Ở đa số quốc gia thì nguồn thu ngân sách của chính phủ đều đến từ việc thu thuế. Do đó mà khi kinh doanh bất kỳ sản phẩm nào thì việc kiểm tra mức thuế cũng rất quan trọng. Nhưng đối với một loại tài sản không hữu hình như Bitcoin và còn quá mới mẻ này thì sẽ như thế nào. Việc bán Bitcoin có phải nộp thuế không? Nếu có thì mức đánh thuế sẽ là bao nhiêu. Hãy cùng tìm hiểu về mức thu thuế đối với Bitcoin trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng nhé!
Việt Nam đang có quy định pháp luật về Bitcoin như thế nào?
Nhà đầu tư được giao dịch và mua bán Bitcoin tương tự như một dạng tài sản mã hoá, tuy nhiên sẽ không được dùng Bitcoin để thực hiện thanh toán ở Việt Nam.
Hiện nay, Bitcoin chưa thật sự được xem là tiền tệ hoặc phương tiện thanh toán được hợp pháp hoá ở Việt Nam. Dự trên công văn số 5747/NHNN-PC từ Ngân hàng Nhà nước thì Bitcoin không được sử dụng để nha bán sản phẩm hay dịch vụ thay thế cho đồng Việt Nam (VND) hay những phương tiện thanh toán được hợp pháp hóa khác như thẻ ngân hàng, tiền mặt, séc,… Việc dùng Bitcoin cho hoạt động thanh toán có khả năng bị xử phạt hành chính từ 50-100 triệu đồng, dựa trên Nghị định 5747/NHNN-PC hay thậm chí là truy cứu trách nhiệm về hình sự nếu có tổn thất lớn xảy ra.
Nhưng pháp luật tại Việt Nam không ban hành lệnh cấm đối với những tổ chức, cá nhân thực hiện việc đầu tư hay mua bán Bitcoin. Trader có thể giao dịch Bitcoin ở những sàn giao dịch quốc tế hay nền tảng P2P. Tuy nhiên, những giao dịch trên chưa được sự bảo hộ từ pháp luật. Đồng nghĩa với việc khi gặp rủi ro hay vấn đề tranh chấp thì trader sẽ phải tự chịu trách nhiệm.
Ở Việt Nam bán Bitcoin có phải nộp thuế không?
Đối với Việt Nam hiện nay vẫn chưa có bất kỳ khung pháp lý nào dành riêng cho Bitcoin kể cả là việc đánh thuế vào những hoạt động mua bán cũng như đầu tư cho Bitcoin. Vì vậy, việc xác nhận nghĩa vụ nộp thuế đối với những giao dịch có liên quan Bitcoin vẫn còn đang gặp nhiều khó khăn ở hiện tại. Do đó có thể chắc chắn một điều: Việc bán Bitcoin hiện tại ở Việt Nam chưa cần nộp thuế.
Phân tích quy định về pháp luật thu thuế bitcoin ở Việt Nam hiện nay
Hiện nay, khung pháp lý về thu thuế Bitcoin tại Việt Nam vẫn chưa rõ ràng, nhưng liệu điều này có đồng nghĩa với việc nhà đầu tư hoàn toàn không chịu bất kỳ nghĩa vụ thuế nào? Hãy cùng phân tích các quy định hiện hành để hiểu rõ hơn về vấn đề này.
- Thuế thu nhập cá nhân (TBCN): Dựa vào Luật thuế TNCN năm 2007, các nguồn thu nhập đến từ hoạt động đầu tư, kinh doanh và những nguồn khác đều sẽ phải chịu đánh thuế. Nhưng vì Bitcoin chưa có được sự công nhận chính thức thuộc nhóm tài sản hay hàng hoá nên việc áp dụng thuế TNCN đối với nguồn thu nhập có được từ Bitcoin vẫn chưa có sự rõ ràng.
- Thuế giá trị gia tăng (GTGT): Theo luật GTGT năm 2008, điều khoản quy định hàng hoá cũng như dịch vụ dùng trong hoạt động sản xuất, tiêu dùng và kinh doanh tại Việt Nam chính là đối tượng sẽ chịu thuế GTGT. Nhưng vì Bitcoin vẫn chưa được công nhận là dịch vụ hay hàng hoá nên việc áp dụng mức thuế GTGT cho những giao dịch Bitcoin vẫn chưa có bất kỳ quy định cụ thể nào.
