Hầu hết các mạng lưới công nghệ đều cần nâng cấp theo thời gian để khắc phục những hạn chế và đáp ứng nhu cầu của người dùng. Trong đó, Ethereum có một loạt phiên bản cải tiến EIP. Vậy EIP là gì? EIP còn được biết đến là đề xuất cải tiến Ethereum. Nó là một nhân tố quan trọng trong lộ trình phát triển bền vững và lâu dài của hệ sinh thái Ethereum. Để hiểu rõ hơn về khái niệm, đặc điểm của EIP thì đừng bỏ qua nội dung bài viết này của coin568net nhé!
EIP là gì?
Ethereum Improvement Proposal được viết ngắn gọn là EIP. Nó là công cụ thiết yếu hỗ trợ cộng đồng đề xuất và bàn luận về những điều chỉnh để hoàn thiện hệ thống. Nói một cách dễ hiểu, EIP tương tự một bản quy trình nâng cấp, ở đó những nhà đầu tư, nhóm phát triển và người dùng đều được tham gia để đưa ra quan điểm, chia sẻ ý kiến và nhận xét những đề xuất trước lúc được áp dụng vào mạng lưới.
Nhưng nó không phải là phiên bản nâng cấp ngay tức thì, từng đề xuất cải tiến Ethereum (EIP) chính là tài liệu về kỹ thuật diễn giải chi tiết các điểm cần điều chỉnh hay thêm vào cho hệ thống Ethereum. Vấn đề điều chỉnh có thể là giao thức của nền tảng, cấu trúc vận hành của node và những chính sách về smart contract. Toàn bộ đều được phép đề xuất và chỉnh sửa bằng cơ chế trên.
Lý do làm cho EIP trở nên quan trọng với Ethereum là gì?
Ngoài vai trò là công cụ về kỹ thuật thì EIP còn là cơ sở cho cộng đồng cùng phát triển tương lai của Ethereum. Bên dưới là các nguyên nhân mà Ethereum Improvement Proposal (EIP) trở nên thiết yếu là gì:
- Tầm nhìn phát triển lâu dài: EIP giữ vai trò như quy trình cải tiến mạng lưới. Qua đó, Ethereum sẽ đáp ứng được nhu cầu chuyển đổi từ thị trường, người dùng cũng như những dApp một cách có chiến lược và hiệu quả.
- Thiết lập sự rõ ràng và dân chủ đối với hoạt động quản trị: mọi người trong cộng đồng đều được phép đóng góp ý tưởng, phản biện và quan sát tất cả quy trình thảo luận đề xuất.
- Giữ vững niềm tin và sự chính xác: Từng EIP đều đi qua quy trình kiểm tra cẩn thận, từ giai đoạn trình bày, tranh luận cho đến đánh giá chuyên môn kỹ thuật trước lúc ứng dụng vào thực tế. Việc này hỗ trợ hạn chế rủi ro và sai sót đối với quy trình cải tiến mạng lưới.
- Nâng cao năng suất và trải nghiệm cho người dùng: Đã có nhiều EIP giảm phí gas, thúc đẩy tốc độ giải quyết giao dịch, phát triển năng lực tương tác hay gia tăng sự bảo mật cho mạng lưới. Đây là phương thức mà Ethereum cải tiến từng bước, không vội vàng nhưng chắc chắn.
Những loại EIP trong Ethereum
Trong lộ trình phát triển và cải tiến hệ thống, Ethereum không chỉ có duy nhất một loại EIP. Những đề xuất được phân bổ cụ thể thành ba loại chính, dựa vào khu vực tác động và mục đích chỉnh sửa. Việc hiểu rõ từng loại EIP là gì sẽ hỗ trợ trader nắm chắc về lộ trình tiến hóa của Ethereum, cũng như các điều chỉnh có thể ảnh hưởng đến sự trải nghiệm của người dùng hay tiềm năng đầu tư ở hệ thống trên
Standards Track EIP – Đề xuất tác động trực tiếp đến hệ thống
Nhóm EIP là nhân tố cốt lõi, vì nó sẽ ảnh hưởng trực tiếp lên phương thức vận hành của Ethereum. Các đề xuất trong nhóm này sẽ đề cập đến:
- Hard fork nâng cấp cốt lõi làm chuyển đổi quy tắc mạng.
- Điều chỉnh giao thức mạng ảnh hưởng đến thuật toán đồng thuận, mô hình block…
- Quy tắc chứng thực giao dịch hoặc khối.
- Giới thiệu những tiêu chuẩn token mới ví dụ như ERC-721, ERC-20.
- Chỉnh sửa tác động đến năng lực tương thích giữa những ứng dụng.
