Chỉ báo Fractal sử dụng phương thức tam giác “Fractal” để có thể dự báo về sự đảo chiều xu hướng từ thị trường. Tuy nhiên có đôi khi tín hiệu được cung cấp bởi Fractal cũng có thể sẽ sai, do đó mà cũng cần kết hợp nó với công cụ khác để kết quả trở nên chính xác hơn. Vậy chỉ báo Fractal là gì? Nên sử dụng như thế nào để khai thác được tính năng của chỉ báo này? Hãy cùng khám phá chỉ báo Fractal ngay sau đây nhé!
Chỉ báo Fractal là gì?
Fractal Indicator là một mô hình giá đơn giản nhưng phổ biến trong thị trường crypto. Ngoài ứng dụng trong giao dịch, Fractal còn là một mô hình hình học lặp lại trên mọi khung thời gian. Chỉ báo này giúp xác định các điểm đảo chiều (turning points) tiềm năng trên biểu đồ giá và đánh dấu chúng bằng các mũi tên chỉ hướng.
Khi Fractal xuất hiện với tín hiệu tăng giá, điều đó cho thấy khả năng giá sẽ tiếp tục đi lên. Ngược lại, nếu Fractal báo hiệu xu hướng giảm thì đó có thể là dấu hiệu cho sự suy giảm tiếp theo. Trên biểu đồ, Fractal thường đánh dấu điểm tăng giá bằng mũi tên hướng xuống và điểm giảm giá bằng mũi tên hướng lên.

Người đã phát minh ra chỉ báo Williams Fractal là ai?
Người phát minh ra Williams Fractal (WA) chính là Bill Williams, ông được xem là một trong những người khai sinh ra phân tích kỹ thuật trong hiện đại dựa vào các đóng góp từ ông như Williams Alligator, Awesome Oscillator (AO) cùng những chỉ báo khác.
Fractal Indicator được ra mắt lần đầu ở quyển sách có tựa đề “Giao dịch hỗn loạn” được xuất bản lần đầu trong năm 2004. Fractal chính là một trong các đóng góp mà ít được nhắc đến của ông, khi so sánh với những chỉ báo có thể kể đến như Williams Alligator (WA) được áp dụng vào chiến lược mang tính đột phá Fractal từ Bill Williams. Chỉ báo trên tập trung chủ yếu đối với những mức kháng cự/hỗ trợ cùng giao dịch đảo chiều.
Fractal Indicator cung cấp điều gì?
Chỉ báo Fractal tạo ra những tín hiệu rất thường xuyên và tồn tại không quá quan trọng do mô hình trên khá phổ biến.
Chỉ báo Fractals cho thấy về khả năng đảo chiều xu hướng và nguyên nhân cơ bản là Fractal đang biểu hiện giá theo “hình chữ U”. Mô hình Fractal giá giảm thì giá sẽ có sự di chuyển hướng lên trên và tiếp đó sẽ đi xuống hình thành chữ U. Mô hình Fractal giá tăng xuất hiện sau giá giảm và sau đó sẽ tăng lên để tạo thành chữ U.
Do mô hình Fractal xuất hiện rất thường xuyên nên mức độ tin cậy ở mô hình này rất thấp, vì vậy mà Fractal sẽ thường được sàng lọc thông qua việc áp dụng một vài hình thức phân tích về kỹ thuật khác.

Chỉ báo Alligator được phát minh bởi Bill Williams đã hỗ trợ việc tách xu hướng. Thông qua phương thức tích hợp Fractal cùng phân tích xu hướng, nhà giao dịch có thể đưa ra quyết định sẽ giao dịch dựa vào những Fractal tăng ở xu hướng giá tăng. Ngược lại khi xu hướng giảm thì nhà đầu tư sẽ thực hiện những giao dịch ngắn theo tín hiệu Fractal giá giảm.
Mô hình Fractal cũng có thể kết hợp cùng những chỉ báo khác, ví dụ như Pivot Point hay ngưỡng Fibonacci giảm. Chỉ báo Fractal chỉ được tiến hành khi nó thích hợp với một trong các chỉ báo trên và có thể là một xu hướng diễn ra dài hạn. Chẳng hạn, giá sử có một tài sản đang ở xu hướng ngày càng tăng cao. Sau đó giá đang giảm dần và mức Fibonacci giảm là 50%. Do xu hướng đang dần tăng và mức giá gần với Fibonacci giảm nên nhà giao dịch tiến hành giao dịch khi có sự hình thành của Fractal tăng giá.
Rào cản trong việc áp dụng chỉ báo Fractal
Chỉ báo Fractal có một rào cản lớn nhất là tần suất chúng xuất hiện trên biểu đồ giá quá nhiều. Nó xuất hiện một cách rất thường xuyên và một khi trader nỗ lực để thực hiện toàn bộ thì tài khoản sẽ nhanh chóng cạn kiện vì giao dịch không hiệu quả. Nó thường được gọi là “đi răng cưa” (whipsaw) hay tín hiệu sau. Vì vậy hãy sử dụng một vài chỉ báo hay mô hình phân tích khác để sàng lọc tín hiệu.

