Trong quá trình vận hành và phát triển của mạng lưới blockchain Ethereum, các chuỗi đề xuất EIP có đóng góp vô cùng to lớn trong việc nâng cấp nền tảng. Đề xuất EIP-3074 là một đề xuất tiêu biểu liên quan đến trải nghiệm cho người dùng, đổi mới mang tính đột phá khi biến ví điện tử trở thành smart contract. Vậy cụ thể EIP-3074 là gì? Những thay đổi ở bản cải tiến này có gì đặc biệt? Nội dung bài viết dưới đây sẽ có được câu trả lời mà bạn cần.
EIP-3074 là gì
Ethereum Improvement Proposal 3074 hay EIP-3074 là một cải tiến về kỹ thuật ở blockchain Ethereum. Mục đích của đề xuất trên là nâng cao trải nghiệm khi dùng ví cá nhân là thúc đẩy tính tương tác đối với tài khoản của người dùng (Externally Owned Account – EOA). Bản đề xuất trên được trình bày lần đầu vào năm 2020 bởi những nhà lập trình trung tâm của Ethereum như Micah Zoltu, Sam Wilson và Ansgar Dietrichs. Theo lịch trình dự kiến thì bản đề xuất này sẽ được đưa vào đợt nâng cấp Pectra của Ethereum, thời gian được xác định trong khoảng cuối năm 2024 đến đầu năm 2025.
Điểm tiêu biểu của EIP-3074 là nó đem đến tính năng cho ví cá nhân chỉ sở hữu tính năng ký giao dịch, lại được vận hành tương tự smart contract mà không phải thực thi bổ sung một smart contract khác. Việc trên tạo cơ sở cho những tiện ích mới, từ việc người khác được phép tài trợ phí giao dịch cho bạn, cho đến tiến hành cùng lúc nhiều giao dịch bằng một lần chứng thực. Hơn thế nữa, nó có thể lấy lại tài sản với tình huống quyền truy cập ví bị mất.
Cơ chế vận hành của EIP-3074
Với đề xuất EIP-3074, nó đã được bổ sung thêm mã opcode cho EVM. Do đó, để hiểu được cách hoạt động của EIP-3074 là gì thì cần tìm hiểu qua về khái niệm và chức năng của hai khác niệm này.
Cập nhật bổ sung 2 mã opcode mới ở EVM
Để biến những tính năng trên thành hiện thực, EIP đã thêm vào hai lệnh mới cho EVM, được biết đến là opcode AUTHCALL và AUTH.
- AUTH: Lệnh này sử dụng với mục đích chứng thực chữ ký số (ECDSA) từ chủ ví. Khi chữ ký thích hợp, EVM sẽ tạo trạng thái tạm thời, chứng minh ví đã cấp quyền cho smart contract đại diện nó hoạt động. Smart contract nhận uỷ quyền được gọi chung là invoker contract, tức là nó sẽ triển khai hành động đã được chủ ví thông qua.
- AUTHCALL: Ngay khi nhận được uỷ quyền từ AUTH, opcode AUTOCALL cấp phép cho hợp đồng trung gian đại diện ví gốc chuyển giao dịch. Không giống với những lệnh CALL thường thấy, AUTHCALL sử dụng địa chỉ của người gửi là ví nhận uỷ quyền, không phải sử dụng private key. Việc này hỗ trợ giao dịch được tiến hành an toàn nhưng không công khai quyền kiểm soát ví.
Quy trình vận hành của EIP-3074
Tất cả quy trình uỷ quyền và chuyển giao dịch bằng EIP-3074 được tiến hành theo những bước sau đây:
- Trader mở và ký lệnh uỷ quyền: Đầu tiên, chủ ví cần ký lệnh đặc biệt để cấp quyền cho smart contract đại diện mình triển khai hoạt động. Thông điệp trên tương tự giấy uỷ quyền có chữ ký số bằng private key của ví.
- Hợp đồng được Invoker tiếp nhận và chứng thực tiêu chuẩn của chữ ký: Ngay khi có được lệnh đã ký, Invoker Contract sẽ chứng thực chữ ký nhằm chắc chắn rằng chủ sở hữu ví đã đồng ý với hành động đó. Khi tất cả đều hợp lệ thù quy trình sẽ tiếp diễn.
- Invoker dùng AUTH và AUTHCALL với mục đích đại diện ví chuyển giao dịch: Ngay khi hoàn tất uỷ quyền, Invoker sẽ mở lệnh AUTH nhằm chứng thực đã được cấp quyền, sau đó sử dụng AUTHCALL để chuyển giao dịch như chính ví cá nhân triển khai. Toàn bộ đều được thực hiện mà không phải dùng đến private key.