Những đề xuất nhóm trên vừa tác động đến kỹ thuật, vừa làm cho trải nghiệm của người dùng, phí gas hay tính năng mở rộng đều có thể chuyển đổi. Một vài EIP tiêu biểu như EIP-20, EIP-4337, EIP-1559, EIP-721.
Meta EIP – Đề xuất về quy trình và tổ chức
Nhóm này không ảnh hưởng trực tiếp vào giao thông hay cơ chế kỹ thuật ở Ethereum. Tuy nhiên lại giữ vai trò thiết yếu đối với hoạt động kiểm soát hoạt động của cộng đồng. Bản cập nhật của Meta EIP thường đề cập đến những vấn đề sau:
- Những quy trình trong nội bộ như cách trình bày, nhận xét và thông qua EIP.
- Hướng dẫn cho cộng đồng về phương thức kết hợp phát triển.
- Điều chỉnh về công cụ kĩ thuật hay quy trình vận hành
Bạn có thể tưởng tượng Meta EIP tương tự việc chỉnh sửa luật chơi ở nội bộ nhóm phát triển nhằm giữ sự vận hành của Ethereum luôn ổn định và rõ ràng.
Informational EIP – Đề xuất thể hiện định hướng
Nhóm Ethereum Improvement Proposals (EIPs) này chủ yếu có tính chất tham khảo. Nó không đòi hỏi chỉnh sửa kỹ thuật và cũng không tác động đến cơ chế hay quy trình hoạt động. Nhưng Informational EIP sẽ hướng tới những mục đích sau đây:
- Chia sẻ những ý tưởng kỹ thuật.
- Cung cấp phương thức triển khai, hướng dẫn sử dụng hay đánh giá một vấn đề ở mạng lưới.
- Hỗ trợ cộng đồng thấu hiểu sâu sắc về những mảng đang được chú trọng.
Tuy vấn đề thực thi sẽ không mang tính bắt buộc nhưng những EIP lại trên vô cùng hữu ích với người muốn nghiên cứu kiến thức hay đánh giá lộ trình phát triển bền vững của Ethereum.
EIP được giải quyết như thế nào?
Không phải ý tưởng nào cũng đều có thể chuyển trực tiếp đến Ethereum. Từng EIP nếu đi qua quy trình kiểm tra cẩn thận với nhiều bước ra soát trước lúc được thông qua và thực thi. Mục đích của quy trình trên là để đảm bảo tất cả chỉnh sửa đều rõ ràng, phù hợp và không tạo nên rủi ro cho hệ thống. Bên dưới là những bước chính:
- Lên ý tưởng (Idea): Có người trong cộng đồng tìm ra điểm có thể cải tiến sẽ tiến hành lên ý tưởng, viết nháp và trình bày cụ thể về đề xuất.
- Bản Nháp (Draft): Khi bản ý tưởng đã có, EIP sẽ được đội ngũ biên tập rà soát lỗi, định dạng và sự minh bạch. Việc này để đảm bảo đề xuất hợp lệ để công khai và nhận sự đánh giá từ cộng đồng.
- Cân nhắc kỹ thuật (Review): Hoàn thiện bản nháp, EIP sẽ ở tình trạng “đang đánh giá”. Ở đó, đội ngũ kỹ thuật và thành viên giàu kinh nghiệm sẽ cùng phân tích, nhận xét và phản biện đề xuất thật kỹ lưỡng.
- Góp ý lần cuối( Last Call): Nếu không xảy ra lỗi then chốt khi đánh giá, EIP sẽ tiếp nhận phản hồi từ cộng đồng, thời gian góp ý ít nhất là 14 ngày trước lúc đưa ra quyết định thông qua đề xuất.
- Trạng thái hoàn tất (Final): Hoàn thành những bước trên, EIP được công nhận hợp lệ và ở trạng thái Final sẽ được đưa vào bản nâng cấp Ethereum trong tương lai.
Bên cạnh đó còn một vài tình trạng đặc biệt như:
- Stagnant (Tạm ngưng): Đề xuất ngừng cập nhật trong 6 tháng sẽ bị chuyển đến trạng thái không còn hoạt động.
- Withdrawn (Đã rút): Tác giả sẽ được rút lại đề xuất nếu muốn xoá bỏ ý tưởng, kể cả lúc nó chưa hoàn thành quy trình đánh giá.
- Living (Không ngừng cập nhật): Một vài EIp được xây dựng chỉnh sửa linh động theo thời gian, EIP này sẽ ở trạng thái Living và sẽ chỉnh sửa khi cần thiết.
