Ở mạng lưới blockchain, ERC-721 là bộ tiêu chuẩn đã đứng sau sự thành công của bộ sưu tập NFT CryptoPunk với trị giá được ước tính lên đến hàng triệu đô, góp phần xây dựng sự phát triển của hệ thống tài chính phi tập trung (DeFi). Vậy ERC-721 là gì? Cách vận hành của ERC-721 như thế nào? Liệu nó có phải là chìa khoá để tạo sự bùng nổ mạnh mẽ của thị trường DeFi? Để trả lời được những câu hỏi trên hãy cùng khám phá nội dung về ERC-721 ngay sau đây cùng coin568net nhé!
ERC-721 là gì?
ERC-721 là một mẫu hình hay định dạng mà những nhà phát triển khác đều đồng thuận tuân theo. Những nhà phát triển thực hiện theo những tiêu chuẩn tương tự nhau vì việc đó sẽ làm cho hoạt động viết code dễ dàng và dễ đoán hơn, ngoài ra có có khả năng tái sử dụng. Những tiêu chuẩn trên được ứng dụng phổ biến nghĩa là nó có thể tương thích với đa dạng ứng dụng kể cả ví, DApp và sàn giao dịch.
Hơn hết, ERC-721 còn là bộ tiêu chuẩn token ở Ethereum áp dụng với những NFT. Theo định nghĩa thì Fungible dịch ra là có thể thay thế hay hoán đổi được, tính chất của Bitcoin chính là fungible vì mỗi Bitcoin đều có thể hoán đổi cho nhau. Trái lại, NFT là độc nhất. NFT này không thể hoán đổi cho NFT kia.
Người phát minh ra ERC-721 là ai?
Kỹ thuật cụ thể của ERC-721 lúc đầu được đề xuất bởi Dieter Shirley ở dạng đề xuất nâng cấp Ethereum (EIP – Ethereum Improvement Proposal), một quy trình nhằm giới thiệu những tiêu chuẩn mới ở Ethereum.
Mọi người đều có khả năng gửi EIP, tuy nhiên bản đề xuất đã qua quy trình kiểm tra và lặp lại trước lúc được thông qua bởi cộng đồng. Tiếp đó khi đã được thông qua, EIP sẽ thành yêu cầu nhận xét từ Ethereum Request for Comments (ERC) là tiêu chuẩn dành chung cho những ứng dụng của Ethereum. Những tác giả của ERC-721 được công bố chính thức là Dieter Shirley, Nastassia Sachs, William Entriken và Jacob Evans.
Có thể bạn chưa biết, từng CryptoKitty đều đúc theo bộ tiêu chuẩn ERC-721 cùng trò chơi tìm mèo trên đã áp dụng phiên bản dùng thử của ERC-721, trước lúc tiêu chuẩn này được hoàn thiện một cách chính thức. CryptoKitty có giá trị đắt nhất được bán với mức giá 600 ETH vào tháng 9/2018, tương đương 170.000 USD ở thời điểm đó.
Sơ lược về bối cảnh lịch sử:
- Tháng 9/2017 – Dieter Shirley đưa ra đề xuất EIP-721.
- Tháng 12/2017 – Dự án NFT CryptoKitties phổ biến đến mức làm tắc nghẽn mạng Ethereum và làm cho tốc độ của mạng lưới bị chậm lại đáng kể.
- Tháng 6/2018 – ERC-721 được thông qua là bản cuối cùng, với ý nghĩa là có sự đồng tình mạnh mẽ giữa những nhà phát triển của Ethereum về việc công nhận ERC-721 giống như một tiêu chuẩn.
Tính đến hiện tại, ERC-721 đã trở thành một trong những tiêu chuẩn không thể thiếu trên nền tảng Ethereum, được áp dụng rộng rãi trong các dự án liên quan đến nghệ thuật, game blockchain và tài sản thực (Real World Asset – RWA). Sự ra đời của ERC-721 đã mở ra một bước ngoặt quan trọng trong ngành DeFi, mang đến một phương thức mới mẻ và linh hoạt trong việc sở hữu và giao dịch tài sản trên blockchain.
Phương thức vận hành của ERC-721
ERC-721 vận hành dựa trên smart contract ở blockchain Ethereum. Đây là địa điểm mà từng token tiêu chuẩn ERC-721 được thực hiện dựa vào bộ thông số cụ thể. Tiêu chuẩn trên thể hiện cho rất nhiều tính năng cùng sự kiện mà bắt buộc phải có ở một token ERC-721.