Những mũi tên của từ chỉ báo sẽ được vẽ ở trên đỉnh, đáy hay điểm giữa của Fractal, nơi Fractal hoàn thành sẽ không vẽ mũi tên. Vì vậy mũi tên này như đánh lừa thị giác trader. Do mô hình đang dần hoàn thành hai thành nằm ở bên phải của mũi tên nên vị trí vào sẵn sẽ có từ ban đầu sau khi mũi tên xuất hiện thì giá được mở là của thanh thứ ba nằm ở bên phải của mũi tên.
Phương thức áp dụng chỉ báo Fractals trong giao dịch
Hình thức phân tích của Fractal không có sự liên quan thường được chia thành 2 loại và nhận được sự công nhận từ trader là:
- Mô hình Fractal về sự đảo chiều
- Fractal: Phân tích trong nhiều khung thời gian
Mô hình Fractal về sự đảo chiều
Fractal trong thuật ngữ về phân tích kỹ thuật chính là mô hình của sự đảo chiều xu hướng với năm thanh/nến. Trong một mô hình Fractal đang ở trạng thái đảo chiều tăng giá:
- Nết thứ ba thuộc chuỗi năm nến sẽ là vị trí được đánh dấu với đáy thấp nhất.
- Trong mô hình có hai nến đầu tiên sẽ có đáy cao hơn so với nến giữa.
Bên dưới là biểu đồ minh hoạ cho mô hình Fractal về sự tăng giá:

Mô hình Fractal về sự đảo chiều xu hướng tăng cho ra kết thúc ở xu hướng giảm trong thời gian ngắn và khởi đầu với xu hướng tăng mới. Những nhà đầu tư có thể áp dụng mô hình trên tương tự một tín hiệu tham gia dài hạn hay tín hiệu để rời khỏi vị thế ngắn hạn hiện tại.

Đa phần trader sẽ áp dụng những tín hiệu từ Fractal và kết hợp cùng bộ dao động chẳng hạn như chỉ báo Stochastic hay chỉ số sức mạnh tương đối (RSI) với mục đích xác định chính xác tín hiệu mu với xu hướng tăng. Đối với trường hợp này, Fractal cho tín hiệu mua vào sẽ được xem là có mức giá trị cao hơn nếu kèm theo tín hiệu quá bán.

Mô hình Fractal về sự đảo chiều giảm giá:
- Nến thứ ba thuộc chuỗi năm thanh nến sẽ có đỉnh được đánh dấu là cao nhất.
- Hai nến đầu tiên của mô hình sẽ có vị trí tạo đỉnh thấp hơn cây nến ở giữa.
- Hai nến cuối cùng thuộc mô hình sẽ có vị trí tạo đỉnh thấp hơn cây nến giữa.
Bên dưới là biểu đồ minh hoạ cho mô hình Fractal về sự đảo chiều giảm giá:

Mô hình Fractal về sự đảo chiều xu hướng giảm cho ra kết quả của sự kết thúc đối với xu hướng tăng trong ngắn hạn và khởi đầu mới cho xu hướng giảm. Những nhà đầu tư có thể áp dụng mô hình trên tương tự tín hiệu để tham gia ngắn hạn hay tín hiệu để rời khỏi vị thế dài hạn đang có.

Những nhà đầu tư thường áp dụng tín hiệu Fractal cùng với những bộ dao động chẳng hạn như Stochastic hay RSI nhằm xác nhận tín hiệu bán đang giảm giá. Đối với tình huống này, Fractal cho tín hiệu bán sẽ được đánh giá là có giá trị ở mức cao hơn nếu kèm theo một tín hiệu về sự quá mua.