Những EIP từng làm thay đổi Ethereum
Sau khi đã khái quát về lý thuyết Ethereum Improvement Proposal là gì, cùng tìm hiểu về những EIP đã để lại dấu ấn sâu đậm và đóng góp vào việc định hướng phương thức vận hành của hệ thống cho đến hiện tại. Bên dưới là các đề xuất tiêu biểu mà mọi trader cần tìm hiểu, vì nó tác động trực tiếp đến phí gas, trải nghiệm và năng lực ứng dụng của mạng lưới này.
EIP-1559 – Sự thay đổi lớn về hệ thống phí giao dịch
Được công khai vào tháng 8/2021, cùng thời điểm với bản cập nhật London, EIP-1559 đã khiến cho hệ thống tính phí ở Ethereum hoàn toàn chuyển đổi:
- Base fee được hiệu chỉnh tự động dựa vào mức độ quá tải của mạng, hạn chế dựa dẫm vào phí gas mà người dùng đặt
- Phần phí trên sẽ được burn (đốt) và không chuyển đến miner, từ đó xây dựng hệ thống giảm phát cho ETH. Đó chính là nhân tố thiết yếu đối với hoạt động thúc đẩy giá trị bền vững cho đồng coin này.
Đối với những nhà giao dịch, EIP-1559 vừa bình ổn phí gas, vừa xây dựng kỳ vọng tăng giá của ETH qua thời gian vì nguồn cung sẽ thu hẹp.
EIP-721 – Đặt cơ sở cho thị trường NFT
Này là bản EIP đã tạo ra bộ tiêu chuẩn ERC-721, cho phép đúc NFT. EIP trên đã đem lại thời kỳ bùng nổ của NFT từ chanh mã hóa, sản phẩm trong game đến những chứng chỉ quyền sở hữu số.
Nhờ có đề xuất EIP-721, NFT được lên sàn niêm yết, giao dịch cũng như chứng thực quyền sở hữu một cách rõ ràng ở Ethereum.
EIP-4844 – Cải cách mở rộng quy mô (Proto-danksharding)
EIP-4844 trình bày cơ chế giao dịch ứng dụng “blob” thông tin, phân chia phần thông tin lớn khỏi không gian trọng tâm của khối. Việc này hỗ trợ:
- Giảm phí gas cho những layer 2.
- Thúc đẩy thông lượng giải quyết giao dịch.
- Đặt cơ sở kỹ thuật cho quy trình danksharding, kế hoạch phát triển mô hình toàn diện của Ethereum.
Đối với những nhà giao dịch cũng như người dùng DeFi, bản đề xuất EIP-4844 hỗ trợ nền tảng vận hành nhanh chóng và tiết kiệm hơn, đặc biệt nếu được kết hợp với những cơ chế Layer 2 như Optimism, Arbitrum.
EIP-3074 – Gia tăng tiềm lực cho ví cá nhân (EOA)
EIP-3074 kết hợp hai opcode mới là AUTHCALL và AUTH, EIP trên cho phép các ví bình thường (Externally Owned Account – EOA) được ủy quyền vận hành cho smart contract thiến hành thay.
Việc này hỗ trợ giảm độ phức tạp của giao dịch, giảm phí gas từ đó mang đến trải nghiệm cho người dùng tương tự những ví thông minh.
Thông qua EIP-3071, trader có thể thực hiện những thao tác phức tạp nhưng không cần có kiến thức chuyên sâu về kỹ thuật.
EIP-7540 – Phát triển DeFi với nạp/rút linh động
Đề xuất EIP-7540 là nền tảng cho tiêu chuẩn ERC-4626 (tiêu chuẩn vault ở DeFi), nó cho phép tiến hành nạp/rút token không tương đương. Nghĩa là nạp vào loại này nhưng có thể rút ra loại khác hay tiến hành dựa trên tỷ lệ không được cố định.
Đây là cơ sở kỹ thuật thiết yếu cho:
- Liquid Staking hỗ trợ staking tài sản nhưng vẫn giữ nguyên thanh khoản.
- Làm phong phú chiến lược đầu tư DeFi.
- RWA hay Real World Assets, số hoá tài sản thực và kiểm soát hiệu quả hơn.
EIP-7212 – Mang tiêu chuẩn chữ ký secp256r1 tiến vào thế giới EVM
Trước đó. Ethereum chỉ tích hợp tiêu chuẩn chữ ký secp256k1, tuy nhiên EIP-7212 đã đề xuất thêm tiêu chuẩn secp256r1. Đây là loại được ứng dụng nhiều ở những thiết bị hardware wallet, điện thoại, trình duyệt…
Nhờ vậy:
- Hoạt động kết hợp những ứng dụng Web2 và Web3 thuận tiện hơn.
- Xây dựng cơ sở thiết yếu cho Account Abstraction. Nó chính là xu hướng hỗ trợ ví người dùng vận hành linh động tương tự tài khoản ngân hàng.
