Silicon Valley Bank là gì? Sự kiện Silicon Valley Bank (SVB) phá sản đã gây chấn động ngành tài chính toàn cầu, đặc biệt trong giới startup và công nghệ tại Mỹ. Vụ sụp đổ này không chỉ phản ánh rủi ro trong quản lý thanh khoản mà còn dấy lên lo ngại về hệ thống ngân hàng truyền thống. Vì sao một ngân hàng lớn như SVB lại có thể sụp đổ nhanh đến vậy? Những bài học nào rút ra cho nhà đầu tư? Hãy cùng Coin568net phân tích chi tiết vụ việc trong bài viết dưới đây!
Tổng quan về ngân hàng Silicon Valley Bank
Silicon Valley Bank (SVB) là một tổ chức ngân hàng thương mại của quốc gia Hoa Kỳ, SVB được xem là một hậu phương tài chính vững chắc cho ngành công nghệ. Ngân hàng này không vận hành tương tự như các ngân hàng truyền thống khác, tập trung phục vụ nhu cầu cá nhân hay doanh nghiệp thông thường, SVB chỉ tập trung vào hệ sinh thái khởi nghiệp. Nhất là các công ty startup về lĩnh vực công nghệ, quỹ đầu tư mạo hiểm và các tập đoàn công nghệ có tiềm năng phát triển nhanh chóng.
Ngân hàng Silicon Valley thành lập vào năm 1983 tại trung tâm đổi mới công nghệ thế giới thung lũng Silicon, tổ chức này chiếm vai trò là chiến lược hỗ trợ nguồn vốn cùng với dịch vụ tài chính dành cho những công ty đổi mới sáng tạo. Nhiệm vụ của Silicon Valley Bank vô cùng lớn, thậm chí từng có giai đoạn gần một nửa công ty khởi nghiệp trong giới công nghệ và y tế của Mỹ đã sử dụng dịch vụ từ SVB.
Sự khác biệt giữa các hệ thống ngân hàng khác với Silicon Valley Bank là gì?
SVB không chỉ đóng vai trò là một ngân hàng mà còn là sợi dây liên kết giữa các nhà đầu tư mạo hiểm và các công ty công nghệ, giúp họ có thêm cơ hội phát triển. Nhờ vào cách tiếp cận độc đáo và tập trung các khách hàng tiềm năng nhưng lại có rủi ro cao, ngân hàng Silicon Valley còn được coi là cầu nối quan trọng cho chuỗi vốn hóa thị trường khởi nghiệp thế giới.
- Dịch vụ tài chính chuyên biệt: Silicon Valley Bank còn hỗ trợ nhiều tài khoản ngân hàng so với các ngân hàng bình thường. Ngoài ra, họ còn thiết kế các gói dịch vụ tài chính bao quát gồm: Cho vay vốn, quản lý dòng tiền, giải quyết thanh toán quốc tế, tư vấn và hỗ trợ quá trình IPO, những dịch vụ này không phải bất kỳ ngân hàng nào cũng có thể làm tốt.
- Độ phủ sóng trên hệ sinh thái đầu tư mạo hiểm: Dựa theo thống kê trước kia, có đến khoảng 5% công ty công nghệ và y tế đều nhận vốn từ các quỹ VC tại Hoa Kỳ có quan hệ tài chính với ngân hàng Silicon Valley. Qua đây cũng thấy được mức độ tác động của VCB đối với chuỗi phát triển của các startup.
- Nhóm khách hàng đặc thù: Ngân hàng Silicon Valley không hướng đến phần đông khách hàng mà chỉ tập trung vào Risk Appetite cao như các công ty khởi nghiệp công nghệ, quỹ đầu tư mạo hiểm, doanh nghiệp thuộc lĩnh vực chăm sóc sức khỏe.
Các sản phẩm của Silicon Valley Bank
Vậy sản phẩm và dịch vụ được cung cấp bởi Silicon Valley Bank là gì? Ngân hàng này mang đến rất nhiều sản phẩm và dịch vụ tài chính hàng đầu hỗ trợ cho các doanh nghiệp công nghệ và khởi nghiệp trên toàn thế giới.
Sản phẩm của Silicon Valley được chia thành 4 nhóm gồm: Ngân hàng Doanh nghiệp, Giải pháp Kinh doanh Toàn cầu, Giải pháp Thanh khoản và Ngân hàng Quỹ Toàn cầu.
