Flash crash là sự sụt giảm giá trị tiền mã hóa đột ngột, được đặt ra bởi ngân hàng Nathan Rothschild Anh Quốc. Trong lĩnh vực đầu tư tài chính, đặc biệt là thị trường crypto, sự sụt giảm giá tiền điện tử bất ngờ là một trong những vấn đề khiến các nhà đầu tư đau đầu. Vậy làm thế nào để vượt qua sự cố Flash Crash? Trong bài viết hôm nay, hãy cùng tìm hiểu định nghĩa về Flash Crash là gì và cách để sống sót qua giai đoạn này bạn nhé.
Flash Crash là gì?
Sự cố Flash Crash là khi giá của tiền điện tử giảm mạnh và nhanh chóng trong một giai đoạn ngắn hạn. Những sự kiện này thường tiêu tốn hàng tỷ USD vốn hóa thị trường, tạo ra phản ứng dây chuyền lan rộng toàn bộ thị trường tiền điện tử, gây ra bán tháo và giao dịch theo FOMO. Khi thị trường cân bằng và tự thay đổi để tìm ra mức giá cân bằng mới, sự phục hồi ổn định thường làm tạo lòng tin lại cho các nhà giao dịch trở lại việc vào vị thế mua.
Nguyên nhân sự cố Flash Crash hình thành là gì?
Vậy lý do xảy ra sự cố Flash Crash là gì? Bạn có thể ngạc nhiên khi biết rằng giá tiền điện tử giảm bất ngờ có thể do một số nguyên nhân khác nhau. Các yếu tố dẫn đến giá tiền điện tử giảm đột ngột dưới đây:
Lỗi giao dịch tần suất cao (HFT)
Lỗi giao dịch tần suất cao có thể hình thành nên những sự điều chỉnh lớn trên thị trường khi hàng nghìn lệnh được đưa vào sổ lệnh. Những lỗi này xảy ra khi thuật toán giao dịch tự động không thành công, gây ra việc tiến hành nhanh chóng các lệnh bán lớn. Lệnh bán tăng bất ngờ có thể lấn át thị trường khiến giá sụt giảm nhanh.
Sau đây sẽ là một vài minh họa cụ thể về lỗi giao dịch tần suất cao:
- Lỗi Fat Finger: Bằng việc thêm số 0 đến số thập phân ngoài ý muốn, nhập thông số giao dịch tần số cao không đúng đôi lúc có thể gây ra các lệnh giao dịch không như mong đợi.
- Lỗi thuật toán: Lỗi logic thuật toán giao dịch có thể dẫn đến các giao dịch không cần thiết.
- Giao dịch biến động: Nếu có nhiều nhà giao dịch áp dụng cùng một chiến lược giao dịch tần suất cao, việc giảm giá bất ngờ có thể gây ra phản ứng chuỗi giao dịch thuật toán gây ra sự dao động giá lớn hơn dự kiến trong thị trường tiền điện tử.
Một minh họa nổi tiếng về sự sụp đổ nghiêm trọng của thị trường là sự giảm giá của thị trường chứng khoán Mỹ năm 2010, khi chỉ số chứng khoán giảm 9% chỉ với vài phút, xóa sạch gần một nghìn tỷ USD trên thị trường. Sau khi điều tra nghiêm ngặt, các cơ quan quản lý nhận ra rằng các nhà giao dịch thuật toán đang thao túng thị trường và khiến giá giảm mạnh.
Thao túng thị trường
Hiện tượng Flash Crash hay giá tiền điện tử giảm bất ngờ có thể là do cố ý gây ra do thao túng thị trường rõ ràng trong không gian tiền điện tử. Điều này liên quan đến hành vi vi phạm cụ thể là hành vi gian dối người tham gia thị trường và thu lợi từ sự điều chỉnh giá. Các minh họa về kỹ thuật thao túng thị trường gồm có thao túng giá (vào lệnh lớn để thay đổi giá) và giao dịch rửa (hình thành khối lượng giao dịch ảo). Khi được tiến hành trên diện rộng, những hành vi này thường làm giảm giá trị và mang lại lợi ích cho kẻ xấu.
Loạt thanh lý
Loạt thanh lý là một hiện tượng vô cùng nguy hiểm trong thị trường tiền điện tử, có thể khiến tình trạng sụt giảm giá trở nên nghiêm trọng hơn. Yếu tố này xảy ra khi các nhà giao dịch áp dụng đòn bẩy để tăng lợi nhuận kiếm được. Nếu giá của một loại tiền điện tử giảm mạnh mẽ, những vị thế đòn bẩy có thể bị thanh lý, gây ra việc lệnh gọi ký quỹ yêu cầu các nhà giao dịch phải gửi nhiều tiền hơn vào tài khoản của họ.