Quy trình EIP sẽ gồm có những ai?
Quy trình thiết lập và nhận xét một EIP không chỉ có nhóm phát triển tham gia. Về bản chất nó là sự nỗ lực của nhiều nhân tố khác nhau ở mạng lưới Ethereum. Từng người đều có nhiệm vụ riêng đối với hoạt động xác nhận đề xuất đó đủ tiêu chuẩn, khả thi và đem đến giá trị thực tế cho toàn hệ thống.
- Tác giả (Author): Là người tạo ra ý tưởng và viết nháp đề xuất lúc đầu. Họ thường là nhóm nhà phát triển, nghiên cứu hay bất kỳ thành viên thuộc cộng đồng có ý tưởng muốn nâng cấp Ethereum.
- Nhóm biên tập (Editor): Họ không xen vào nội dung chi tiết, nhiệm vụ của họ là rà soát định dạng, cấu trúc, ngữ pháp và hỗ trợ EIP được trình bày cụ thể, dễ hiểu. Họ sẽ giúp tài liệu có tính chuyên môn nhưng vẫn tiếp xúc được với cộng đồng.
- Nhà phát triển trọng tâm (Core Dev): Là những chuyên gia phần mềm giàu kinh nghiệm, uy tín đối với hoạt động đánh giá khả năng thực thi cũng như sự tác động đến kỹ thuật của EIP. Việc EIP có được ứng dụng mạng chính hay không dựa vào sự đánh giá từ nhóm này.
- Cộng đồng người dùng (Community): Mọi người sẽ tham gia phát biểu ý kiến, tranh luận hoặc đề xuất điều chỉnh. Qua đó, quy trình EIP cũng thể hiện được tính dân chủ và rõ ràng hơn, đảm bảo tính cân bằng giữa lợi ích về kỹ thuật với trải nghiệm của người dùng.
>> Xem thêm: EIP-7702 là gì? Cách nó thay đổi quyền kiểm soát tài khoản Ethereum
Tương lai của EIP sẽ được định hình như thế nào?
EIP vừa là công cụ về kỹ thuật, vừa là mạch đập của chiến lược phát triển Ethereum. Bạn có tò mò xu hướng của đề xuất cải tiến Ethereum là gì không? Theo nhiều nhận định được đưa ra, những EIP vẫn sẽ là trung tập cho những cuộc cách mạng ở tương lai. Một vài định hướng phát triển tiêu biểu có để đề cập đến như:
- Phát triển năng lực mở rộng (Blockchain Scalability): Những đề xuất như EIP-4844 mở đường cho cơ chế mở rộng Layer 2 được tiết kiệm chi phí và nhanh hơn, hỗ trợ Ethereum đáp ứng được đồng thời nhu cầu hàng triệu người dùng mà không bị quá tải và tăng phí đột biến.
- Nâng cấp trải nghiệm của người dùng (UX): Các EIP như 7212 và 3074 đang làm cho ví cá nhân thông minh và thuận tiện hơn, hỗ trợ người mới thích nghi tốt với thao tác đơn giản khi giao tiếp với blockchain.
- Tăng cường bảo mật hệ thống: Một vài EIP chú trọng giải quyết nguy cơ bảo mật còn tồn động, hạn chế khả năng tấn công hay lỗi kỹ thuật.
- Liên kết với thế giới thực (Real World Integration): Những EIP như 7540 để chứng minh Ethereum không bị giới hạn ở NFT hay DeFi, nó đang dừng mở rộng sang những tài sản ở thế giới thực (RWA) chẳng hạn như trái phiếu, hàng hóa, bất động sản… qua đó thu hút nguồn vốn mới và gia tăng khả năng ứng dụng.
Kết luận
Hiểu rõ về EIP là gì sẽ tạo lợi thế cho trader trên thị trường. EIP chính là nhịp đập của quy trình phát triển Ethereum, cộng đồng có thể chung tay để tạo nên tương lai cho blockchain này. Với quy trình rõ ràng và dân chủ, những EIP đã đến đến nhiều nâng cấp nổi trội, từ điều chỉnh hệ thống phí đến thiết lập những tiêu chuẩn token mới. Nếu Ethereum tiếp tục mở rộng, EIP hứa hẹn là công cụ để đảm bảo cho nền tảng luôn thỏa mãn được nhu cầu đang tăng cao mỗi ngày.
Tôi là Phùng Cảnh Lang, với hơn 5 năm kinh nghiệm trong thị trường Crypto, tôi hy vọng những bài viết của mình thật sự hữu ích với bạn. Là một người từng trải, tôi rất mong khi ai đó gia nhập vào thị trường Crypto hãy nên trang bị đầy đủ kiến thức, vì đây là đầu tư không phải một canh bạc may rủi.