LSD (Liquid Staking Derivatives) đang nhanh chóng trở thành một xu hướng chính trong hệ sinh thái staking của tiền điện tử. Thay vì đóng băng tài sản và không thể sử dụng chúng, nhà đầu tư có thể nhận token thay thế và tiếp tục giao dịch trong các nền tảng DeFi khác.Tuy nhiên, liệu việc kiếm thêm lợi nhuận nào có ẩn chứa nguy cơ nào? Hãy cùng coin568net khám phá Liquid Staking Derivatives là gì cũng như tìm hiểu những chiến lược staking tối ưu nhất nhé.
Liquid Staking Derivatives là gì?
Liquid Staking Derivative là gì? LSD có thể được hiểu là một dạng sản phẩm phái sinh cho staking linh hoạt, giúp người dùng tham gia khóa coin tại những blockchain áp dụng cơ chế Proof of Stake (PoS), trong khi vẫn duy trì được tính thanh khoản cho tài sản. Khi người dùng tiến hành staking, có nghĩa là họ khóa coin để hỗ trợ bảo mật mạng lưới và nhận phần thưởng và sau đó họ sẽ nhận lại một loại token đại diện gọi là phái sinh. Token này thể hiện số lượng cùng với giá trị của đồng coin mà người dùng đã stake.
Mặc dù coin gốc đã bị khóa để tham gia staking, tuy nhiên những token phái sinh lại có thể được sử dụng và giao dịch trong các giao thức DeFi. Qua đó, người dùng có thể vừa nhận thưởng thông qua việc staking, vừa sử dụng tài sản để tham gia các giao dịch đi vay, cho vay, hoặc cung cấp thanh khoản trên các nền tảng DeFi.
Một ví dụ đơn giản, khi bạn stake ETH trên Lido Finance, thì bạn sẽ nhận được token stETH. Ngược lại, khi bạn stake ETH trên nền tảng Rocket Pool, thì bạn sẽ nhận được token rETH.

Phương thức vận hành của Liquid Staking Derivatives
Các bước hoạt động của một giao thức Liquid Staking Derivatives (LSD) là gì? Tất cả chu trình sẽ được diễn ra như dưới đây:
- Chuyển tài sản vào giao thức: Người dùng sẽ chuyển số coin mà họ muốn stake vào hệ thống, chẳng hạn như ETH.
- Staking tự động qua các trình xác thực: Hệ thống sẽ tự động chuyển các đồng coin đó đến những node xác thực đối tác để thực hiện staking trực tiếp trên mạng blockchain.
- Nhận token đại diện: Người dùng sẽ nhận lại một token phái sinh tương đương giá trị với số coin đã stake. Chẳng hạn như: Nếu người dùng stake 10 ETH, thì họ sẽ nhận lại 10 stETH hoặc 10 rETH, tùy thuộc vào nền tảng sử dụng với tỷ lệ trao đổi thông thường là 1:1.
- Áp dụng token phái sinh vào các giao thức DeFi: Những token phái sinh này có thể được sử dụng cho nhiều hoạt động trong hệ sinh thái DeFi như lending, farming, borrowing và thậm chí được sử dụng làm tài sản thế chấp trong những giao dịch vay mượn khác.
- Lấy lại số tài sản gốc: Khi muốn rút lại số coin ban đầu, người dùng có thể burn token phái sinh để rút trực tiếp từ giao thức hoặc thực hiện swap token trên những nền tảng AMM phi tập trung.

Liquid Staking Derivatives đem lại lợi ích gì?
Vậy những lợi ích của LSD là gì mà có thể ngày càng thu hút nhiều nhà đầu tư đến vậy? Chúng ta có thể kể đến một số ưu điểm nổi bật Liquid Staking Derivatives mang lại cho những người tham gia staking như dưới đây:
Đối với nhà đầu tư độc lập
- Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn: Người dùng có thể tối ưu hóa vốn của mình thông qua cơ chế sinh lời kép. Khi đồng coin gốc vẫn mang lại lợi nhuận từ staking, token phái sinh nhận được có thể được sử dụng để tham gia những chiến lược tài chính khác trong DeFi.
- Duy trì mức thanh khoản cao: Không giống với staking truyền thống, Liquid Staking Derivatives giúp nhà đầu tư nhanh chóng chuyển đổi token phái sinh thành tiền mặt hoặc thành loại tài sản khác qua những nền tảng phi tập trung bất cứ khi nào. Với cơ chế này, vốn không bị khóa lại mà có thể linh động chuyển đổi theo chiến lược giao dịch.
- Giảm bớt độ phức tạp kĩ thuật: Để trở thành một trình xác thực, người dùng cần xây dựng hạ tầng kỹ thuật phức tạp và đảm bảo có đủ số vốn tối thiểu. Tuy nhiên, với Liquid Staking Derivative, người dùng chỉ cần nạp coin vào giao thức, hệ thống sẽ tự động xử lý toàn bộ quy trình staking và vận hành node.