Fractal Indicator theo phân tích đa khung thời gian
Một hướng giải thích không quá liên quan khác trong phân tích Fractal ở giao dịch là sự phân tích với đa khung thời gian. Đối với tình huống này, những nhà đầu tư có thể áp dụng nhiều khung thời gian về sự phân đoạn ở sự phân tích của họ nhằm nêu lên quan điểm dự đoán cũng như ý tưởng trong giao dịch.
Ví dụ, nhà đầu tư có thể áp dụng khung thời gian mỗi ngày hay mỗi tuần nhằm có góc nhìn bao quát hơn đối với thị trường mà trader muốn giao dịch. Tiếp đó, nhà giao dịch cân nhắc khung thời gian nhỏ hơn chẳng hạn như biểu đồ giá 1 giờ hay 15 phút nhằm điều chỉnh những điểm ra và vào.
Nhà đầu tư có thể tham khảo những chiến lược giao dịch cơ bản với Fractal sau đây:
- Tìm ra xu hướng chính ở biểu đồ mỗi ngày
- Áp dụng biểu đồ trong 1 giờ nhằm tìm ra những vị trí để tham gia và rời khỏi thị trường.
- Những tín hiệu vào lệnh ở khung thời gian trong 1 giờ chỉ được cân nhắc khi nó thích hợp với kết quả của xu hướng được rút ra từ biểu đồ mỗi ngày.
- Những tín hiệu phản đối xu hướng tìm ra được ở khung thời gian mỗi ngày không được xem là một tín hiệu thích hợp để giao dịch trái lại là nó là xu hướng được đưa ra làm tín hiệu cho nhà đầu tư thoát khỏi vị thế hiện tại.
Chiến lược kết hợp chỉ báo Fractal cùng Alligator
Lý thuyết về chiến lược Fractal
Chiến lược này mang tính độc đáo vì được phát triển bởi một nhà giao dịch lấy cảm hứng từ nghiên cứu về tâm lý học và lý thuyết hỗn loạn.
Các chỉ báo do ông phát triển dựa trên cấu trúc lặp lại của thị trường Fractal trên mọi khung thời gian và loại tài sản. Chúng có thể được tìm thấy dưới dạng tiêu chuẩn trên nền tảng TradingView. Những chỉ số này phản ánh cấu trúc thị trường, quy mô biến động, động lượng, tốc độ tăng/giảm và sự cân bằng của thị trường được gọi chung là “không gian pha”.
Phương pháp tiếp cận toàn diện của Bill Williams dẫn đến sự phát triển của các chỉ báo có ảnh hưởng đến thị trường. Trong chiến lược này, nhà đầu tư nên tập trung vào hai công cụ chính:
- Chỉ báo Alligator Bill Williams sử dụng ba đường trung bình động với chu kỳ 5, 8 và 12.
- Chỉ báo Fractal Bill Williams giúp xác định dao động của thị trường bằng mô hình năm nến. Cụ thể, cây nến thứ năm trong chuỗi sẽ thiết lập đỉnh cao hơn đỉnh trước đó và cần thêm hai nến để xác nhận ngưỡng đảo chiều, tương tự đối với mức đáy.

Đồ thị
Hiện tại trên thị trường đã có những công cụ giao dịch được lấy ý tưởng từ lý thuyết hỗn loạn, tiếp theo hãy xem phương thức nhà đầu tư có thể khai thác nó vào thị trường với mục đích thu về lợi nhuận . Việc đầu tiên mà nhà đầu tư tìm kiếm chính là điểm đột phá ở Fractal được hình thành ngay khi đường trung bình động của 5 kỳ sẽ vượt lên trên những giai đoạn 8 cùng 13.
Tiếp đó, nhà đầu tư sẽ đợi để xem xét lại tỷ lệ tính toán trung bình động. Khi đường trung bình 13 kỳ vẫn được giữ nguyên, nhà đầu tư nên tìm cách để thua mua tại mức phá vỡ ở cao hơn ngay trước khi thực hiện xem xét lại đường trung bình.

Triển khai và quản lý rủi ro
Nếu tín hiệu mua của nhà đầu tư được xác nhận, trader sẽ mở lệnh mua, tiếp đó nếu giao dịch được kích hoạt thì trader sẽ đặt vị trí dừng nằm ở ngưỡng thấp của cây nến tín hiệu. Nếu giá tăng, nhà đầu tư nên ưu tiên dùng đường trung bình động 13 kỳ để làm vị trí dừng khi nó vượt ngưỡng cao của cây nến tín hiệu. Tiếp đó, trader sẽ quan sát các hoạt động của giá ở mỗi vị trí nến đóng lại, dịch chuyển vị trí dừng của trader lên mức cao hơn và rời khỏi thị trường nếu giá phá vỡ đi đường trung bình động 13 kỳ đồng thời đáng giá lại thị trường.