Vụ kiện đầu tiên về vấn đề truy thu thuế từ Bitcoin ở Việt Nam
Một ví dụ thực tế vào năm 2016 đã có một sự việc xảy ra ở Bến Tre. Chi cục Thuế TP. Bến Tre đã truy thu thuế số tiền hơn 2,6 tỷ đồng cho hai khoản là thuế GTGT và TNCN đối với ông Nguyễn Việc Cường vì hoạt động đầu tư mua bán Bitcoin. Nhưng quyết định truy thu trên đã bị toà án Nhân dân tỉnh Bến Tre huỷ sau đó, toà án chi rằng Bitcoin vẫn chưa có luật đánh thuế cụ thể nào nên không có cơ sở về pháp lý để truy thu thuế đối với trường hợp này.
Những quốc gia khác có thu thuế Bitcoin không?
Trên toàn cầu hiện nay đã nhiều quốc gia hợp pháp hóa những hoạt động mua bán Bitcoin và dĩ nhiên là phải đóng thuế. Tuy nhiên, phương thức áp dụng thuế ở mỗi quốc gia khác nhau.
Thuế Bitcoin ở Mỹ
Ở Mỹ, sở Thuế vụ của Hoa Kỳ (IRS) đã công nhận Bitcoin là một loại tài sản (property), vì vậy những hoạt động giao dịch của Bitcoin sẽ được áp dụng thuế tương tự như tài sản vốn (hay capital gains tax).
- Các cá nhân buộc phải nộp thuế tài sản vốn (capital gains tax), cùng mức thuế có sự dao động trong khoảng từ 0 đến 37% tuỳ thuộc vào mức thu nhập cùng thời gian nắm giữ. Khi sở hữu Bitcoin trên khoảng thời gian 1 năm rồi mới bán thì mức thuế suất sẽ thấp hơn.
- Nếu bán Bitcoin thua lỗ, những nhà đầu tư nên khai báo khoản thua lỗ để có thể hạ mức thu nhập phải chịu thuế.
Thuế Bitcoin tại Liên minh Châu Âu (EU)
Pháp luật áp dụng cho Bitcoin sẽ không giống nhau giữa những nước EU. Nhưng một số phán quyết từ toà án Công lý của EU (ECJ) vào năm 2015 đã đưa ra tuyên bố giao dịch Bitcoin sẽ không bị đánh thuế VAT (thuế giá trị gia tăng), nhưng lợi nhuận từ việc đầu tư Bitcoin vẫn sẽ phải chịu thuế theo quy định về thuế lãi vốn của mỗi nước.
Ví dụ, tại Đức, khi giữ Bitcoin trên 1 năm rồi mới bán thì trader sẽ không chịu thuế lãi vốn. Trái lại ở Pháp thì mức thuế suất sẽ giao động từ 19% cho đến 45%.
Thuế Bitcoin ở Nhật Bản
Bitcoin đã được công nhận tại Nhật bản là một phương tiện thanh toán đã được hợp pháp hoá. Lợi nhuận đến từ hoạt động bán Bitcoin sẽ được tính là thu nhập và phải chịu mức thuế thu nhập cá nhân. Mức thuế suất ở Nhật Bản có thể dao động trong khoảng 5% đến 45%, phụ thuộc vào nguồn tổng thu nhập trong năm của cá nhân.
Thuế Bitcoin ở Úc
Cục Thuế của Úc (ATO) đã công nhận Bitcoin là một loại tài sản chịu mức thuế lãi vốn.
- Mức thuế cho hoạt động kinh doanh Bitcoin cá nhân là khoảng 0% đến 45% phụ thuộc vào nguồn thu nhập.
- Khi dùng Bitcoin làm công cụ để thanh toán dịch vụ/hàng hoá, cũng có khả năng phải chịu thuế thu nhập cá nhân.
Thuế Bitcoin ở Vương quốc Anh
Cơ quan Thuế và Hải quan (HMRC) ở vương quốc anh công nhận Bitcoin là loại tài sản sẽ bị chịu mức thuế lãi vốn (capital Gain Tax)
- Đối với cá nhân giao dịch Bitcoin sẽ chịu thuế từ khoảng 10% đến 20% tuỳ thuộc vào mức thu nhập.
- Nếu giao dịch của Bitcoin được triển khai như hoạt động kinh doanh thì sẽ bị áp thuế doanh nghiệp hoặc thuế thu nhập cá nhân.
Thuế Bitcoin ở Canada
Cơ quan Thuế của Canada (CRA) cũng áp dụng mức chịu thuế lãi vốn hoá cho giao dịch Bitcoin.
- 50% lợi nhuận từ hoạt động giao dịch Bitcoin sẽ phải chịu thuế với hình thức thuế thu nhập cá nhân (mức tối đa là 33%)
- Giao dịch thường xuyên sẽ bị xếp vào nhóm kinh doanh và chịu thuế doanh nghiệp.
Tóm lại, đa phần những quốc gia thuộc nhóm nước phát triển đều đã ban hành khung pháp lý về thuế cho Bitcoin nhưng chủ yếu là hình thức thuế lãi vốn cùng thuế thu nhập. Trader nên tìm hiểu về quy định pháp luật của mỗi nước để thực hiện đúng và tránh những rủi ro liên quan đến pháp lý.