- Kết quả giao dịch sẽ được chuyển về cho người dùng: Sau cùng, khi đã giải quyết giao dịch, hệ thống sẽ trả kết quả lại cho người dùng bất kể là giao dịch thành công, thao tác lấy lại tài sản hay đơn thuần chỉ là tiến hành hàng loạt thao tác theo yêu cầu.
EIP-3074 và ERC-4337 dù chung mục tiêu nhưng hướng triển khai lại khác
Cả hai bản cải tiến ERC-4337 và EIP-3074 tập trung vào cải thiện tài khoản cho người dùng trở nên linh động hơn (account abstraction). Nhưng phương thức tiếp cận của hai bên lại có nhiều sự khác biệt:
| Tiêu chí | EIP-3074 | ERC-4337 |
| Cách thực thi | Yêu cầu cập nhật cơ chế Ethereum (hard fork) | Không cần chỉnh sửa hạ tầng gốc |
| Dạng tài khoản | Tài khoản thông thường (EOA), được trao quyền tạm thời | Tài khoản ở dạng hợp đồng thông minh |
| Tính bảo mật | Private key vẫn giữ tất cả quyền kiểm soát | Có thể kết hợp đa chữ ký (multisig) cùng cơ chế hồi phục |
| Sự linh hoạt khi ứng dụng | Có thể dùng ngay ở ví cũ | Phải thiết lập ví mới và nạp tài sản vào |
Nhìn chung, EIP-3074 giữ vai trò giống như giải pháp chuyển tiếp, hỗ trợ nhóm người sử dụng EOA được tiếp cận những chức năng chuyên dụng mà trước đó chỉ xuất hiện ở ví thông minh. Còn ERC-4337 được thiết lập với một lộ trình dài hạn, đi đến chuẩn hoá ví dạng smart contract làm trọng tâm.
Những điểm nổi bật mà EIP-3074 mang lại cho hệ sinh thái Ethereum
EIP-3074 không chỉ là một bản nâng cấp kỹ thuật đơn thuần, mà còn mở ra nhiều cải tiến quan trọng giúp việc sử dụng Ethereum trở nên dễ tiếp cận và tiện lợi hơn cho cả người mới lẫn người dùng lâu năm. Dưới đây là những lợi ích nổi bật mà bản đề xuất EIP-3074 là gì này mang lại.
Giảm bớt gánh nặng về phí gas cho người dùng mới
Một trong những lợi ích đáng chú ý nhất của EIP-3074 là khả năng cho phép người khác thanh toán phí gas thay cho người dùng. Điều này đặc biệt có ý nghĩa với những ai vừa bắt đầu tham gia vào mạng lưới Ethereum nhưng chưa có sẵn ETH trong ví. Thay vì phải lo lắng về việc nạp ETH để thực hiện giao dịch, người dùng có thể nhận được sự hỗ trợ từ các dApp hoặc những bên có thể tài trợ khoản phí này. Nhờ đó, quá trình tiếp cận thị trường trở nên nhẹ nhàng và thuận tiện hơn, mở ra cánh cửa cho hàng triệu người mới gia nhập.
Tối ưu hóa thao tác giao dịch bằng cách gộp lệnh
Với EIP-3074, người dùng không còn cần phải thực hiện từng hành động riêng lẻ như trước đây. Giờ đây, họ có thể gộp nhiều thao tác vào cùng một giao dịch. Ví dụ bạn có thể cấp quyền cho một token và chuyển token đó đi trong cùng một lần ký duyệt. Điều này không chỉ rút ngắn quy trình mà còn giảm thiểu tổng phí gas phải trả, đồng thời giúp tiết kiệm thời gian thao tác.
Mở ra hướng tiếp cận mới cho việc khôi phục ví
Mặc dù EIP-3074 không trực tiếp giải quyết vấn đề mất khóa cá nhân, nhưng nó tạo điều kiện để xây dựng các giải pháp khôi phục ví theo hướng xã hội hóa. Cụ thể, thông qua các hợp đồng đóng vai trò trung gian (gọi là invoker), người dùng có thể thiết lập sẵn các bước phục hồi quyền kiểm soát ví trong trường hợp mất cụm từ khôi phục (seed phrase). Đây là bước tiến quan trọng để giảm thiểu rủi ro mất tài sản do lỗi cá nhân.