Đối với toàn bộ hệ thống
- Nâng cao tính phân quyền và độ an toàn của hệ thống: Khi càng có nhiều người tham gia staking thông qua những giao thức LSD, số lượng trình xác thực được phân tán rộng hơn trên mạng lưới. Nhờ vậy, mạng lưới blockchain trở nên bền vững và khó bị xâm nhập hơn.
- Thúc đẩy dòng vốn vào DeFi: Những token phái sinh từ staking đóng vai trò là tài sản thế chấp chủ chốt trong những nền tảng DeFi, giúp tăng Total Value Locked và thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ, thanh khoản dồi dào hơn trong DeFi.
- Giảm thiểu sự xả hàng trên thị trường: Bởi vì đa số coin sẽ bị khóa lại trong quá trình staking, vì thế nguồn cung lưu thông ngoài thị trường sẽ ít đi. Nhờ vậy, áp lực bán tháo được giảm thiểu, giúp hạn chế biến động giá mạnh trong thời gian ngắn.
Những nguy cơ mà nhà đầu tư cần biết khi tham gia vào Liquid Staking Derivatives
Dù Liquid Staking Derivatives mang lại nhiều cơ hội tăng trưởng lợi nhuận, tuy nhiên nó cũng tồn tại những rủi ro nhất định mà nhà đầu tư cần xem xét kỹ trước khi quyết định tham gia:
- Rủi ro thay đổi tỷ lệ quy đổi (de-peg): Trong trường hợp thị trường trải qua nhiều biến động lớn, giá trị token phái sinh có khả năng không còn đồng nhất với giá trị của coin gốc mà nó đại diện. Ví dụ vào tháng 6 năm 2022, token stETH đã giảm xuống còn 0.94 ETH vì áp lực liên quan đến thanh khoản. Khi xảy ra tình huống này, nhà đầu tư có thể gặp rủi ro nếu cần bán token phái sinh trước khi tỷ lệ 1:1 được khôi phục.
- Nguy cơ từ hợp đồng thông minh: Những giao thức Dù Liquid Staking Derivatives hoạt động hoàn toàn phụ thuộc vào hệ thống Smart Contract. Nếu xuất hiện những lỗ hổng liên quan đến bảo mật, hacker có thể khai thác để tấn công và gây ra tổn thất lớn cho tài sản của người dùng.
- Nguy cơ bị phạt: Nếu trình xác thực không tuân thủ đúng quy định, ví dụ như xác nhận giao dịch sai hoặc vận hành nút thiếu ổn định, hệ thống sẽ sẽ áp dụng biện pháp cắt giảm (slashing) một phần tài sản stake, gây tổn thất cho người dùng đã ủy thác tài sản qua Liquid Staking Derivatives.
- Nguy cơ tập trung hóa quyền kiểm soát: Khi một số nền tảng Liquid Staking Derivatives chiếm ưu thế trên thị trường, chẳng hạn như Lido đang kiểm soát hơn 30% tổng lượng ETH được staking. Sự tập trung quyền lực này có thể làm mất cân bằng quyền kiểm soát mạng lưới, không đúng với mục tiêu phân quyền của blockchain.

