Multi-chain là gì? Đây là mô hình nhận được nhiều sự chú ý từ thị trường, vì thời điểm nó xuất hiện có thể giải quyết vấn đề chuyển đổi token giữa các chuỗi. Multi-chain được xem như là một cánh cửa mới mở ra nhiều cơ cho những dự án DeFi được phát triển ở đa nền tảng blockchain. Liệu ứng dụng mô hình này có đem đến rủi ro gì cho nhà đầu tư và đội ngũ phát triển hay không? Nội dung bài viết dưới đây của coin568net sẽ trả lời cho câu hỏi của bạn.
Multi-chain là gì?
Ở thị trường crypto ngày càng phát triển, multi-chain còn được gọi với cái tên mô hình đa chuỗi. Đây là một thuật ngữ khá phổ biến và giữ vai trò thiết yếu đối với sự phát triển của những dự án blockchain. Nếu như một dự án được phát hành trên đa dạng blockchain như Binance Smart Chain (BSC), Polkadot, Ethereum, Avalanche hay Solana, nó được gọi là mô hình đa chuỗi. Thay vì giới hạn tồn tại ở duy nhất một nền tảng, những dự án trên sẽ phân bổ đến nhiều nền tảng để khai thác ưu điểm đặc trưng riêng.
Việc ứng dụng multichain hỗ trợ những dự án phát triển quy mô nhỏ tiếp xúc với người dùng, hạn chế từng mạng riêng biệt. Song song đó, nó cũng lợi dụng sự linh hoạt cùng với mức phí thấp ở những blockchain khác nhau. Hướng đi này đã trở thành một lựa chọn lý tưởng cho những dự án lớn có thể thích nghi với sự đa dạng và phức tạp về nhu cầu của người dùng ở thị trường mã hóa hiện tại.
Phân biệt sự khác nhau giữa Multi-Chain với Cross-Chain
Qua việc tìm hiểu về khái niệm multi-chain là gì nhà đầu tư có thể thấy rõ những nét khác biệt với cross-chain về vai trò và chức năng thực tế của hai mô hình. Cùng là mô hình đề cập đến việc liên kết nhiều chuỗi nên hiểu và phân biệt được hai mô hình này vô cùng quan trọng. Đặc biệt là những nhà đầu tư vừa mới tham gia thị trường DeFi nên nghiên cứu kỹ để tránh ứng dụng sai tình huống.
- Multi-chain là phương thức một dự án tự phát hành và hoạt động ở nhiều blockchain hoàn toàn riêng biệt. Việc này đồng nghĩa là mỗi blockchain đều có một phiên bản dự án độc lập và không ràng buộc nhau. Chẳng hạn, khi một dự án DeFi có mặt ở BSC và Ethereum thì người dùng sẽ tương tác với hai hệ thống này hoàn toàn riêng biệt.
- Cross-chain lại hoàn toàn trái ngược, nó là một công nghệ giữ vai trò trung gian cho những blockchain được phép giao tiếp và trao đổi token cho nhau. Nó chính một sợi dây liên kết hỗ trợ người dùng gửi token hay thông tin từ mạng này đến mạng khác mà không phải thao tác thoát ra rồi vào lại. Nếu xem multi-chain tương tự như một công ty đa quốc gia nhiều chi nhánh, thì cross-chain lại giống với chuỗi logistics hỗ trợ hàng hóa lưu thông giữa những chi nhánh được liền mạch.
Nhìn chung, cả hai thuật ngữ trên đều thể hiện sự phát triển theo định hướng kết nối và mở rộng blockchain, tuy nhiên mỗi mô hình lại hướng đến mục tiêu riêng. Multichain chú trọng vào hoạt động phát hành nhiều nền tảng, còn ở cross-chain lại là một giải pháp hỗ trợ những nền tảng tương tác với nhau. Việc tìm hiểu kỹ hai khái niệm trên sẽ hỗ trợ nhà đầu tư và trader đánh giá tiềm năng của một dự án một cách dễ dàng, định hướng được mục tiêu của chiến lược ở những hệ sinh thái blockchain.
Ưu điểm và rào cản của multi-chain khi ứng dụng vào thực tế là gì?
Multi-chain đã đem lại nhiều cơ hội cho dự án phát triển, nhưng nó cũng yêu cầu chiến lược có hướng đi cụ thể và quản lý rủi ro hiệu quả. Vì vậy mà để có được một chiến lược đạt được hiệu quả cao nhất thì nhà đầu tư cần hiểu rõ về ưu nhược điểm của multichain là gì, qua đó có thể đánh giá được khả năng phát triển của dự án trong dài hạn.