Trường hợp nhà giao dịch không thực hiện yêu cầu, lệnh của họ sẽ bị thanh lý và số tiền thu được sẽ dùng cho việc trả khoản vay phát sinh. Khi càng có nhiều nhà giao dịch phải nhận lệnh thông báo gọi ký quỹ và thanh lý, một chuỗi lệnh bán tràn ngập thị trường, khiến giá tiếp tục giảm và gây ra nhiều đợt thanh lý hơn. Giai đoạn này gây ra việc giá tiếp tục giảm nhanh, làm cho mức giảm giá không đáng kể thành giá tiền điện tử giảm đột ngột.
Sự kiện Black Swan
Các sự kiện thiên nga đen gồm các việc thắt chặt các quy định của chính phủ và các vụ hack nền tảng cho đến các tin tức thị trường chủ chốt cho đến các sự kiện địa chính trị ảnh hưởng đến hệ sinh thái tiền điện tử. Các sự kiện đột ngột này có thể gây ra tình trạng bán tháo, khuếch đại sự sụt giảm giá và có tác động dây chuyền khi các nhà giao dịch tiền điện tử có vị thế mua vội vàng bảo vệ vốn có sẵn của họ.
Thanh khoản mỏng
Không giống như thị trường tài chính truyền thống, tính thanh khoản trên thị trường tiền điện tử có xu hướng mỏng hơn nhiều. Điều này tức là có số lượng bên bán và bên mua hạn chế, cho phép các lệnh bán lớn có tác động mạnh đến giá cả. Lệnh bán lớn đối với tiền điện tử được giao dịch thưa thớt có thể khiến giá giảm đáng kể do không đủ sức mua lớn để hấp thụ sức bán lớn.
Ví dụ: Đợt giảm giá Bitcoin trước đó trên sàn giao dịch BitMEX đã làm cho giá BTC giảm mạnh còn 8.900 USD. Khi quá trình điều tra hoàn tất, giá Bitcoin giảm được cho là do cá voi bán ra, vì tính thanh khoản mỏng trên thị trường giao ngay đối với cặp tiền XBT/USDT khiến giá giảm.
Nắm rõ các nguyên nhân này là rất quan trọng để điều hướng thị trường tiền điện tử đầy rủi ro. Mặc dù sự cố Flash Crash có thể đáng báo động nhưng hiểu rõ phần nào lý do nó hình thành có thể hỗ trợ các nhà giao dịch xây dựng các chiến lược phù hợp giúp kiểm soát và hạn chế rủi ro, từ đó có nhiều cơ hội sinh lời hơn.
Tác động của Flash Crash đối với thị trường
Flash Crash không chỉ là một hiện tượng nhất thời trong biểu đồ giá, nó kéo theo hàng loạt hệ quả tiêu cực ảnh hưởng trực tiếp đến cả nhà giao dịch lẫn sàn giao dịch. Để hiểu rõ hơn mức độ nghiêm trọng của những cú sập chớp nhoáng này, hãy cùng phân tích các hệ quả chính mà thị trường thường phải đối mặt:
Gia tăng rủi ro tài khoản cho trader
Trong bối cảnh giá lao dốc không kiểm soát, các lệnh market hoặc stop-loss có thể bị khớp ở mức giá rất bất lợi. Nhiều trader đặc biệt là người mới thường không kịp phản ứng hoặc chưa kịp điều chỉnh vị thế, dẫn đến những khoản thua lỗ sâu hơn kỳ vọng. Flash Crash vì vậy trở thành nỗi ám ảnh với những ai giao dịch thiếu kế hoạch quản lý rủi ro rõ ràng.
Làm suy yếu niềm tin vào thị trường
Mỗi lần Flash Crash xảy ra là một lần tâm lý thị trường bị thử thách. Không ít nhà đầu tư mất niềm tin vào độ ổn định và minh bạch của hệ sinh thái crypto vốn đã rất biến động. Những cú rơi đột ngột dễ khiến nhà đầu tư hoang mang, nhất là khi nguyên nhân đến từ lỗi kỹ thuật, thao túng thanh khoản, hoặc hành vi bất thường từ cá mập.
Gây gián đoạn hoạt động của sàn giao dịch
Các nền tảng giao dịch cũng không nằm ngoài vùng ảnh hưởng. Nhiều sàn buộc phải đóng lệnh tạm thời, khôi phục hệ thống, thậm chí hoàn lại lệnh đã khớp nhằm bảo vệ người dùng. Ví dụ tiêu biểu là sự kiện Binance năm 2021 khi sàn này hủy một số lệnh sau cú Flash Crash để đảm bảo công bằng cho trader bị ảnh hưởng.
