Vì nhu cầu người dùng ngày một gia tăng nên hiệu suất thời gian tạo khối ở mạng Ethereum cũng phải được cải thiện. Chính vì vậy mà thời gian gần đây cộng đồng đã có cuộc thảo luận sôi nổi khi Ethereum đưa ra đề xuất cải tiến EIP-7781. Được biết EIP-7781 sẽ xử lý các vấn đề về hiệu suất khai thác khối, giảm từ 12 giây xuống chỉ còn 8 giây. Để biết rõ hơn về cải cách mới này của Ethereum thì bạn đừng bỏ qua nội dung bài viết dưới đây của coin568net nhé!
Tổng quan về EIP-7781
EIP-7781 được viết tắt từ Ethereum Improvement Proposal 7718. Đây là một đề xuất nâng cấp đối với hệ thống Ethereum, do nhà sáng lập Illyriad Games công bố vào tháng 10/2024. Mục đích của đề xuất trên là giảm thời gian tạo block giao dịch ở Ethereum. Nếu hiện nay thời gian tạo một khối là 12 giây thì EIP-7881 đề xuất giảm còn 8 gây. Cơ chế rút ngắn thời gian trên ngoài việc đẩy nhanh tốc độ chứng thực giao dịch thì nó còn cải thiện tổng năng suất giải quyết của hệ thống lên 33% đến 50%.
Đề xuất EIP-7781 xuất phát từ đâu?
Hiện nay, Ethereum đang hoạt động theo mô hình đồng thuận Proof of Stake (PoS), cụ thể thời gian xác thực cho mỗi vòng khoảng 12 giây. Ở tình trạng thị trường mã hóa đang tăng trưởng mạnh mẽ, những ứng dụng DeFi, NFT và đa dạng giải pháp Layer 2 khác đang không ngừng phát triển quy mô, hệ thống Ethereum phải chịu gánh nặng rất lớn về tốc độ giải quyết giao dịch và sự phát triển của cơ sở hạ tầng.
Trước đây, cộng đồng đã cùng thử nghiệm một vài hướng đi như gia tăng block size hay thêm thông tin bằng công nghệ blob. Nhưng những phương án này lại có nhiều rủi ro về tính kỹ thuật: yêu cầu không gian lưu trữ lớn, dễ xảy ra tình trạng quá tải ở những node đơn lẻ, qua đó hình thành rủi ro tập trung hóa hệ thống.
EIP7781 xuất hiện như một lối đi có sự trung hòa hơn giữa việc cải thiện khả năng xử lý mà không cần hệ thống phải bỏ qua tính phân quyền hay yêu cầu nâng cấp cơ sở hạ tầng quá mức. Việc rút ngắn block time chính là sự điều chỉnh cần thiết, thích hợp với trạng thái giao dịch sôi động ở Ethereum nhưng vẫn duy trì tính bình ổn về kỹ thuật cũng như sự phân tán ở toàn hệ thống.
Kỹ thuật cụ thể của EIP-7781
Sau khi đã tìm hiểu được tổng quan và nguồn gốc ra đời của EIP-7781 là gì, ở nội dung kế tiếp sẽ làm những cải tiến về kỹ thuật của EIP-7781:
Giảm thời gian tạo khối
Tham số giây cho mỗi slot đang được mặc định là 12 giây qua từng vòng chứng thực sẽ rút ngắn còn 8 giây. Việc thay đổi này có nghĩa là những block mới sẽ được tạo ra nhanh hơn, hạn chế độ trễ khi chứng thực giao dịch cũng như thúc đẩy khối lượng giao dịch mà hệ thống có khả năng xử lý được cùng lúc.
Nâng cao hiệu xuất cho những giải pháp mở rộng Layer 2 (Rollup)
Thông qua việc điều chỉnh thời gian giải quyết thông tin ở những cơ chế Rollup (các giải pháp mở rộng off-chain), EIP-7781 hứa hạn sẽ hỗ trợ những mô hình Layer 2 có thể cập nhật dữ liệu nhanh chóng với nền tảng gốc. Việc này giúp tiết kiệm chi phí, thúc đẩy tốc độ giải quyết và cải thiện trải nghiệm của người dùng ở những giao thức Layer 2.
Tăng không gian lưu trữ blob
Blob (Binary Large Object) là một mô hình thông tin tạm thời được sử dụng ghi lại nội dung giao dịch off-chain, vô cùng hữu dụng với những giao thức Rollup. Trước đó, từng khối chỉ chứa được giới hạn là 6 blob, khi có EIP-7781 thì con số trên sẽ tăng lên 9 blob cho từng khối. Hoạt động mở rộng trên tạo điều kiện xử lý nhiều thông tin off-chain mà không phải mở rộng block size cơ bản.
