ phát triển: Cần kiểm tra kỹ những đội ngũ phát triển dự án, nhiều báo cáo đã được đưa ra liên quan đến những nhóm lừa đảo rồi bỏ trốn với số tiền huy động được từ nhà đầu tư thông qua TGE.
Cách tham gia vào TGE một cách an toàn và hiệu quả
Việc tuân thủ đúng quy trình và cảnh giác với rủi ro là điều kiện tiên quyết để tham gia TGE một cách an toàn và hiệu quả. Theo đó:
Thẩm định dự án trước khi xuống tiền
Nhà đầu tư cần thực hiện due diligence kỹ lưỡng trước khi tham gia TGE. Đọc whitepaper, kiểm tra tokenomics, đội ngũ phát triển, roadmap và mức độ minh bạch của dự án. Việc đánh giá kỹ lưỡng sẽ giúp nhà đầu tư xác định được tiềm năng sinh lời và các rủi ro có thể phát sinh.
Tham gia whitelist lọc đầu vào quan trọng
Phần lớn dự án sẽ yêu cầu nhà đầu tư đăng ký whitelist để đủ điều kiện mua token. Quá trình này thường bao gồm các nhiệm vụ cộng đồng như theo dõi mạng xã hội, tham gia Discord, thực hiện KYC, hoặc chia sẻ chiến dịch marketing. Whitelist đóng vai trò như vòng sơ tuyển, giới hạn số lượng người được mua ở giai đoạn đầu.
Chuẩn bị ví cá nhân và nạp tài sản
Nhà đầu tư cần chuyển tài sản số thường là USDT, ETH hoặc BNB về ví cá nhân có hỗ trợ tương tác với smart contract như MetaMask. Tuyệt đối không gửi từ ví sàn để tránh rủi ro không nhận được token sau TGE.
Gửi tài sản vào smart contract của dự án
Khi đến thời điểm TGE, dự án sẽ cung cấp địa chỉ ví để người tham gia chuyển tiền. Đây là bước dễ bị tấn công giả mạo, nên cần xác minh kỹ nguồn thông tin, ưu tiên nhận địa chỉ từ kênh chính thức đã xác thực. Chỉ thực hiện giao dịch khi đã chắc chắn về tính hợp lệ của smart contract.
Các trường hợp ảnh hưởng đến sự kiện TGE trong thị trường crypto
TGE không phải lúc nào cũng diễn ra suôn sẻ. Một số trường hợp trong quá khứ đã cho thấy TGE có thể bị trì hoãn hoặc huỷ bỏ do các vấn đề liên quan đến pháp lý, kỹ thuật hoặc mâu thuẫn nội bộ.
Tezos (XTZ)
Dự án Tezos tiến hành TGE vào tháng 7/2017 và nhanh chóng thu về khoảng 232 triệu USD, đây là một trong những thương vụ gọi vốn lớn nhất thời kỳ đó. Tuy nhiên sau TGE, dự án nhanh chóng rơi vào khủng hoảng quản trị khi nảy sinh mâu thuẫn gay gắt giữa đội ngũ sáng lập và tổ chức Tezos Foundation.
Những bất đồng này khiến tiến độ phát triển bị đình trệ và việc phân phối token bị trì hoãn nghiêm trọng, làm sụt giảm niềm tin từ phía cộng đồng. Không dừng lại ở đó, Tezos còn bị cuốn vào các vụ kiện tập thể từ nhà đầu tư, cáo buộc dự án vi phạm luật chứng khoán liên bang. Đây là một trong những ví dụ điển hình cho rủi ro pháp lý phát sinh hậu TGE.
Parity Wallet
Dù không trực tiếp tổ chức TGE, nhưng Parity Wallet là nền tảng ví multi-signature phổ biến thời kỳ ICO và đóng vai trò cốt lõi trong quá trình lưu trữ tài sản sau TGE của nhiều dự án.
- Tháng 7/2017: Một lỗi trong smart contract khiến hacker chiếm đoạt khoảng 150,000 ETH từ Parity Wallet.
- Tháng 11/2017: Một người dùng vô tình kích hoạt bug trong hợp đồng thông minh, khiến hơn 513,000 ETH (trị giá 150 triệu USD khi đó) bị đóng băng vĩnh viễn.
Sự cố này ảnh hưởng trực tiếp đến tính thanh khoản và hoạt động vận hành của các dự án vừa hoàn thành TGE và sử dụng ví của Parity, gây thiệt hại không nhỏ cho cả dự án lẫn nhà đầu tư.
Telegram Open Network (TON)
Telegram từng có tham vọng triển khai blockchain riêng với tên gọi TON và phát hành token Gram (GRM). Trong giai đoạn đầu, công ty đã huy động thành công 1.7 tỷ USD từ các nhà đầu tư tư nhân qua đợt bán token.
Tuy nhiên đến tháng 10/2019, Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC) đã chính thức kiện Telegram, cho rằng việc phát hành token Gram cấu thành hành vi phát hành chứng khoán chưa đăng ký.
Kết quả là Telegram buộc phải tạm dừng triển khai TON, đồng thời hoãn vô thời hạn TGE của token Gram. Sau khi tòa án liên bang ra phán quyết cấm phân phối token, Telegram không còn lựa chọn nào khác ngoài việc hoàn tiền cho nhà đầu tư lên tới 72% số vốn, hoặc cho phép nhà đầu tư chuyển sang hình thức cho vay với lãi suất 110% trong vòng một năm.
Xem thêm: Wrapped Token là gì? Hiểu đúng để tối ưu hóa chiến lược đầu tư crypto
Kết luận
TGE là gì không chỉ là cột mốc đánh dấu sự khởi đầu chính thức của token trên thị trường, mà còn là cơ hội để nhà đầu tư sớm tiếp cận các tài sản tiềm năng với mức định giá ban đầu. Tuy nhiên, mỗi quyết định tham gia cần được cân nhắc dựa trên dữ liệu, phân tích và quản trị rủi ro hợp lý. Đừng quên theo dõi các nội dung chuyên sâu từ Coin568 để liên tục cập nhật kiến thức và bắt kịp xu hướng mới nhất của thị trường blockchain nhé.
Tôi là Phùng Cảnh Lang, với hơn 5 năm kinh nghiệm trong thị trường Crypto, tôi hy vọng những bài viết của mình thật sự hữu ích với bạn. Là một người từng trải, tôi rất mong khi ai đó gia nhập vào thị trường Crypto hãy nên trang bị đầy đủ kiến thức, vì đây là đầu tư không phải một canh bạc may rủi.