Cải thiện trải nghiệm người dùng trên toàn bộ hệ sinh thái
Theo đánh giá từ Georgios Konstantopoulos – Giám đốc của quỹ đầu tư Paradigm, việc áp dụng EIP-3074 có tiềm năng nâng tầm trải nghiệm sử dụng ví lên gấp 10 lần. Người dùng không còn bị làm phiền bởi hàng loạt bước xác nhận phức tạp. Thay vào đó, các hành động như cấp quyền, chuyển token hay tương tác với dApp có thể được tự động hoá, mượt mà hơn. Điều này đặc biệt quan trọng với những người lần đầu tiếp xúc blockchain, vì nó giúp xóa bỏ cảm giác ngợp và khiến công nghệ trở nên gần gũi, dễ sử dụng hơn.
Xem thêm:
Vì sao EIP-4844 là mảnh ghép quan trọng trong roadmap Ethereum?
Tác động của EIP-7781 đối với nghệ sĩ và nhà phát triển NFT
EIP-1559 có giúp Ethereum trở nên giảm phát như mong đợi không?
Nguy cơ và các điều cần chú ý khi ứng dụng EIP-3074
Tuy đem đến những nâng cấp liên quan đến trải nghiệm cũng như tính năng mới chi người sử dụng ví cá nhân, đề xuất EIP-3074 ẩn chứa một vài nguy cơ và thách thức mà cộng đồng phải xem xét kỹ trước lúc áp dụng trên quy mô lớn.
Rủi ro bảo mật nếu ủy quyền không đúng đối tượng
Việc trader ký lệnh uỷ quyền cho invoker contract sẽ có nguy cơ rủi ro vô cùng cao khi contract đó thiếu sự tin cậy. Với một lần uỷ quyền sai lầm cho smart contract không đáng tin, tất cả tài sản của ví từ NFT, token cho đến những vị thế ở DeFi đều có khả năng bị chiếm đoạt và không thể hoàn tất. Việc trên làm cho vấn đề xem xét contract và chứng thực danh tính của invoker sẽ vô cùng cần thiết.
Rủi ro tập trung ở hệ sinh thái invoker
Nếu ở thực tế số invoker contract được trader và những dụng thường được chọn sử dụng chỉ có vài cái, nền tảng sẽ dần dựa dẫm vào những vị trí trung tâm trên. Lúc đó, khi xảy ra lỗi ở một invoker lớn sẽ tác động liên tiếp đến những ví đã từng cấp quyền cho contract đó như hiệu ứng domino, hình thành điểm yếu chết người cho toàn bộ mạng lưới.
Khó khăn ở môi trường đa chuỗi
Quyền uỷ thác được trao bằng cơ chế EIP-3074 sẽ có giới hạn ở một blockchain nhất định. Việc này đồng nghĩa là khi trader vận hành ở nhiều hệ thống khác nhau (chẳng hạn Optimism, Arbitrum, Ethereum…), trader cần mở lại lệnh uỷ quyền và thực thi logic cho mỗi mạng. Hành động này vừa tiêu hao nhiều thời gian và rất dễ có sai sót, đặc biệt là với ai còn lạ lẫm khi làm việc ở không gian multi-chain.
Áp lực về kỹ thuật lên EVM
Việc có thêm hai opcode mới tích hợp cho Ethereum Virtual Machine (EVM) đã làm tăng tính năng cho ví cá nhân, tuy nhiên nó cũng đồng nghĩa mọi thao tác sẽ trở phức tạp hơn trước. Ở tình huống mà Ethereum đang đến gần hơn với cơ chế account abstraction hoàn toàn, việc bổ sung code ở lớp thấp sẽ tạo nên “nợ kỹ thuật”, có khả năng làm trì hoãn hoặc tạo nên xung đột với những cải tiến khác ở tương lai.
EIP-7702: Định hình lối đi mới cho lộ trình tối ưu hoá ví cá nhân
Trước những e ngại liên quan đến bảo mật cũng như sự rắc rối từ EIP-3074, Vitalik Buterin đã đưa ra một đề xuất mới để thay thế có tên là EIP-7702. Bản đề xuất này được xem là bước cải tiến khả năng hỗ trợ xử lý những vấn đề hạn chế, song song đó thực hiện đúng theo mục tiêu cải thiện năng lực vận hành cho EOA ở hệ thống Ethereum.
EIP-7702 sẽ cho phép EOA được tạm thời chuyển sang trạng thái ví smart contract trong quy trình giải quyết giao dịch. Ngay khi hoàn thành giao dịch, ví sẽ tự động quay lại tình trạng EOA lúc đầu. Hướng tiếp xúc chuyển linh động trên hỗ trợ trader nhận được các chức năng chuyên biệt mà không phải chỉnh sửa cấu trúc của tài khoản trong dài hạn hoặc dựa vào invoker contract như ở đề xuất EIP-3074.