So sánh mức thuế được áp dụng khi đầu tư Bitcoin ở những nước trên thế giới
Hãy cùng so sánh các quy định thuế đối với Bitcoin ở các nước trên thế giới để hiểu rõ hơn về sự khác biệt này nhé.
Giả định về mức đầu tư Bitcoin
Để có cái nhìn chi tiết về mức thuế phải chịu nếu trader giao dịch mua bán Bitcoin ở những quốc gia được nhắc đến ở trên thì hãy cùng xem ví dụ giả định bên dưới:
- Mua 1 BTC với mức giá là 90,000 USD
- Bán 1 BTC với mức giá là 120,000 USD, thu lợi nhuận 30,000 USD
- Thời gian giữ BTC: Hơn 1 năm (để xem xét về thuế lãi vốn trong dài hạn nếu có)
- Sử dụng mức thuế tiêu chuẩn đối với cá nhân
Khi đó, mức thuế cần nộp trên lợi nhuận bán Bitcoin ở mỗi quốc gia sẽ có mức tính toán như sau:
| Quốc gia | Loại thuế được áp dụng | Mức thuế (%) | Số thuế cần nộp trên lợi nhuận |
| Mỹ | Thuế lãi vốn trong dài hạn | 15% – 20% (tùy thuộc vào thu nhập) | 4,500 – 6,000 USD |
| Anh | Thuế lãi vốn theo cá nhân (CGT) | 10% – 20% (tùy thuộc vào thu nhập) | 3,000 – 6,000 USD |
| Nhật Bản | Thuế thu nhập cá nhân | 15% – 55% (tùy thuộc vào thu nhập) | 4,500 – 16,500 USD |
| Úc | Thuế lãi vốn (CGT) | 50% lợi nhuận sẽ chịu thuế dựa trên thuế thu nhập (~19% – 45%) | ~2,850 – 6,750 USD |
| Canada | Thuế lãi vốn | 50% lợi nhuận thuế sẽ chịu thuế dựa trên thuế thu nhập (~15% – 33%) | ~2,250 – 4,950 USD |
| EU (Pháp, Đức, Tây Ban Nha, v.v.) | Thuế lãi vốn (tùy thuộc vào mỗi quốc gia) | 0% – 26.5% | 0 – 7,950 USD |
Suy ra:
- Mỹ, Anh: Mức thuế 10% đến 20% vẫn sẽ đem lại lợi ích tro trader khi họ có mức thu nhập trung bình.
- EU: Bitcoin sẽ được miễn thuế ở Đức nếu giữ nó trên 1 năm, còn Tây Ban Nha và Pháp thì trader phải chịu mức thuế từ 19% cho đến 26,5%
- Nhật Bản: Mức thuế cao nhất sẽ có thể đạt 55%, trader có khả năng sẽ mất đi 16,500 USD nếu thuộc nhóm thu nhập cao.
- Úc, Canada: Chỉ đánh thuế lên 50% lợi nhuận, nhưng mức thuế về thu nhập cá nhân khá cao.
Vậy Mỹ, Anh, Đức vẫn có lợi về thuế nếu nắm giữ Bitcoin lâu dài. Nhật Bản có mức thuế cao nhất.
Việt Nam có lợi thế gì cho những nhà đầu tư vào Bitcoin?
Hiện tại, giao dịch Bitcoin tại Việt Nam vẫn chưa có bất cứ quy định nào về việc đánh thuế, chính vì vậy mà nó trở thành lợi thế rất lớn hỗ trợ cho những nhà đầu tư ở Việt Nam được tối ưu hóa nguồn lợi nhuận. Với giả định được nêu ở trên thì thay vì ở những quốc gia khác trader sẽ mất đi khoảng từ 3000 USD đến 16.500 USD cho việc đóng thuế thì tại Việt Nam số tiền 30.000 USD đến từ lợi nhuận khi giao dịch Bitcoin sẽ được giữ nguyên.
Mặc dù không bị thu thuế ở Việt Nam nhưng tương tự như những quốc gia khác trên thế giới, trader vẫn phải chi trả cho những khoản phí giao dịch tại sàn, cụ thể:
- Phí giao dịch Spot (giao dịch mua/bán ngay tại sàn).
- Phí giao dịch Futures (hình thức giao dịch với hợp đồng tương lai).
- Phí quy đổi từ BTC thành những đồng coin khác và chiều ngược lại (quy đổi từ BTC thành USDT, từ ETH thành BTC,…).
Tại Việt Nam trong tương lai gần bán Bitcoin có phải đóng thuế không?