Các tính năng nền tảng của ERC721 là gì? Có 4 tính năng cụ thể như sau:
- Uniqueness (Tính độc nhất): Từng token theo tiêu chuẩn ERC-721 sẽ được ra mắt với ID độc nhất, được thể hiện ở dạng số nguyên (unit256). Chắc chắn rằng token luôn chỉ có một và không thể hoán đổi hay thay thế cho nhau.
- Ownership (Quyền sở hữu): Tính năng trên sẽ giúp cho ví khởi tạo ra token được toàn quyền trong việc sở hữu cũng như chuyển nhượng. Tất cả được triển khai bằng những tính năng như safeTransferFrom hay transferFrom, để chắc chắn rằng quyền sở hữu sẽ chỉ thay đổi nếu có sự đồng thuận của người sở hữu ở hiện tại.
- Metadata (Dữ liệu mô tả): Với ERC-712 từng token sẽ được phép chứa dữ liệu mô tả liên quan đến tài sản được nó làm đại diện, ví dụ như một vật phẩm ở trong game, bức tranh về nghệ thuật hay đất đai nhà cửa. Bằng hàm tokenURI, những thông tin trên sẽ được ghi lại nhằm xác minh giá trị của token.
- Sự kiện (Events): Ứng dụng những sự kiện nhằm quan sát các hoạt động có liên quan về token như Approval hay Transfer. Việc này hỗ trợ những ứng dụng cũng như sàn giao dịch có khả năng quan sát trạng thái của token.
Sự khác biệt giữa các tiêu chuẩn ERC-20, ERC-721 và ERC-1155
Dưới đây là bảng so sánh các điểm khác biệt cơ bản giữa các tiêu chuẩn token ERC-20, ERC-721 và ERC-1155, với những tiêu chí trọng tâm để bạn có thể nắm được chi tiết:
| Tiêu chí | ERC-721 | ERC-20 | ERC-1155 |
| Tính chất | Token không thể thay thế (NFT) | Token có thể thay thế (Fungible) | Hỗn hợp có thể thay thế và không thể thay thế |
| Tính duy nhất | Mỗi token là độc nhất với ID riêng | Không có sự phân biệt giữa các token | Có thể tạo ra cả token ERC-20 và ERC-721 |
| Khả năng hoán đổi | Không thể hoán đổi lẫn nhau | Có thể hoán đổi theo tỷ lệ 1:1 | Hỗ trợ cả hoán đổi và không hoán đổi |
| Ví dụ sử dụng | NFT (tranh ảnh nghệ thuật, vật phẩm game) | Tiền mã hóa (ETH, USDT) | Game blockchain, ứng dụng đa tài sản |
| Phương thức chuyển giao | safeTransferFrom(), transferFrom() | transfer(), approve(), allowance() | safeTransferFrom(), có thể chuyển nhiều token cùng lúc |
| Ứng dụng phổ biến | NFT marketplaces, metaverse | Sàn giao dịch, ví điện tử | Quản lý nhiều tài sản (game blockchain) |
Tóm lại thì đối tượng phù hợp cho từng loại tiêu chuẩn token như sau:
- ERC-721: Phù hợp với các ứng dụng yêu cầu tính độc nhất như NFT, tranh ảnh, bất động sản.
- ERC-20: Dùng cho các token có thể thay thế, như tiền mã hóa và các tài sản số phổ biến.
- ERC-1155: Giải pháp linh hoạt, phù hợp với các hệ thống có nhiều loại tài sản khác nhau, đặc biệt là trong game blockchain.
>> Xem thêm: ERC-6551 là gì? Hiểu rõ tiêu chuẩn mang lại chức năng cho NFT
Một vài ứng dụng đáng chú ý của token ERC-721 ở blockchain
Những tình huống áp dụng cho tiêu chuẩn token ERC-721 ngày càng được phổ biến, bên dưới là một số ứng dụng nổi bật đã xuất hiện:
Digital Art
Những nghệ sĩ có thể nhận được doanh thu từ các tác phẩm thông qua việc ứng dụng ERC-721 nhầm mã hóa những tác phẩm của bản thân đưa lên Ethereum và sau đó bán chúng ở NFT Marketplace. So với những thị trường nghệ thuật kiểu, những NFT Marketplace thường có chính sách chi phí cụ thể và những hệ thống hỗ trợ hữu ích khác.
Chẳng hạn: Beeple đã thành công bán tác phẩm của bản thân ở dạng NFTs, thu về doanh thu khủng lên đến 69 triệu đô thông qua việc ghép lại 5.000 tác phẩm trong suốt 13 năm trở thành 1 tác phẩm độc đáo.