Ngân hàng Doanh nghiệp – Business Banking
Đối với dịch vụ Ngân hàng Doanh nghiệp sẽ cung cấp cho công ty công nghệ, khởi nghiệp và những doanh nghiệp lớn. Cụ thể:
- Tài khoản thanh toán doanh nghiệp (Business Checking): Tài khoản hỗ trợ các tính năng cần thiết như: Gửi/rút tiền, thanh toán hóa đơn, quản lý tài khoản online và báo cáo tài chính.
- Thẻ tín dụng và dịch vụ thanh toán doanh nghiệp (Payments & Business Credit Cards): Hỗ trợ các doanh nghiệp có thể tiến hành thanh toán và quản lý thẻ tín dụng.
- Công cụ và tích hợp trực tuyến (Online Tools & Integration): Những công cụ online trợ giúp cho các doanh nghiệp thuận tiên trong quá trình theo dõi và quản ký tài khoản, thanh toán.
- Phòng chống gian lận (Fraud Prevention): Đưa ra các biện pháp bảo vệ thông tin doanh nghiệp và phòng chống các rủi ro về gian lận.
- Dịch vụ cho vay (Lending): Ngân hàng còn hỗ trợ đa dạng hình thức cho vay giúp doanh nghiệp mở rộng quy mô và phát triển.
Giải pháp Kinh doanh Toàn cầu – Global Business Solutions
Còn về dịch vụ Giải pháp Kinh doanh Toàn cầu sẽ mang đến dịch vụ tài chính đối với các doanh nghiệp quốc tế, hỗ trợ trong việc quản lý hoạt động thanh toán quốc tế, rủi ro trong tiền tệ và tài sản trên thế giới.
- Dịch vụ Ngân hàng Toàn cầu (Global Banking Services): Hỗ trợ những biện pháp ngân hàng toàn cầu dành cho người dùng doanh nghiệp quốc tế, trong đó có tài khoản ngân hàng, vay vốn, chi trả và cả thanh toán quốc tế.
- Thanh toán Quốc tế (Global Payments): Mang đến các giải pháp chuyển tiền và thanh toán điện tử quốc tế, trợ giúp doanh nghiệp hạn chế chi phí và có được thanh khoản tốt nhất.
- Dịch vụ Quản lý Rủi ro Tỷ giá (Foreign Exchange Risk Services): Giúp cho doanh nghiệp quốc tế được an toàn trước các rủi ro về tỷ giá bằng các công cụ tài chính hấp dẫn như hợp đồng chuyển đổi tiền tệ, hợp đồng kỳ hạn cũng như các sản phẩm phái sinh.
Giải pháp Thanh khoản (Liquidity Solutions)
Dịch vụ này chuyên giúp các doanh nghiệp quản lý nguồn tiền và những lần thanh toán ngắn hạn.
- Quản lý Tài sản SVB (SVB Asset Management): Hỗ trợ những giải pháp về quản lý tài sản trong thời gian dài dành cho cả cá nhân và tổ chức, với các sản phẩm đầu tư như quỹ tiền tệ, quỹ ngắn hạn và quỹ trái phiếu.
- Tiền gửi và Đầu tư (Deposits & Investments): Các dịch vụ tài chính về những tùy chọn gửi tiền, đầu tư như chứng chỉ tiền gửi, đầu tư cổ phiếu, trái phiếu hay các quỹ đầu tư.
Ngân hàng Quỹ Toàn cầu (Global Fund Banking)
Tập trung mang đến các dịch vụ tài chính dành cho những công ty đầu tư, được chia thành 2 nhóm chính:
- CFO cho Quỹ Tư nhân (Private Equity CFO): Hỗ trợ riêng cho các công ty tư nhân, đưa ra những giải pháp về tài chính, kiểm soát dòng tiền và cung cấp pháp lý cho các giao dịch.
- CFO cho Quỹ Đầu tư Mạo hiểm (Venture Capital CFO): Dịch vụ dành cho các công ty đầu tư mạo hiểm và khởi nghiệp, hỗ trợ các giải pháp tài chính trong những thương vụ đầu tư.
Quá trình phát triển mạnh mẽ của Silicon Valley Bank
Ngân hàng Silicon Valley là ví dụ về bài học thanh khoản, quản lý rủi ro lãi suất và những phản ứng trong hệ thống tài chính. Đây là điều mà mọi nhà đầu tư nào cũng cần học hỏi và nắm chắc khi tham gia giao dịch.