Điểm mạnh của việc ứng dụng mô hình đa chuỗi
Hoạt động mở rộng dự án ở đa dạng blockchain không chủ đơn thuần là xu hướng về công nghệ, nó còn đem đến nhiều giá trị thực tế đối với nhóm phát triển và cộng động người dùng:
- Mở rộng không gian tiếp xúc người dùng: Từng blockchain đều xây dựng cộng đồng độc lập cũng như cơ sở hạ tầng riêng biệt. Nếu dự án xuất hiện ở nhiều blockchain sẽ gia tăng cơ hội tiếp xúc với cộng đồng mới, đặc biệt là những hệ sinh thái đang trong đà tăng trưởng sẽ càng phát triển nhanh hơn.
- Rủi ro của hệ thống được phân tán: Khi một blockchain có lỗi kỹ thuật bất ngờ, bị tấn công hoặc sập mạng, dự án vẫn sẽ duy trì được hoạt động một cách mượt mà ở những blockchain còn lại. Việc này đem đến sự ổn định và niềm tin lớn hơn cho người dùng.
- Phá vỡ giới hạn ở chuỗi gốc: Một vài mạng lưới quy mô lớn như Ethereum rất dễ xảy ra tình trạng quá tải giao dịch kèm theo mức phí gas cao. Hoạt động phát hành ở những chuỗi có năng suất cao sẽ hạn chế được việc phụ thuộc vào các điểm nghẽn của mạng lưới gốc.
- Khai thác điểm mạnh của từng blockchain: Từng chuỗi sẽ có những điểm nổi bật riêng, chẳng hạn tốc độ giải quyết nhanh, mức phí giao dịch thấp hay khả năng tương thích tốt với đa dạng ứng dụng. Multichain đem lại sự lựa chọn đa dạng về chuỗi để phù hợp với mỗi trường hợp nhất định.
- Đem lại cơ hội mới cho trader ở hệ sinh thái nhỏ: Nhóm người dùng ở những blockchain kém phát triển có thể tiếp xúc với sản phẩm hay dịch vụ với chất lượng cao mà chỉ từng tồn tại ở những blockchain quy mô lớn.
- Gia tăng sự phổ biến của token: Đối với các dự án triển khai stablecoin hay token tiện ích, hoạt động mở rộng đa chuỗi hỗ trợ gia tăng thanh khoản cũng như khả năng mà tài sản có thể lưu thông ở thị trường.
Thách thức khi áp dụng mô hình đa chuỗi
Tuy đem đến nhiều lợi ích nhưng việc phát triển multi-chain cũng ẩn chứa rất nhiều rào cản về kỹ thuật, bảo mật và quản trị:
- Yếu tố kỹ thuật phức tạp: Từng blockchain đều dùng công nghệ, mạng lưới vận hành và công cụ lập trình khác nhau. Để dự án có thể triển khai và tương thích với đa nền tảng thì nhóm phát triển phải có sự tìm hiểu sâu, chỉnh sửa cấu trúc của hệ thống và giữ sự ổn định ở mỗi chuỗi độc lập.
- Áp lực kiểm soát và vận hành tăng: Khi dự án hoạt động song song ở đa nền tảng, hoạt động đồng bộ hóa thông tin, giữ hiệu suất ổn định và đáp ứng nhu cầu của người dùng ở mỗi hệ sinh thái chính là một vấn đề lớn, đặc biệt là những dự án hạn chế về nguồn lực.
- Đòi hỏi bảo mật cao: Ở hệ sinh thái multi-chain, thông tin và tài sản sẽ có sự di chuyển qua những sợi dây liên kết giữa những chuỗi. Đó là vị trí rất dễ trở thành mục tiêu tấn công, đặc biệt là những công nghệ đa chuỗi ở hiện tại vẫn còn ở giai đoạn hoàn thiện.
- Cấu trúc của tokenomics cần được điều chỉnh: Khi xây dựng dự án sang chuỗi mới, nhóm phát triển cần cân nhắc lại phương thức phân tán, kiểm soát nguồn cung token. Việc này sẽ giúp giảm sự chênh lệch giá giữa những nền tảng và mất cân bằng từ thị trường.