Một vài minh chứng cụ thể cho hậu quả của Flash Crash
Để hình dung rõ hơn sức tàn phá của Flash Crash, hãy điểm lại một số trường hợp tiêu biểu từng khiến thị trường crypto chao đảo trong vài năm gần đây:
- Bitcoin – Tháng 5/2021: Trong một đợt điều chỉnh bất thường, giá BTC giảm nhanh từ vùng $58,000 xuống $48,000 chỉ trong vài phút, rồi bật ngược trở lại. Sự kiện này khiến hàng loạt lệnh stop bị kích hoạt hàng loạt, tạo hiệu ứng bán dây chuyền.
- Shiba Inu (SHIB) – Tháng 10/2021: Giá SHIB bất ngờ bốc hơi 50% trên Binance do áp lực bán khống quy mô lớn. Đà giảm mạnh khiến thanh khoản cạn kiệt trong thời gian ngắn, gây hoảng loạn trong cộng đồng nắm giữ token.
- Ethereum – Tháng 1/2022: ETH giảm đột ngột từ $3,200 xuống $2,700 trên Coinbase. Nguyên nhân được xác định là do sự cố kỹ thuật trong hệ thống khớp lệnh, cho thấy sự mong manh của nền tảng khi phải xử lý khối lượng giao dịch lớn trong thời gian ngắn.
Chiến lược giao dịch hiệu quả trong giai đoạn Flash Crash
Khi bạn hiểu lý do xuất hiện hiện tượng Flash Crash là gì, điều tiếp theo là hãy giữ tinh thần ổn định trong những tình huống này và tập trung phát triển chiến lược giao dịch căn cứ theo sự điều chỉnh của thị trường. Sau đây là một vài các kế hoạch hỗ trợ làm giảm ảnh hưởng của việc giá tiền điện tử giảm bất ngờ, từ việc phân bổ các khoản vốn của bạn trên các tài sản khác nhau đến tránh rơi vào tình trạng bán tháo hay hiệu ứng FOMO.
Đa dạng hóa
Nếu sự cố Flash Crash không lan rộng trên thị trường, việc phân chia tài sản trên nhiều loại tiền điện tử có thể giúp hạn chế ảnh hưởng của việc giảm giá một coin hoặc mã thông báo cụ thể. Đa dạng hóa hỗ trợ phân chia rủi ro trên các loại tài sản khác nhau, ví dụ như khi kết hợp Bitcoin, Ethereum và các token thay thế khác. Cụ thể: bằng cách xem xét danh mục nắm giữ Bitcoin, Ethereum và các loại tiền thay thế khác, bạn có thể bảo vệ danh mục đầu tư của mình khỏi giá giảm bất ngờ trong một ngành cụ thể, chẳng hạn như DePIN hoặc DEX.
Áp dụng lệnh dừng lỗ để kiểm soát thua lỗ
Lệnh dừng lỗ là một công cụ có lợi để giảm tổn thất khi giá tiền điện tử giảm đột ngột xảy ra. Với việc đặt một mức giá rõ ràng mà bạn sẵn sàng đóng vị thế mua của mình, bạn có thể tự động hóa quy trình bán trong trường hợp thị trường xảy ra Flash Crash. Nếu giá tiền điện tử đạt đến mức dừng lỗ mà bạn mong muốn, lệnh được kích hoạt và vị thế của bạn sẽ bị đóng tự động, do đó bảo vệ bạn khỏi những tổn thất lớn nếu giá giảm mạnh đột ngột.
Nói một cách đơn giản, việc này làm loại bỏ sự lo lắng về mặt cảm xúc khi đưa ra quyết định vội vàng trong thời điểm thị trường không ổn định, giúp bạn tối ưu hóa thời gian quan sát thị trường một cách liên tục và giúp quản lý vốn bằng cách ngăn chặn các khoản lỗ có thể xảy ra.
Tránh bán hoảng loạn
Khi giao dịch, những quyết định mang tính cảm xúc thường đem lại kết quả không như ý muốn. Để mang lại lợi ích lâu dài, hãy bám sát chiến lược giao dịch của bạn và không nên bán tháo hoảng loạn khi sự cố Flash Crash xuất hiện. Bởi lẽ, bán tháo hoảng loạn là một phản ứng thường gặp trước việc giá giảm bất ngờ trên thị trường tiền điện tử, do đó các nhà giao dịch có thể hạn chế đưa ra những quyết định không chính xác làm tăng tổn hại và cùng với đó là chống lại mong muốn bán nhanh chóng.
Bằng cách này và chấp nhận rằng đây là sự sụt giảm bất ngờ của giá tiền điện tử và thị trường có khả năng phục hồi đáng kể, các nhà giao dịch nắm giữ vị thế mua có thể bù đắp khoản lỗ của họ theo thời gian.