Giai đoạn hình thành (1983 – 2000): Xây dựng những nền móng hệ sinh thái đổi mới
Silicon Valley Bank được xây dựng năm 1983 bởi Bill Biggerstaff từng lãnh đạo Wells Fargo và Robert Medearis là giảng viên trường Đại học Stanford. Khi thành lập ngân hàng này với mục đích là mang đến các giải pháp tài chính cho công ty công nghệ startup đang cần vốn trong Thung lũng Silicon là địa điểm giao dịch ý tưởng trên thế giới.
Năm 1988, SVB được niêm yết trên sàn NASDAQ với mã cổ phiếu SIVB, đây là một bước ngoặt lớn đối với họ, từ một ngân hàng cung cấp dịch vụ cho khởi nghiệp lại vươn mình thành định chế tài chính để tiếp cận nguồn vốn trên thị trường.
Vào những năm 1990, Silicon Valley Bank phát triển thêm quy mô hoạt động ra các quốc gia khác trên thế giới, xây dựng nhiều văn phòng đại diện tại Boston, Israel và Trung Quốc, đây đều là những khu vực đang đẩy mạnh thị trường công nghệ. Không chỉ hỗ trợ vốn lưu động mà SVB còn thúc đẩy tài trợ bất động sản thương mại nhằm đáp ứng nhu cầu của các công ty công nghệ.
Thời kỳ phát triển mạnh mẽ (2000 – 2020): Nắm bắt cơ hội về công nghệ và dòng vốn đầu tư
Cuộc khủng hoảng tài chính vào năm 2008 chính là một thử thách lớn đối với ngân hàng Silicon Valley. Họ từng nhận gói hỗ trợ tài chính 235 triệu USD từ quốc gia Mỹ bằng chương trình TARP, tuy nhiên, sau đó SVB đã tự động hoàn trả vì họ có thể khôi phục và quản lý rủi ro lúc ấy.
Đến năm 2012, Silicon Valley hợp tác với ngân hàng Shanghai Pudong Development (SPDB) để tạo ra một ngân hàng liên doanh tại Trung Quốc, điều này với mong muốn tiếp cận gần hơn với thị trường công nghệ tại Châu Á.
Giai đoạn 2020 – 2021, Đại dịch COVID-19 bùng phát làm cho dòng vốn rót vào các công ty công nghệ tăng mạnh, SVB nhận lượng đầu tư lớn vô kể. Chưa đầy 2 năm, toàn bộ tài sản mà ngân hàng đang nắm giữ tăng đến 3 lần, chạm con số 209 tỷ USD.
Cú sập bất ngờ (2023): Không thể kiểm soát thanh khoản
Vào ngày 8 tháng 3 năm 2023, SVB tuyên bố lỗ 1,8 tỷ USD sau khi bán ra nhiều trái phiếu chính phủ Mỹ vì đã giảm mạnh bởi lãi suất tăng. Điều này làm cho thị trường vô cùng náo loạn, nỗi sợ bao trùm.
Ngày hôm sau, hàng loạt khách hàng đều yêu cầu rút tiền, chỉ trong 24 giờ ngân hàng đã được rút khoảng 42 tỷ USD. Cổ phiếu của ngân hàng tụt dốc không phanh đến 60%, tạo ra một làn sóng lo sợ đối với hệ thống ngân hàng khu vực.
Đến ngày 10 tháng 3 năm 2023, ngân hàng Silicon bị Cơ quan bảo hiểm tiền gửi liên bang Mỹ cai quản. Silicon Valley Bank sụp đổ là sự kiện ngân hàng phá sản lớn thứ hai trong lịch sử, chỉ xếp sau Washington Mutual vào năm 2008.
Vào ngày 27 tháng 3 năm 2023, ngân hàng First Citizens Bank mua lại lượng lớn tài sản và nghĩa vụ của SVB với giá 16,5 tỷ USD, kết thúc thời kỳ dẫn đầu hỗ trợ các công ty khởi nghiệp trên thế giới.
Nguyên nhân vì sao Silicon Valley Bank lại sụp đổ?