Một vài dự án nổi bật áp dụng mô hình Multi-Chain
Sau khi tìm hiểu những lý thuyết liên quan đến khái niệm, ưu điểm cũng như thách thức của multi chain là gì, nội dung này chúng ta sẽ tìm hiểu về những dự án đã ứng dụng thành công multi-chain vào thực tế:
Tether (USDT)
USDT chính là stablecoin phổ biến nhất ở thị trường crypto hiện tại. Nó đã được mở rộng trên 20 chuỗi khác nhau như Solana, Ethereum, Algorand, Binance Smart Chain cùng nhiều chuối khác. Stablecoin này đã xây dựng phạm vi phủ sóng vô cùng rộng rãi. Hoạt động phân bổ theo multi chain đã hỗ trợ USDT nâng cao tốc độ giao dịch và khả năng tương thích với đa dạng hệ sinh thái. Nhờ đó mà USDT đang chiếm 80% trên tổng nguồn vốn hóa của thị trường ở nhóm stablecoin. Số liệu trên chứng minh vị thế vững chắc của USDT ở khía cạnh tài sản neo giá.
Multichain (MULTI)
Mulitchain là mô hình cầu nối chuỗi chéo (hay cross-chain bridge) phổ biến nhất hiện tại, giữ vai trò trung gian cho hoạt động gửi tài sản giữa những chuỗi khối. Giao thức trên giúp kết nối với hơn 48 hệ thống blockchain và khối lượng giao dịch đã tích lũy được ghi nhận lại vượt mốc 80 tỷ đô, con số này đã chứng minh nhu cầu mạnh mẽ từ thị trường với những giải pháp giao tiếp chuỗi. Ngoài việc hỗ trợ người dùng dễ dàng gửi tài sản hơn thì Multichain còn góp phần quan trọng đối với hoạt động thiết lập môi trường DeFi nhiều chuỗi, linh động hơn.
Cosmos (ATOM)
Cosmos hướng tới mục tiêu thiết lập hệ thống blockchain có thể giao tiếp và chia sẻ thông tin cho nhau một cách mượt mà. Dự án trên được xem như Internet của những blockchain với những nền tảng được liên kết và phối hợp bằng cơ chế IBC (Inter-Blockchain Communication). Cơ chế này hỗ trợ xây dựng một hệ thống phát tán thông tin và tài sản giữa đa blockchain một cách liên tục. Qua đó, nó mở ra cánh cửa mới, thiết lập những dApp có độ phức tạp cao nhưng vẫn giữ được sự tương thích cùng tốc độ xử lý.
Polkadot (DOT)
Polkadot không vận hành giống một blockchain riêng lẻ mà được xây dựng dựa vào cấu trúc lớp nền hay còn được gọi là Layer-0. Nền tảng trên giữ vai trò là “cột sống”, nhiều blockchain độc lập (parachain) sẽ được phép tương tác với nhau bằng một trung tâm quản lý chính là Relay Chain. Phương thức tiếp cận trên ngoài việc phát triển tiềm năng mở rộng thì nó còn tạo môi trường thuận lợi cho những blockchain khác nhau tương tác một cách hiệu quả. Từ đó, nó đã tạo nên một hệ sinh thái multi-chain có sự kết nối cao. Polkadot thể hiện tầm nhìn xa đối với khả năng giao tiếp ở không gian blockchain.
SushiSwap (SUSHI)
SushiSwap là một sàn DEX hoạt động theo mô hình AMM (tạo lập thị trường một cách tự động). Không giống với những sàn tập trung, SushiSwap sẽ cho người dùng được phép chuyển đổi tài sản không phải qua bên thứ ba. Đặc biệt, sáng này hỗ trợ quy mô vận hành hơn 14 chuỗi khối có thể kể đến như Avalanche, Polygon và Ethereum, để hỗ trợ thanh khoản cho đa hệ sinh thái. Hoạt động cuộc sống đa chuỗi ngoài việc tăng khả năng tiếp xúc với người dùng thì nó còn hỗ trợ dòng vốn ở DeFi được phân tán hiệu quả hơn ở nhiều nền tảng.
Xu hướng mở rộng theo mô hình đa chuỗi (Multi-chain)
Trong bối cảnh thị trường blockchain ngày càng phát triển, mô hình đa chuỗi (multi-chain) đang dần vượt ra khỏi phạm vi hạ tầng kỹ thuật thuần túy, trở thành một xu hướng tất yếu trong hành trình tối ưu hiệu suất, mở rộng khả năng kết nối và cải thiện trải nghiệm người dùng toàn diện hơn.