Hướng phát triển của Liquid Staking Derivatives
LSD đang trải qua một giai đoạn phát triển vượt bậc với nhiều phản hồi tích cực từ thị trường:
- Tăng trưởng mạnh mẽ sau bản nâng cấp Shanghai: Kể từ khi Ethereum hoàn thành nâng cấp Shanghai, người dùng có thể thoải mái rút ETH đã stake. Việc này đã xóa bỏ nỗi lo về việc khóa vốn lâu dài, giúp kích thích lượng lớn dòng tiền chảy vào các nền tảng Liquid Staking Derivatives. Với nhu cầu staking tăng cao, nhiều giao thức LSD đã nhanh chóng mở rộng quy mô chỉ trong một khoảng thời gian ngắn.
- Total Value Locked liên tục mở rộng: Hiện tại, những giao thức liquid staking đăng nắm khoảng 20% tổng giá trị tài sản khóa (TVL) trong toàn bộ hệ sinh thái DeFi. Điều này phản ánh rằng LSD đang dần chiếm vị trí quan trọng, đóng góp vào việc đảm bảo thanh khoản và sự ổn định của hệ sinh thái DeFi.
- Mở rộng sang các nền tảng blockchain khác: Dù thời điểm LSD bắt đầu phát triển chỉ hoạt động chủ yếu trên Ethereum, tuy nhiên đến nay nhiều dự án đã mở rộng hoạt động sang các nền tảng blockchain như Avalanche, Polygon và Solana… Việc hỗ trợ nhiều chuỗi giúp tăng số lượng người dùng và thu hút thanh khoản từ nhiều cộng đồng blockchain khác nhau.
- Đột phá trong lĩnh vực công nghệ: Nhiều dự án đang tìm kiếm và phát triển những mô hình staking có tính linh hoạt hơn. Có thể kể đến như KIRA Network đang nghiên cứu công nghệ cho phép người dùng stake gần như tất cả các loại tài sản, bao gồm cả NFT. Từ đó, tạo cơ hội cho tất cả các loại tài sản số có thể tham gia staking và tạo ra lợi nhuận.

Đánh giá Liquid Staking Derivatives với những hình thức staking thông dụng khác
Trước khi tham gia staking, nhà đầu tư cần nắm rõ những điểm khác biệt giữa những hình thức staking thông dụng trên thị trường. Mỗi hình thức sẽ có những ưu điểm và hạn chế nhất định, tùy thuộc vào mục tiêu cũng như mức độ chấp nhận rủi ro của mỗi người.
| Loại hình Staking | Khả năng thanh khoản | Vốn tối thiểu | Mức độ phi tập trung | Độ phức tạp kỹ thuật |
| Staking cá nhân | Không được rút khi chưa đến hạn | 32 ETH (đối với Ethereum) | Cao (quyền kiểm soát node toàn diện) | Cần phải có kỹ năng kỹ thuật cao |
| Delegate Staking | Không được rút khi chưa đến hạn | 32 ETH (đối với Ethereum) | Phân quyền hợp lý | Mức độ trung bình (chọn trình xác thực đáng tin cậy) |
| Liquid Staking Derivatives | Giao dịch một cách linh hoạt | Không có mức vốn tối thiểu | Tính tập trung từ trung bình đến thấp (tùy vào từng giao thức | Dễ dàng (tự động quản lý toàn bộ staking) |
| Staking trên sàn tập trung | Luôn có thanh khoản | Không có mức vốn tối thiểu | Rất thấp (Dựa vào sàn giao dịch) | Hầu như không yêu cầu kỹ năng kỹ thuật |
Với những nhà đầu tư mới chưa có kinh nghiệm trong việc vận hành node, Liquid Staking Derivatives hay staking tập trung sẽ dễ dàng và thuận tiện hơn nhờ vào tính linh hoạt và thao tác đơn giản. Thế nhưng, khi chuyển từ hình thức staking tự vận hành sang những dịch vụ trung gian, quyền kiểm soát tài sản cá nhân cùng với tính phi tập trung cũng sẽ dần suy giảm.
Top 8 Liquid Staking Derivatives (LSD) coin tiềm năng hiện nay
Trong hệ sinh thái DeFi ngày càng phát triển, Liquid Staking Derivative (LSD) đang trở thành một xu hướng quan trọng, giúp người dùng không chỉ có thể tham gia vào staking mà còn giữ được tính thanh khoản cho tài sản của mình. Hiện nay, thị trường này hứa hẹn sẽ có sự xuất hiện của nhiều coin LSD tiềm năng, đem đến cơ hội tăng trưởng đáng chú ý. Dưới đây là 8 đồng coin LSD tiềm năng mà bạn không thể bỏ qua trong năm:
Lido (LDO)
Lido là một giải pháp liquid staking giúp người dùng có thể stake ETH và các tài sản crypto khác mà không làm mất tính thanh khoản. Dự án này thuộc mảng Liquid Staking Derivatives (LSDs), cho phép người dùng nhận stETH khi tham gia stake ETH 2.0, với tỷ lệ 1:1. stETH có thể được dùng trong các hoạt động như staking, farming, cho vay hoặc giao dịch trên nhiều nền tảng hỗ trợ.
Lido còn cung cấp yield kép, khi người dùng nhận cả stETH và lợi nhuận từ việc stake, giúp tăng thu nhập thụ động. Token LDO không chỉ dùng để tham gia vào việc quản trị hệ thống mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển dự án.