Silicon Valley Bank không phải suy tàn vì gian lận hay bê bối về tài chính mà nó là từ các quyết định đầu tư tưởng sẽ an toàn nhưng không tương thích với sự biến động của lãi suất và hành vi dòng tiền ở hiện tại. Đó cũng chính là bài học lớn dành cho những nhà đầu tư trên thị trường tài chính hiện nay.
Đòn bẩy trái phiếu và cú sốc lãi suất
Ngân hàng đã dùng phần lớn tiền gửi ngắn hạn để đầu tư vào những trái phiếu chính phủ dài hạn với mức lãi suất cố định khoảng 1.64%. Chiến lược này được dùng để mang về lợi nhuận tốt nhất trong khi lãi suất thấp. Thế nhưng, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ đã tiến hành tăng lãi suất nhanh, cụ thể lên đến 4.75%, điều này khiến trái phiếu tụt dốc thảm.
Vì đầu tư với lượng lớn và chỉ thực hiện bán tháo trong một lần làm cho thanh khoản của SVB ảnh hưởng, họ phải chịu mức thua lỗ đến 1,8 tỷ USD. Điều này khiến khách hàng lo lắng về việc trả và hàng loạt yêu cầu rút tiền.
Áp lực thanh khoản và xuất hiện hiệu ứng Domino rút tiền
Có đến khoảng 89% số tiền gửi tại SVB cao hơn mức bảo hiểm của FDIC (hơn 250.000 USD) phần lớn là từ những công ty khởi nghiệp, quỹ đầu tư mạo hiểm đối mặt với các biến động trên thị trường. Khi ngành công nghệ đối với thời kỳ suy thoái, các công ty đều yêu cầu rút tiền nhằm duy trì các hoạt động.
Vì không nhận được tiền gửi từ người dùng nên làm cho SVB không thể duy trì được thanh khoản. Chỉ trong một ngày, khách hàng đã rút về hơn 42 tỷ USD, từ đó có đợt “bank run” lớn nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính vào năm 2008.
Rủi ro tập trung và không có nhiều chiến lược phân tán
Khác với các ngân hàng thương mại truyền thống khi có đa dạng nhóm khách hàng, thì SVB chỉ tập trung vào những đối tượng về công nghệ. Vì thế, khi lĩnh vực này suy thoái kéo theo toàn hệ thống khách hàng của Silicon Valley cũng giảm mạnh.
Ngân hàng đã áp dụng chiến lược dồn hết tất cả vào duy nhất một mục tiêu cũng khiến hệ thống đối mặt với nhiều rủi ro, thiếu sự phân bổ các dòng tiền và đối tượng gửi tiền. Đây là điều mà các nhà đầu tư và trader có nhiều kinh nghiệm đều hiểu rõ: Đa dạng hóa danh mục không phải để mang về lợi nhuận cao nhất mà để an toàn khi thị trường biến động.
Xem thêm:
Silk Road là gì? Thông tin về chợ đen Crypto và bí mật Dark Web hé lộ
Sự kiện ngân hàng Lehman Brothers phá sản và hệ lụy kinh tế toàn cầu
Hậu quả để lại sau khi Silicon Valley Bank sụp đổ
Sự sụp đổ của Ngân hàng Silicon Valley cũng gây nên những thiệt hại nặng nề cho toàn bộ thị trường. Cụ thể:
- Những ảnh hưởng đối với các công ty khởi nghiệp: Có đến hàng nghìn công ty công nghệ và khởi nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ đang phụ thuộc vào nguồn vốn từ SVB sẽ đối mặt với khả năng phá sản cao vì không thể nhận được tiền gửi của mình. Khi đó các công ty không chỉ gặp khó khăn về tài chính mà còn có nguy cơ rơi vào tình trạng khủng hoảng về dòng tiền.
- Cơn chấn cộng trên thị trường tài chính: SVB sụp đổ cũng tạo ra làn sóng Domino, làm cho giá cổ phiếu của các ngân hàng tại Mỹ giảm sâu. Thị trường tài chính biến động mạnh, điều này làm cho Cục Dự trữ Liên bang Mỹ phải điều chỉnh các chiến lược thúc đẩy lãi suất chậm nhằm ổn định lại tình hình.