Tăng cường khả năng tương tác giữa các blockchain
Một trong những điểm mấu chốt của multi-chain là khả năng liên kết các mạng lưới lại với nhau. Những giao thức như Cross-chain Router Protocol (CRP) được thiết kế nhằm cho phép dòng tài sản và dữ liệu di chuyển linh hoạt giữa nhiều hệ sinh thái mà không phải thông qua một blockchain trung gian cố định. Điều này giúp giảm thiểu rủi ro tắc nghẽn, tiết kiệm phí và nâng cao tốc độ xử lý khi giao dịch trên nhiều chain.
Mở rộng ứng dụng sang lĩnh vực NFT
Mô hình multichain không chỉ tập trung vào token tiện ích hay tài sản DeFi, mà còn mở rộng sang lĩnh vực NFT là một mảng đang bùng nổ trong thế giới tài sản số. Giờ đây, các bộ sưu tập NFT có thể được phát hành trên nhiều nền tảng khác nhau, đồng thời cho phép người dùng giao dịch, trưng bày hoặc tích hợp vào các ứng dụng Web3 một cách linh hoạt và tiết kiệm chi phí hơn.
Nâng cấp lớp bảo mật cho tài sản và giao dịch
Vấn đề bảo mật trong giao dịch cross-chain luôn là nỗi lo lớn với người dùng mới. Để giảm thiểu rủi ro từ các cây cầu (bridge) hoặc các điểm yếu bảo mật giữa chuỗi này với chuỗi khác, các dự án đang tích cực ứng dụng những công nghệ bảo mật tiên tiến như MPC (Multi-Party Computation) hoặc các thuật toán chữ ký số hiện đại. Mục tiêu là tạo ra một hệ sinh thái an toàn hơn, hạn chế tối đa khả năng bị khai thác trong quá trình chuyển tài sản qua lại giữa các chain.
Ví điện tử đa chuỗi
Một trong những rào cản lớn với người mới bước vào thế giới blockchain là việc phải tạo nhiều ví khác nhau cho từng hệ sinh thái. Tuy nhiên, xu hướng phát triển ví đa chuỗi (multi-chain wallet) đang giúp đơn giản hóa quá trình này. Người dùng chỉ cần một cụm từ khôi phục duy nhất để truy cập, lưu trữ và giao dịch tài sản trên hàng chục blockchain từ Ethereum, BNB Chain, Solana đến Arbitrum,… Điều này không chỉ thuận tiện mà còn giảm nguy cơ mất tài sản do quên hoặc thất lạc thông tin ví.
Hệ sinh thái không còn xoay quanh Ethereum duy nhất
Trong giai đoạn trước, Ethereum gần như là bệ phóng mặc định cho mọi dự án DeFi và token hóa. Tuy nhiên, cục diện đang dần thay đổi. Các nền tảng như BNB Chain, Avalanche, Fantom hay Arbitrum đang nổi lên như những lựa chọn thay thế đáng chú ý nhờ tốc độ xử lý cao, phí giao dịch thấp và cộng đồng phát triển mạnh. Dòng tiền (TVL) vì thế cũng đang được phân phối lại, làm giảm vai trò trung tâm của Ethereum và tạo ra một sân chơi đa dạng hơn cho người dùng và nhà phát triển.
Kết luận
Nội dung bài viết trên đã cho người đọc hiểu rõ multi-chain là gì và biết được được tầm quan trọng của nó đối với việc phát triển hệ sinh thái. Multi-Chain đã tạo ra xu hướng khó có thể đảo ngược ở hệ sinh thái crypto, xử lý được những bài toán phân mảnh và khả năng tương tác kém của những blockchain. Tuy còn có nhiều rào cản về mặt kỹ thuật cũng như bảo mật, nhưng sự phát triển của những giải pháp Cross-chain và Multi-chain được kỳ vọng sẽ hình thành nên một hệ sinh thái có kết nối chặt chẽ hơn.
Tôi là Phùng Cảnh Lang, với hơn 5 năm kinh nghiệm trong thị trường Crypto, tôi hy vọng những bài viết của mình thật sự hữu ích với bạn. Là một người từng trải, tôi rất mong khi ai đó gia nhập vào thị trường Crypto hãy nên trang bị đầy đủ kiến thức, vì đây là đầu tư không phải một canh bạc may rủi.