Frax (FXS)
Frax là hệ thống algorithmic stablecoin đầu tiên sử dụng mô hình phân số. Đây là stablecoin mã nguồn mở không cần cấp phép, được triển khai trên Ethereum và có thể mở rộng sang chuỗi khác trong tương lai. Frax hướng tới việc thay thế các tài sản cố định như BTC bằng một loại tiền thuật toán có khả năng mở rộng cao và phi tập trung.
Trong hệ thống Frax, có 2 token quan trọng là FRAX (stablecoin) và FXS (Frax Shares). FXS đóng vai trò quản trị và giúp tích lũy phí, doanh thu từ việc lưu trữ và tài sản thế chấp khi hệ thống vượt quá giới hạn.

Stafi (FIS)
Stafi là một giao thức DeFi nổi bật, cung cấp giải pháp thanh khoản cho các tài sản đang được stake. Điều này có nghĩa là người dùng có thể tiếp tục giao dịch các tài sản đã stake mà vẫn nhận được phần thưởng staking.
Stafi được xây dựng trên Substrate của Polkadot, cho phép tận dụng các tính năng độc đáo của Polkadot để cải thiện hiệu quả. FIS là token gốc của Stafi, không chỉ dùng để quản trị mà còn là công cụ thanh toán trong mạng lưới. Các validator cần staking FIS để tham gia vào hệ thống và duy trì hoạt động của mạng.

Ankr (ANKR)
Ankr là nền tảng Blockchain giúp triển khai và quản lý tài nguyên phân tán toàn cầu. Dự án này cung cấp dịch vụ hạ tầng blockchain, giúp các nhà phát triển dễ dàng tiếp cận và triển khai các ứng dụng.
Dự án Ankr sử dụng công nghệ Distributed Cloud Computing Network (DCCN) để tạo ra các môi trường phát triển phù hợp cho các ứng dụng Microservices. Token ANKR là phương tiện chính trong mạng lưới, đóng vai trò thanh toán và quản trị, đồng thời phục vụ cho các ứng dụng trên nền tảng blockchain của Ankr.

SSV Network (SSV)
SSV Network là một giải pháp staking phi tập trung dành cho Ethereum, sử dụng công nghệ Secret Shared Validator (SSV). Mạng này gồm ba thành phần gồm Staker (người dùng stake ETH), Operator (người duy trì cơ sở hạ tầng) và DAO (quản trị giao thức).
Native token của dự án là SSV token, dùng để thanh toán phí giao dịch và thưởng cho các Operator. Những người sở hữu SSV có quyền tham gia quản trị giao thức qua việc bỏ phiếu trong DAO.

Jito (JTO)
Jito là giao thức liquid restaking dành riêng cho mạng Solana, cho phép người dùng stake SOL và nhận về token JitoSOL. Với JitoSOL, người dùng có thể tham gia các hoạt động DeFi trên Solana như lending, farming để tối đa hóa lợi nhuận. Jito có một tính năng nổi bật là tích hợp MEV (Maximum Extractable Value), giúp người dùng nhận được lợi nhuận tối ưu hơn so với các giải pháp staking truyền thống.
JTO là token của giao thức, cũng vừa là token quản trị vừa là tiện ích trong nền tảng, cho phép người dùng tham gia vào các quyết định quan trọng và nhận phần thưởng.