Hạn chế rủi ro giảm giá với quyền chọn tiền điện tử
Nếu bạn đã đầu tư toàn bộ vào một vị thế nhưng hoang mang về sự điều chỉnh trên thị trường, bạn có thể bảo vệ danh mục đầu tư của mình khỏi giá tiền điện tử giảm bất ngờ với việc phòng ngừa rủi ro giảm giá bằng quyền chọn tiền điện tử.
Việc này sau cùng sẽ giúp bạn có được sự gia tăng bảo vệ chống lại sự sụt giảm giá và giữ vững xu hướng tăng giá với vị thế mua lúc đầu của bạn. Từ phương pháp quyền chọn mua được bảo đảm đến quyền chọn bán được bảo vệ, những chiến lược này có thể rất tốt trong việc giảm ảnh hưởng của sự thay đổi ngắn hạn nếu bạn theo xu hướng tăng giá trong dài hạn.
Thay đổi kích thước vị thế và phương pháp DCA khi săn đáy
Theo “Mua khi thị trường chảy máu”, các nhà giao dịch tiền điện tử thường được dặn dò nên mua khi giá giảm đáng kể. Thế nhưng, phương pháp này thường không được giải thích rõ ràng, đặc biệt đối với những người giao dịch newbie, vì đa số họ sẽ lo lắng về số tiền đầu tư và phải làm gì nếu giá tiền điện tử giảm nhiều hơn dự kiến. Một cách thường gặp để mua ở mức đáy là áp dụng phương pháp chi phí trung bình (DCA). Phương pháp này liên quan đến việc đầu tư một số tiền cố định một cách ổn định, bất kể giá cả. Dù cho giá tiền điện tử giảm như thế nào trong ngắn hạn, điều này sẽ giúp giảm giá trung bình của các vị thế dài hạn theo thời gian.
Chọn lọc thông tin và cập nhật tin tức là yếu tố chủ chốt để vượt qua Flash Crash
Nếu phải bắt buộc đối mặt với sự cố Flash Crash hay việc giá tiền điện tử giảm bất ngờ, điều quan trọng là phải duy trì quan điểm dài hạn. Khi giá tiền điện tử giảm bất ngờ, mọi người dễ hoảng sợ và có xu hướng bán ra để giảm bớt tổn hại. Các phương tiện truyền thông thường tạo ra các tin tức gây nhiễu, đưa ra lý do khiến thị trường sụt giảm và tại sao xu hướng thị trường có thể tồi tệ hơn nhiều.
Mặc dù việc này có thể thích hợp với những người đã sử dụng đòn bẩy và có kế hoạch tăng gấp đôi vị thế giao dịch của mình, nhưng bạn không nên dừng giao dịch mà không thực hiện những điều chỉnh cơ bản đối với phương pháp giao dịch lúc đầu của mình. Do đó, hãy luôn luôn theo dõi những tin tức mới nhất về tiền điện tử và tìm hiểu nguyên nhân đằng sau sự sụt giảm giá bất ngờ của tiền điện tử.
Khi đã hiểu được tỷ lệ nghiêm trọng của việc giảm giá, các nhà giao dịch tiền điện tử cần đưa ra quyết định sáng suốt nhất để thay đổi vị thế của họ trước sự biến động và xác định cam kết lâu dài của họ. Cho dù bạn dự định mua khi giá thấp hay chỉ nắm giữ lâu dài vì sợ hãi và không chắc chắn, hãy cập nhật thông tin, giữ bình tĩnh và theo sát chiến lược giao dịch tổng thể của mình để tránh khỏi những quyết định mang tính cảm xúc.
Kết luận
Như vậy các bạn đã cùng coin568net tìm hiểu Flash Crash là gì, nguyên nhân xảy ra sự cố Flash Crash và cách vượt qua giai đoạn này. Có thể thấy, nếu bạn nắm rõ bản chất của việc suy giảm giá tiền điện tử đột ngột, bạn sẽ không còn giữ tâm lý hoang mang, sợ hãi, từ đó đưa ra những quyết định thiếu sáng suốt. Trong thị trường tiền điện tử đầy rủi ro, nếu bạn biết cách chinh phục nó, quả ngọt sẽ luôn luôn tìm đến bạn. Hãy theo dõi chúng tôi để có thêm nhiều kiến thức bổ ích bạn nhé.
Tôi là Phùng Cảnh Lang, với hơn 5 năm kinh nghiệm trong thị trường Crypto, tôi hy vọng những bài viết của mình thật sự hữu ích với bạn. Là một người từng trải, tôi rất mong khi ai đó gia nhập vào thị trường Crypto hãy nên trang bị đầy đủ kiến thức, vì đây là đầu tư không phải một canh bạc may rủi.