Vào thời gian gần đây, phía chính phủ đã đưa ra những đề xuất để xây dựng khung pháp lý nhằm kiểm soát, quản lý tài sản mã hoá, bao gồm cả tiền điện tử như Bitcoin. Trong đó, dự thảo về Luật Công nghiệp công nghệ số đang tiếp nhận ý kiến từ Bộ Thông tin và Truyền thông, cụ thể nội dung của luật đề cập đến vấn đề quản lý cũng như đánh thuế đối với những giao dịch có liên quan với tài sản mã hoá.
Kế hoạch xây dựng khung pháp lý trên sẽ giúp tạo ra được một môi trường minh bạch, rõ ràng đảm bảo quyền lợi cho nhà đầu tư cũng như ngăn chặn những rủi ro có liên quan đến giao dịch tài sản mã hoá. Theo Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, ông Lê Quang Huy đã nói việc xây dựng quy định cho tài sản số ở dự thảo luật là rất cần thiết nhằm đảm bảo về khả năng quản lý hiệu quả cũng như thúc đây cho sự phát triển của thị trường trên.
Dự đoán trong tương lai, khi bộ khung pháp lý cho tài sản số được hoàn thiện và chính thức ban hành, những trader giao dịch mua bán Bitcoin sẽ phải gánh những loại thuế bao gồm thuế VAT (giá trị gia tăng) và thuế thu nhập cá nhân. Thông qua pháp luật, tài sản số sẽ được nhà nước quản lý một cách chặt chẽ hơn đồng thời cũng có thể gia tăng nguồn thu cho ngân sách. Nhưng, cho đến lúc những quy định này được ban hành thì Bitcoin vẫn chưa phải chịu bất cứ khoản thuế nào tại Việt Nam.
Xem thêm:
Mua bán Bitcoin có hợp pháp không và những lưu ý quan trọng
Chơi Bitcoin cần bao nhiêu tiền? Hướng dẫn khởi đầu cho người mới
Cập nhật quy định pháp lý về Bitcoin ở Việt Nam hiện nay
Các câu hỏi thường gặp
Bitcoin bị đánh thuế như thế nào?
Thuế đối với Bitcoin thường được tính dựa trên khung thu nhập, mức lời lỗ và thời gian nắm giữ tài sản. Nếu giao dịch trong thời gian ngắn, mức thuế có thể cao hơn so với đầu tư dài hạn. Ngoài ra, việc đào Bitcoin cũng có thể bị đánh thuế tùy theo nó được xem là hoạt động kinh doanh hay chỉ là sở thích cá nhân.
Những giao dịch Bitcoin nào bị đánh thuế?
Các giao dịch có thể bị đánh thuế bao gồm bán Bitcoin để kiếm lời, đào Bitcoin rồi bán, sử dụng Bitcoin để mua hàng hóa hoặc chuyển tiền giữa các ví để chi tiêu. Tại nhiều quốc gia, bất kỳ hoạt động nào tạo ra lợi nhuận từ Bitcoin đều có thể bị tính thuế.
Thợ đào Bitcoin có phải đóng thuế không?
Tại nhiều quốc gia như Mỹ, thợ đào Bitcoin phải khai báo thu nhập và đóng thuế dựa trên giá trị Bitcoin khai thác được. Nếu đào Bitcoin chỉ với mục đích cá nhân, thu nhập có thể được tính theo dạng thu nhập thông thường. Trong tương lai, khi Việt Nam có khung pháp lý cho tiền điện tử, các thợ đào có thể sẽ phải chịu thuế như những ngành nghề khác.
Kết luận
Ở thời điểm hiện tại, câu hỏi “Bán Bitcoin có phải nộp thuế không tại thị trường Việt Nam?” vẫn chưa có câu trả lời khẳng định do chưa có quy định pháp lý rõ ràng. Tuy nhiên, điều này có thể thay đổi khi khung pháp lý về tài sản số dần được hoàn thiện. Trong khi đó tại nhiều quốc gia phát triển, các giao dịch Bitcoin đã bị đánh thuế theo nhiều hình thức khác nhau, phổ biến nhất là thuế lãi vốn và thuế thu nhập cá nhân. Vì vậy, các nhà đầu tư cần tìm hiểu kỹ quy định thuế tại từng quốc gia để vừa tuân thủ pháp luật, vừa tối ưu hóa lợi nhuận giao dịch.
Tôi là Phùng Cảnh Lang, với hơn 5 năm kinh nghiệm trong thị trường Crypto, tôi hy vọng những bài viết của mình thật sự hữu ích với bạn. Là một người từng trải, tôi rất mong khi ai đó gia nhập vào thị trường Crypto hãy nên trang bị đầy đủ kiến thức, vì đây là đầu tư không phải một canh bạc may rủi.