Collectibles
Giống với hoạt động thu thập và sưu tầm tem thư ở thế giới thực. NFT đem đến quyền đối với một mô hình ứng dụng mới là những bộ sưu tập các NFT (NFT Collections). Những người sưu tập có khả năng thu mua những đồ vật mã hóa mà họ nhận định là có giá trị. Khác với những bộ sưu tập dạng vật lý, những bộ sưu tập NFT không bị hạn chế về vấn đề vận chuyển chậm hay tốn kém chi phí trong việc bảo trì. Nó có khả năng chuyển giao chỉ khoảng vài giây đồng thời sẽ không bị hao mòn theo thời gian.
Một vài bộ sưu tập NFT đã có sự công nhận đông đảo là CryptoPunks, hiện tại số lượng CryptoPunks đạt được là 10,000 và toàn bộ đều là duy nhất. Từng nhân vật sẽ được đúc dựa vào thuật toán bằng mã máy tính, nên không có bất kỳ nhân vật nào tương đồng với nhau.
Gaming
Không giống với NFT collectibles chỉ có thể sưu tầm, NFT của game đã áp dụng NFT vào những quy tắc, cơ chế trong trò chơi.
Với những mô hình trò chơi điện tử online truyền thống, những nhà phát hành game sẽ được toàn quyền quản lý hoạt động phân phối, sở hữu những sản phẩm ở trò chơi. Khi nhà phát hành khóa game, người dùng sẽ hoàn toàn không được truy cập vào toàn bộ những sản phẩm trong trò chơi. Thay vào đó, mà họ đã phải dùng hàng giờ, hàng ngày, hàng tuần hay thậm chí rất lâu mới có được.
Với hoạt động áp dụng NFT cho lĩnh vực Gaming (Game NFT), ngoài việc đảm bảo cho người dùng được toàn quyền kiểm soát những vật phẩm trong trò chơi của họ, thì còn được hoạt động theo hình thức sáng tạo hoàn toàn. Hoạt động này bao gồm cả việc phân phối ngẫu nhiên phần thưởng NFT trong các trò chơi xây dựng trên blockchain. Đồng thời, nó cũng góp phần tạo nên một metaverse nơi các trò chơi có thể kết nối và tương tác với nhau.
Những dự án sử dụng ERC-721 đáng chú ý
Decentraland
Decentraland là dự án về metaverse theo hướng phi tập trung, ở đây người dùng được phép mua bán đất đai tài sản ảo, nhà cửa ở dạng NFT theo tiêu chuẩn ERC-721. Ở thế giới của metaverse, những lô đất là độc nhất và được khởi công theo mong muốn riêng của người sở hữu. Từng mảnh đất ảo sẽ biểu trưng bởi một token ERC-721, nó cho phép người dùng được toàn quyền định đoạt và quản lý tài sản.
Rarible
Đây là nền tảng để giao dịch NFT khá uy tín, nơi mà những nghệ sĩ cũng như nhà sáng tạo được phép tạo ra cũng như bán những tác phẩm nghệ thuật được mã hóa của mình ở dạng NFT. Từng tác phẩm nghệ thuật sẽ được token hoá trở thành dạng tranh ảnh kĩ thuật số ở blockchain, người dùng sẽ được phép xác định quyền chủ sở hữu cũng như giao dịch với độ an toàn cao ở Ethereum.
Axie Infinity
Đây là mô hình trò chơi trên blockchain được chú ý vào năm 2021, ở đó người chơi sẽ nuôi dưỡng cũng như chiến đấu cùng những sinh vật mã hóa với tên gọi là Axie. Từng Axie đều là NFT độc nhất, với các đặc tính di truyền khác biệt. Người chơi được phép bán, mua hay lai tạo ra Axie với mục đích sở hữu Axie có giá trị cao. Game Axie Infinity đã đóng góp khá lớn cho sự phát triển của mô hình chơi để kiếm tiền (play-to-earn).
OpenSea
Sàn giao dịch về NFT lớn nhất ở hiện tại chính là OpenSea, những bộ tiêu chuẩn ERC721 hay ERC1155 đều được hỗ trợ. Người dùng được phép mua bán tất cả NFT ở OpenSea, từ gaming, music, tranh ảnh ghệ thuật, membership. Đây là nền tảng đóng vai trò cầu nối hỗ trợ cho NFT trở nên phổ biến hơn cũng như đẩy mạnh giá trị của nó trên toàn cầu.