BenQi (QI)
BenQi là giao thức lending & borrowing phi tập trung trên nền tảng Avalanche, với sản phẩm nổi bật là BENQI Liquid Staking. QI là token gốc của BenQi, đóng vai trò trong quản trị (governance token) và thưởng cho người tham gia cung cấp thanh khoản.
Người dùng nắm giữ QI có thể tham gia vào việc đưa ra các đề xuất và bỏ phiếu về quyết định của hệ thống. Ngoài ra, QI còn được dùng để tham gia vào các hoạt động lending, borrowing và staking trong hệ sinh thái BenQi.

Tranchess (CHESS)
Tranchess là một giao thức quản lý tài sản và giao dịch phái sinh. Gần đây, dự án đã phát triển tính năng Liquid Staking, cho phép người dùng tham gia vào các quỹ (tranche) như QUEEN, ROOK và BISHOP với các mức rủi ro khác nhau.
CHESS là token quản trị của Tranchess, cho phép người sở hữu tham gia vào việc quản trị giao thức thông qua việc stake và nhận veCHESS. Những người nắm giữ veCHESS có thể bỏ phiếu về việc phân chia phần thưởng và quản lý quỹ dự trữ của dự án.

Tiềm năng của Liquid Staking Derivatives trong tương lai
Khi blockchain PoS phát triển ngày càng mạnh mẽ, LSD được coi là yếu tố quan trọng cho sự phát triển lâu dài của thị trường tiền điện tử. Trong tương lai, Liquid Staking Derivatives được dự đoán sẽ có những bước phát triển bùng nổ với những xu hướng đáng chú ý.
- Trở thành tài sản cốt lõi trong hệ sinh thái DeFi: Những token phái sinh từ staking ngày càng được công nhận là tài sản thế chấp nền tảng cho các giao thức DeFi. Việc tận dụng token LSD làm tài sản thế chấp cho các hoạt động vay mượn, cung cấp thanh khoản và phát triển những sản phẩm phái sinh mới sẽ mở ra cơ hội cho các mô hình tài chính mới.
- Đẩy mạnh sự phát triển của hệ thống phi tập trung: Một trong những vấn đề lúc này của LSD đó là sự tập trung quyền kiểm soát trong tay một số giao thức lớn. Về sau, các giải pháp hạ tầng staking phi tập trung sẽ được nghiên cứu để giảm thiểu rủi ro và bảo vệ nguyên tắc phân quyền của blockchain.
- Mở rộng phạm vi áp dụng sang các tài sản truyền thống: Giao thức LSD có thể dễ dàng được sử dụng cho các tài sản truyền thống, chẳng hạn như bất động sản, cổ phiếu, hàng hóa đưa vào quá trình mã hóa tài sản (tokenization). Qua đó giúp mở rộng khả năng áp dụng staking ra khỏi giới hạn của không gian blockchain thuần túy.
- Nâng cao hệ thống bảo mật: Để thu hút thêm vốn đầu tư, những giao thức LSD cần tiếp tục nâng cao các cơ chế bảo vệ tài sản, hạn chế rủi ro bị slashing và đảm bảo Smart Contract đủ an toàn trước các mối đe dọa từ hacker.
Kết luận
Có thể thấy được, LSD đang tạo ra một bước ngoặt mới trong việc tối ưu hóa vốn trên thị trường tiền điện tử. Nhờ vào tính linh hoạt cho người sử dụng và đóng góp vào thanh khoản của nền tảng, LSD được xem là một giải pháp toàn diện cho các giao thức blockchain cũng như các nhà đầu tư cá nhân. Dù vậy, hãy tìm hiểu rõ Liquid Staking Derivatives là gì cũng như những rủi ro và tiềm năng của nó để có một chiến lược đầu tư phù hợp nhé.

Tôi là Phùng Cảnh Lang, với hơn 5 năm kinh nghiệm trong thị trường Crypto, tôi hy vọng những bài viết của mình thật sự hữu ích với bạn. Là một người từng trải, tôi rất mong khi ai đó gia nhập vào thị trường Crypto hãy nên trang bị đầy đủ kiến thức, vì đây là đầu tư không phải một canh bạc may rủi.