Toàn bộ các hiệu chỉnh trên đều hướng đến sự phân bổ lại không gian lưu trữ phù hợp hơn, hỗ trợ tiếp nối tính bình ổn cho toàn mạng mà không cần mạng lưới phải thúc đẩy số lượng block hay không gian lưu trữ blob vượt ngưỡng chịu tải của những node chứng thực.
Điểm mạnh và điểm yếu của EIP-7781
Nhưng các bạn đã biết thì công nghệ sẽ không có đặc tính hoàn hảo tuyệt đối và EIP-7781 cũng tương tự như vậy. Hiểu rõ được những lợi ích và thách thức của EIP7781 là gì sẽ cho nhà đầu tư cũng như nhóm phát triển dễ dàng định hướng chiến lược.
Điểm mạnh
- Thúc đẩy năng xuất giải quyết giao dịch: Block được hình thành nhanh hơn, tổng khả năng giải quyết giao dịch ở Ethereum sẽ tăng lên khoảng 33% – 50%. Việc này có nghĩa là mạng lưới có khả năng tiếp thu khối lượng giao dịch khổng lồ mà không găp tình trạng quá tải trước đó.
- Trải nghiệm của người dùng trơn thu hơn: Rút ngắn thời gian xử lý thêm 33%, nghĩa là trader sẽ thấy giao dịch của bản thân được thông qua tức thì. Nó là nhân tố trọng yếu hỗ trợ những giao thức DeFi, NFT hay GameFi vận hành mượt mà.
- Cải thiện hiệu suất cho những sàn DEX: Các sàn giao dịch DEX như Uniswap có thể vận hành cao hơn gấp 1,22 lần. Quy trình giải quyết giao dịch nhanh hơn vừa nâng cao khả năng thanh khoản, vừa giảm độ trễ giữa những sàn và giá, đem đến lợi ích thực sự cho những nhà giao dịch vận hành ở DEX.
- Tiết kiệm phí arbitrage: Đi cùng sự cải thiện tốc độ, chênh lệch giữa giá và những sàn DEX hay CEX sẽ rút ngắn lại. Việc này hỗ trợ thị trường hoạt động hài hòa và được ước lượng sẽ tiết kiệm mỗi năm cho hệ thống khoảng 100 triệu đô từ những khoản phí nảy sinh nếu cạnh tranh giao dịch arbitrage.
- Gia tăng sức mạnh cho những giải pháp mở rộng Layer 2: Dựa trên tài nguyên giải quyết bổ sung, những giải pháp Layer 2 được nhận rất nhiều lợi ích. Tính năng cập nhật dữ liệu nhanh chóng hỗ trợ những Layer 2 hoạt động trơn tru, tiết kiệm phí gas và gia tăng tốc độ giải quyết giao dịch cho trader.
Điểm yếu
- Rủi ro quyền lực bị tập trung: Khi khối hiện diện với tần suất dày đặc hơn, các node sở hữu phần cứng kém hay trường truyền thiếu ổn định có khả năng loại trừ khỏi đường đua. Mạng lưới sẽ dần bị kiểm soát bởi các tổ chức lớn có cơ sở hạ tầng khổng lồ.
- Yêu cầu không gian lưu trữ lớn: Để theo kịp nhịp độ hình thành block mới, những validator sẽ cần cải thiện máy móc chuyên dụng có tốc độ giải quyết nhanh hơn, ổ cứng để lưu trữ rộng hơn về dữ liệu mạng ổn định hơn. Đó chính là khó khăn cho các nhà giao dịch đơn lẻ.
- Đẩy áp lực vào dữ liệu lưu trữ: Block được hình thành càng nhiều thì thông tinh tình trạng của chuỗi khối cũng gia tăng. Xét tính lâu dài việc trên sẽ gây ra áp lực lưu trữ đối với hệ thống.
- Rủi ro thiếu sự đồng bộ hệ thống: Nếu thời gian giữa những block được rút gọn, có thể những node không thể kịp thời cập nhật thông tin, kéo theo việc tạo thêm những nhánh khối phụ (fork) hay bỏ lỡ block, tạo tác động đến tính bình ổn chung của hệ thống.
- Rào cản cho những validator cá nhân: Các validator cá nhân, vốn thường hoạt động node ở nhà cùng tài nguyên bị giới hạn, có khả năng gặp rắc rối đối với việc thực hiện nhiệm vụ của bản thân khi đòi hỏi về kỹ thuật gia tăng khi ứng dụng EIP-7781.