Trader cần quan sát kỹ phương thức vận hành của mặt bán ở biểu đồ này. Với biểu đồ này, trader dễ dàng nhận ra vị trí giao cắt giảm giá đến từ Alligator, khi giá bị phá vỡ dẫn đến tạo ra sự phá vỡ đồng thời sẽ kiểm tr lại Alligator, tiếp đó phá vỡ ngưỡng hỗ trợ để kích hoạt những giao dịch của trader.
Trader nên đặt vị trí dừng ở phía trên của đỉnh nến mà trader tham gia và quan sát thị trường. Nếu giá dịch chuyển xuống thì khi đó trader dịch chuyển vị trí dừng của bản thân ra phía sau của đường trung bình động 13 kỳ.
Chỉ báo Fractal có gì khác biệt với những mô hình biểu đồ khác?
Fractal indicator có điểm độc đáo ở chỗ là xác định được mô hình về giá đồng thời đánh dấu nó ở biểu đồ. Chỉ báo Fractal là một mô hình có cụ thể năm thanh. Những mô hình cũng có khả năng được vẽ lên biểu đồ, tuy nó không có sự giới hạn tại năm thanh giá. Nó có thể ở nhiều hình dạng đa dạng ví dụ như mô hình tam giác, mô hình chữ nhật hay mô hình nêm. Ở một vài phần mềm sẽ thực hiện đánh dấu mô hình ở biểu đồ thì đa phần những nhà lập nên biểu đồ đều sẽ tìm cách và thực hiện tách thủ công đối với mẫu biểu đồ.
>> Xem thêm: 2 mô hình nêm phổ biến trên thị trường: Mô hình nêm giảm và mô hình nên giảm
Lưu ý cần cân nhắc khi sử dụng chỉ báo Fractal
Khi sử dụng chỉ báo Fractal trong phân tích kỹ thuật, để tăng độ tin cậy và hiệu quả, bạn nên lưu ý các điểm sau:
- Kết hợp với các công cụ phân tích khác: Fractal thường được sử dụng cùng với các công cụ như đường MA, chỉ báo Alligator, Fibonacci hoặc các chỉ báo động lượng như RSI, MACD để lọc bớt tín hiệu nhiễu và xác nhận xu hướng. Ví dụ, khi Fractal tăng giá xuất hiện trong xu hướng tăng được xác nhận bởi MA, tín hiệu mua sẽ đáng tin cậy hơn.
- Tránh sử dụng Fractal đơn lẻ trong thị trường không có xu hướng rõ ràng: Trong thị trường đi ngang hoặc không có xu hướng rõ ràng, Fractal có thể tạo ra nhiều tín hiệu sai. Do đó, nên xác định xu hướng chính trước khi sử dụng Fractal để đưa ra quyết định giao dịch.
- Quản lý rủi ro bằng cách đặt lệnh stop-loss phù hợp: Sử dụng Fractal để xác định các mức hỗ trợ và kháng cự, từ đó đặt lệnh dừng lỗ hợp lý nhằm giảm thiểu rủi ro trong giao dịch. Ví dụ, khi vào lệnh mua dựa trên Fractal tăng giá, có thể đặt stop-loss dưới mức Fractal đó để bảo vệ vốn.
Tóm lại, chỉ báo Fractal là một công cụ hữu ích trong phân tích kỹ thuật crypto giúp nhận diện các điểm đảo chiều tiềm năng. Tuy nhiên thì nếu muốn tăng hiệu quả, trader nên kết hợp với các chỉ báo và công cụ khác, đồng thời quản lý rủi ro chặt chẽ. Hy vọng bài viết trên đã cung cấp cho bạn những thông tin bổ ích để giao dịch thành công.

Tôi là Phùng Cảnh Lang, với hơn 5 năm kinh nghiệm trong thị trường Crypto, tôi hy vọng những bài viết của mình thật sự hữu ích với bạn. Là một người từng trải, tôi rất mong khi ai đó gia nhập vào thị trường Crypto hãy nên trang bị đầy đủ kiến thức, vì đây là đầu tư không phải một canh bạc may rủi.