Bored Ape Yacht Club (BAYC)
Bored Ape hay Bored Ape Yacht Club (BAYC) là một bộ sưu tập NFT nổi tiếng được phát triển trên nền tảng Ethereum. Đây là những hình ảnh hoạt hình về loài vượn, được thiết kế độc đáo và mang tính sưu tầm cao. Dự án này được sáng lập bởi Yuga Labs, một nhóm phát triển hiện nay đang được định giá lên đến hàng tỷ đô la. Các tác phẩm trong BAYC không chỉ là những NFT đơn thuần mà còn là biểu tượng của sự độc quyền và cộng đồng mạnh mẽ, thu hút sự chú ý lớn từ giới nghệ sĩ, nhà đầu tư và các tên tuổi lớn trong ngành công nghiệp blockchain.
Ethereum Name Service (ENS)
Hệ thống Ethereum Name Service (ENS) là nền tảng tên miền phân tán, được xây dựng trên nền tảng Ethereum. ENS cho phép người dùng tạo ra các tên miền dạng .eth, mà mỗi tên miền này sẽ được mã hóa dưới dạng NFT chuẩn ERC-721. Những NFT này đại diện cho quyền sở hữu và sử dụng tên miền .eth trong hệ sinh thái Ethereum. Dịch vụ này giúp người dùng thay thế các địa chỉ ví phức tạp bằng các tên miền dễ nhớ, từ đó làm tăng tính tiện lợi và dễ dàng khi thực hiện các giao dịch trên blockchain.
Hạn chế của ERC-721
ERC-721 dù có những đặc điểm vô cùng nổi bật nhưng cũng không tránh khỏi những hạn chế trong việc vận hành. Vậy cụ thể thì điểm yếu của ERC-712 là gì?
- Khả năng mở rộng thấp: ERC-721 không được đề cao bởi tính năng mở rộng ở những ứng dụng có khối lượng giao dịch khổng lồ, do từng token đòi hỏi một contract cùng dữ liệu riêng biệt. Việc này đẩy chi phí của hoạt động lưu trữ tăng cao so với tiêu chuẩn ERC-1156 hay ERC-20.
- Giới hạn đối với hoạt động quản lý tài sản: Một hợp đồng ERC-721 chỉ có khả năng hỗ trợ với một loại tài sản, khiến cho ERC-721 không được linh động như ERC-1156 có thể quản lý đa dạng tài sản hơn.
- Phụ thuộc vào nền tảng Ethereum: ERC-721 tập trung hoạt động ở Ethereum, làm cho token dễ bị tác động nếu bạn bị nghẽn hay phí gas gia tăng, tạo nên khó khăn đối với hoạt động mở rộng quy mô những ứng dụng của NFT.
Nhận định về triển vọng của ERC-721
Ở thời điểm hiện tại, chuẩn ERC-721 vẫn giữ vai trò quan trọng khi được sử dụng để token hóa các tài sản thực, biến chúng thành NFT với tính độc nhất. Mỗi loại tài sản có thể được tổ chức thành một NFT Collection riêng để lưu trữ giá trị, thực hiện bán công khai hoặc đấu giá. Tuy nhiên, trong trường hợp dự án cần số hóa quá nhiều loại tài sản khác nhau, chuẩn này sẽ bộc lộ hạn chế về mặt linh hoạt và khả năng mở rộng.
Dù vậy, việc đưa tài sản ngoài đời thực lên blockchain vẫn là xu hướng tất yếu, bởi công nghệ luôn phát triển theo hướng nâng cao tính minh bạch và khả năng giao dịch toàn cầu. Nếu như giai đoạn năm 2021 chứng kiến làn sóng bùng nổ của NFT dựa trên nghệ thuật vật lý, thì trong tương lai không xa rất có thể nhà ở, đất đai hay phương tiện cá nhân sẽ trở thành tâm điểm của một xu hướng mới trong lĩnh vực blockchain. Việc tìm hiểu cơ chế vận hành của ERC-721 ngay từ bây giờ sẽ giúp nhà đầu tư chủ động đón đầu các chuyển động thị trường.
Kết luận
Bài viết đã khái quát những nội dung cốt lõi về tiêu chuẩn ERC-721 là gì, từ đó giúp nhà đầu tư mới có cái nhìn rõ ràng hơn về vai trò và tiềm năng của nó trong hệ sinh thái blockchain. Nếu bạn còn thắc mắc hoặc muốn khám phá sâu hơn về các chủ đề liên quan, đừng ngần ngại để lại bình luận để Coin568net tiếp tục hỗ trợ và chia sẻ thông tin hữu ích nhé.
Tôi là Phùng Cảnh Lang, với hơn 5 năm kinh nghiệm trong thị trường Crypto, tôi hy vọng những bài viết của mình thật sự hữu ích với bạn. Là một người từng trải, tôi rất mong khi ai đó gia nhập vào thị trường Crypto hãy nên trang bị đầy đủ kiến thức, vì đây là đầu tư không phải một canh bạc may rủi.