Các ảnh hưởng của Silicon Valley Bank sụp đổ đối với thị trường Crypto
Tuy thị trường Silicon Valley Bank sụp đổ chẳng liên quan gì đến thị trường Crypto, tuy nhiên nó đã tạo ra một cơn chấn động mạnh mẽ. Vào ngày 11 tháng 3, Circle là công ty cung cấp stablecoin lớn thứ 2 thế giới đã công bố họ không thể rút về số tiền 3,3 tỷ USD từ ngân hàng Silicon Valley. Chính điều này đã làm cho cặp USDC/USDT giảm nhanh chóng, chỉ còn ở mức 0,9364 USD trên sàn Coinbase, đây là mức thấp nhất kể từ khi ra mắt USDC. Khi đó, thị trường tiền điện tử đã trải qua đợt bán tháo ngắn hạn, hàng loạt nhà đầu tư chuyển vốn sang các stablecoin khác.
Nhưng sau khi Cực Dự trữ Liên bang đưa ra thông báo về chính sách bảo vệ tiền gửi tại ngân hàng Silicon thì giá trị của USDC đã tăng giá trở lại, cụ thể 1 USD.
Ai đã mua lại Ngân hàng Silicon Valley?
Vào ngày 13 tháng 3 năm 2023, HSBC đã tuyên bố sẽ mua lại chi nhánh của SVB tại Anh với giá 1 bảng Anh.
Đến ngày 26 tháng 3 năm 2023, FDIC cũng thông báo ngân hàng First Citizens sẽ quản lý SVB và tiếp nhận lượng lớn khoản tiền gửi và vay của ngân hàng. Tính đến ngày 10 tháng 3, ngân hàng Silicon Valley Bank đã công bố báo cáo tổng tài sản gần 167 tỷ USD và tiền gửi 199 tỷ USD. Ngân hàng First Citizens mua lại SVB với giá 72 tỷ USD tài sản và chiết khấu 16,5 tỷ USD.
FDIC dự tính số tiền thiệt hại mà SVB đã tạo ra đến gần 20 tỷ USD.
Bài học quý giá từ vụ việc của Silicon Valley Bank
Từ sau khi SVB sụp đã khiến nhiều ngân hàng và doanh nghiệp cảnh tỉnh về các chiến lược khi tham gia giao dịch, ngoài ra cũng để lại những bài học đáng nhớ cho các trader trẻ hiện nay.
- Quản lý rủi ro lãi suất: Không nên đầu tư dài hạn bằng số tiền gửi ngắn hạn. Ngân hàng Silicon Valley đã không tính toán trước tình huống lãi suất tăng cao, điều này làm cho việc bán trái phiếu thua lỗ nặng nề. Vì thế, các nhà đầu tư nên có cách quản lý rủi ro lãi suất phù hợp, đảm bảo tốt tính thanh khoản cũng như thời gian đầu tư.
- Đa dạng nguồn khách hàng: SVB chỉ tập trung vào nhóm đối tượng công nghệ, không có sự đa dạng. Khi lĩnh vực gặp khó khăn, toàn bộ hệ thống ngân hàng sẽ đối mặt với suy thoái. Đây cũng là cảnh báo dành cho các nhà đầu tư và ngân hàng, nên xây dựng cơ sở khách hàng phong phú nhằm hạn chế rủi ro trên hệ thống.
- Truyền thông khủng hoảng: Một điểm thiếu sót lớn của SVB là không củng cố lòng tin và trấn an khách hàng khi gặp khủng hoảng. Hoạt động xử lý thông tin và giao tiếp khủng hoảng không mang lại hiệu quả, làm cho khách hàng càng lo lắng hơn. Đây là một yếu tố quan trọng giúp tổ chức tài chính tồn tại trên thị trường.
Kết luận
Tất tần tật thông tin về Silicon Valley Bank là gì đã được Coin568net cung cấp phía trên. Vụ SVB sập đã gây ảnh hưởng nặng nề không chỉ riêng ở lĩnh vực ngân hàng mà còn lan rộng sang nhiều lĩnh vực tài chính khác. Qua đây cũng để lại nhiều bài học lớn cho các ngân hàng, doanh nghiệp và cả nhà đầu tư.
Tôi là Phùng Cảnh Lang, với hơn 5 năm kinh nghiệm trong thị trường Crypto, tôi hy vọng những bài viết của mình thật sự hữu ích với bạn. Là một người từng trải, tôi rất mong khi ai đó gia nhập vào thị trường Crypto hãy nên trang bị đầy đủ kiến thức, vì đây là đầu tư không phải một canh bạc may rủi.