Phản hồi từ cộng đồng về đề xuất EIP-7781
Ngay khi EIP-7781 được trình bày, nó đã nhận được nhiều sự đồng tình từ cộng đồng thành viên then chốt của Ethereum. Cụ thể, Justin Drake thuộc nhóm phát triển của Ethereum Foundation đã thể hiện sự đồng tình vô cùng mạnh mẽ. Ông cũng khẳng định rằng việc giảm thời gian hình thành khối là hướng đi lý tưởng với mục tiêu mở rộng quy mô của hệ thống mà Vitalik Buterin đã đề ra.
Nhưng không phải mọi người đều phản hồi tích cực. Một vài lập trình viên, nhóm phát triển cũng như validator bày tỏ sự e dè trước những rủi ro ẩn chứa đối với tập trung quyền lực nhằm đẩy nhanh tốc độ giải quyết. Một chuyên gia phân tích về lĩnh vực này, Adam Cochran đề xuất nên triển khai thêm các bài thử nghiệm thực tế, đặc biệt chú trọng đến năng lực giải quyết phần cứng I/O (đọc lưu thông tin) và tốc độ trao đổi mạng giữa những node, để chắc chắn rằng các validator đơn lẻ sẽ giữ nguyên vận hành mà không bị loại khỏi hệ thống vì tài nguyên hạn chế.
Xem thêm:
EIP-1559 là gì? Cơ chế đốt phí giúp cải thiện trải nghiệm Ethereum
Tìm hiểu EIP-4844: Bước đệm quan trọng cho sharding trên Ethereum
Phân tích EIP-3074: Thay đổi cách hoạt động của ví người dùng
Mối liên kết với những đề xuất nâng cấp khác
Thời gian EIP-7781 được ra mắt cũng tiệm cận với thời điểm Vitalik Buterin đưa ra ý tưởng giảm thiểu yêu cầu staking ít nhất để làm validator. Trong đó mức staking từ 32 ETH giảm còn 16 – 24 ETH.
Khi cả hai đề xuất trên được thực thi cùng lúc, Ethereum sẽ có thể gia tăng được tốc độ giải quyết giao dịch và có nhiều cơ hội tham gia chứng thực với các thành phần đơn lẻ thuộc cộng đồng hơn. Việc này gây mất cân bằng cho hiệu suất hoạt động và sự phân quyền. Đó chính là 2 nhân tố then chốt ở quy trình phát triển vững chắc của hệ thống Ethereum.
Tiềm năng phát triển trong tương lai của EIP-7782
Khi được cộng đồng thông qua, đề xuất EIP-7781 sẽ mở ra bước ngoặt then chốt đối với quy trình cải thiện khả năng giải quyết của Layer 1 của Ethereum. Việc gia tăng tốc độ hình thành khối sẽ hỗ trợ hệ sinh thái vận hành mượt mà hơn, phát triển khả năng đáp ứng khối lượng người dùng khổng lồ mà mức phí gas vẫn sẽ hợp lý.
Nhưng hoạt động thực thi phải được tiến hành một cách kỹ lưỡng, vì vấn đề nan giải của blockchain chính là tìm ra vị trí trung hoà được tốc độ giải quyết và tính phi tập trung. Khi quá chú trọng vào một yếu tố sẽ dẫn đến sự tác động lên sự bền vững của hệ thống.
Ngoài việc ảnh hưởng đến chính hệ thống Ethereum, EIP-7781 khi được chấp thuận sẽ tạo ra sự tác động đến cả DeFi và thậm chí là toàn hệ thống về tài chính truyền thống. Sở hữu năng lực giải quyết nhanh chóng, đều đặn hơn, những ứng dụng về tài chính ở mạng lưới blockchain đủ khả năng để cạnh tranh trực hiện với những dịch vụ ngân hàng ở tương lai.
Kết luận
Có thể thấy EIP-7781 đang là một đề xuất nhận được nhiều sự kỳ vọng từ những chuyên gia trong ngành và cộng đồng crypto. Tuy còn một số những điểm hạn chế nhất định nhưng việc rút ngắn thời gian tạo block sẽ đặt nền móng cho sự mở rộng năng lực xử lý của hệ thống. Trong tương lai, khi EIP-7781 được ứng dụng rộng rãi thì nó sẽ là thành phần quan trọng đối với giai đoạn phát triển kế tiếp của Layer 2 Ethereum.
Tôi là Phùng Cảnh Lang, với hơn 5 năm kinh nghiệm trong thị trường Crypto, tôi hy vọng những bài viết của mình thật sự hữu ích với bạn. Là một người từng trải, tôi rất mong khi ai đó gia nhập vào thị trường Crypto hãy nên trang bị đầy đủ kiến thức, vì đây là đầu tư không phải một canh bạc may rủi.