Các đặc trưng tiêu biểu của EIP-7702:
- Không cần bổ sung opcode cho EVM: Khác với EIP-3074, đề xuất EIP-7702 không đòi hỏi bổ sung lệnh mới cho Ethereum Virtual Machine (EVM). Việc trên hỗ trợ hạn chế sự phức tạp cho nền tảng cũng như các vấn đề rủi ro kỹ thuật dài hạn.
- Tương thích hoàn toàn với ERC-4337: EIP-7702 được xây dựng với mục đích cho quá trình làm việc được mượt mà hơn bên cạnh cơ chế account abstraction ERC-4337, đem đến năng lực thực thi cùng lúc của cả hai cơ chế mà không bài xích lẫn nhau.
- Gia tăng bảo mật: Vì không phải ký uỷ quyền ch contract ở ngoài như invoker ở EIP-3074, EIP-7702 giảm thiếu phần lớn trader phải lừa đảo hay đánh mất quyền quản lý ví. Tất cả quyền hạn thuộc về chủ ví ở mỗi giao dịch cụ thể.
- Thuận tiện cải tiến và thích ứng ở tương lai: Với mô hình tối giản và không chịu nhiều ràng buộc, EIP-7702 được nhận định là bản đề xuất linh động khi Ethereum định hướng nâng cấp những tính năng smart wallet mới ở lần cập nhật tiếp theo.
Tiềm năng của EIP-3074 ảnh hưởng như thế nào đến hệ sinh thái?
Khi chính thức được ứng dụng, EIP-3074 có khả năng hình thành những nhân tố tích cực cho người dùng độc lập mà còn tác động sâu sắc đến cơ chế vận hành của những dự án DeFi, dApp và GameFi.
Thu hút trader mới tham gia hệ sinh thái Ethereum
Một trong các thách thức lớn nhất đối với trader mới là cần có ETH ở sẵn trong ví nhằm thanh toán phí gas. Nhưng với EIP-3074, trader không phải tự bỏ gas, vì bên trung gian hoặc dApp sẽ tài trợ chi phí trên. Việc này hỗ trợ trải nghiệm lúc đầu sẽ đơn giản và tiện lợi hơn, qua đó mở hệ sinh thái cộng đồng tiếp xúc lần đầu với Ethereum.
Đơn giản hóa trải nghiệm trong GameFi
Đối với những trò chơi Web3, đề xuất EIP đem đến năng lực ủy quyền hành động cho nhà phát triển. Người dùng chỉ với một lần ký duy nhất thì tất cả hành động ở trò chơi như mua sản phẩm, cải tiến, giao dịch NFT… đều được triển khai liên tục mà không bị trì hoãn bởi việc pop-up ký mỗi bước. Việc này hỗ trợ GameFi đến gần hơn với mục tiêu đem đến trải nghiệm mượt mà như những game truyền thống.
Nâng cao hiệu quả hoạt động ở DeFi
Với năng lực triển khai cùng lúc nhiều giao dịch, những trader và Liquidity Provider ở DeFi sẽ được phép tập hợp nhiều thao tác vào một giao dịch, Điều này vừa hỗ trợ tiết kiệm phí gas, vừa thúc đẩy sự linh động với thị trường, nhất là vào lúc thanh khoản có biến động lớn. Qua đó, hiệu suất của những kế hoạch trading cũng được cải tiến khá lớn.
Định hình lại cơ chế hoạt động cho dApp
Những dự án có thể được tích hợp phí gas cùng với giá dịch vụ, hay thậm chí là cho phép triển khai giao dịch không tốn phí như một ưu đãi đặc biệt cho trader. Việc này thiết lập nền tảng cho những loại hình kinh doanh linh động hơn từ dịch vụ thanh toán phí theo tháng, gói thành viên cho đến không thu phí has đối với người dùng lâu năm. Điều này vừa nâng cao khả năng giữ chân trader, vừa tăng giá trị cho thương hiệu của những dApp.
Kết luận
Có thể thấy đề xuất EIP-3074 đem đến những nâng cấp vượt trội, với hai opcode mới là AUTH và AUTHCALL đã đưa vào cơ chế vận hành mới. Tuy nhiên, bên cạnh những ưu điểm cải tiến thì sự phức tạp khi nâng cấp cũng là rào cản đối với người dùng mới. Vì vậy, việc hiểu rõ EIP-3074 là gì sẽ hỗ trợ trader khai thác được tối đa lợi ích mà đề xuất này có thể đem lại.
Tôi là Phùng Cảnh Lang, với hơn 5 năm kinh nghiệm trong thị trường Crypto, tôi hy vọng những bài viết của mình thật sự hữu ích với bạn. Là một người từng trải, tôi rất mong khi ai đó gia nhập vào thị trường Crypto hãy nên trang bị đầy đủ kiến thức, vì đây là đầu tư không phải một canh bạc may rủi.