Asset Tokenization không chỉ là việc chuyển tài sản vật lý sang mã thông báo ở blockchain mà còn cả tài sản dạng kỹ thuật số. Mỗi tài sản được mã hoá sẽ trở thành tài sản độc quyền với một mã NFT duy nhất và không thể nào thay thế. Việc có tài sản vật lý tham gia vào thành phần của blockchain cũng làm cho hoạt động ở blockchain được đảm bảo an toàn hơn. Vậy nếu bạn muốn tìm hiểu và nghiên cứu chi tiết hơn Token hoá tài sản là gì thì đừng bỏ qua nội dung bài viết dưới đây nhé.
Asset Tokenization là gì?
Asset Tokenization hay còn được biết đến là token hoá tài sản thực hay kỹ thuật số thành những token mã kỹ thuật số được ghi lại ở blockchain. Từng token sẽ biểu trưng cho một phần hay toàn bộ giá trị mà tài sản đó có, hỗ trợ giao dịch, quản lý cũng như sở hữu được tài sản một cách hiệu quả, an toàn và minh bạch.
Giả sử một bất động sản có khả năng được phân nhỏ thành những token, cụ thể token tình sẽ biểu trưng cho một phần của quyền sở hữu. Người mua token sẽ được quyền sở hữu phần tương ứng trong bất động sản. Giống như ví dụ về bất động sản ở trên, token hóa cũng có khả năng được ứng dụng cho những tài sản về tài chính (như trái phiếu, cổ phiếu), tài sản vô hình (như quyền về dữ liệu, sở hữu trí tuệ) hoặc hàng hoá (vàng, dầu).
Lợi ích của việc áp dụng token hóa tài sản trong thị trường
Token hóa tài sản đem đến nhiều lợi ích, cụ thể như:
- Tăng tính thanh khoản: Những tài sản lớn, tính thanh khoản kém như tác phẩm về nghệ thuật hay bất động sản trở nên giao dịch dễ dàng hơn nếu được phân nhỏ thành những token.
- Minh bạch cùng bảo mật: Blockchain sẽ ghi lại tất cả giao dịch cùng quyền sở hữu hoàn toàn công khi để đảm bảo sự minh bạch đồng thời hạn chế gian lận.
- Dễ tiếp cận: Bất kỳ ai cũng có khả năng tham gia được sở hữu tài sản giá trị lớn cùng số vốn nhỏ bằng việc mua token.
- Hiệu quả: Tokenization làm hạn chế sự phụ thuộc vào bên trung gian, hạn chế chi phí giao dịch cùng quản lý.
Token hoá tài sản đã mở ra phương thức tiếp cận mới đối với việc tiếp xúc cùng quản lý tài sản, bên cạnh lĩnh vực tài chính thì nó còn đem lại lợi ích cho các lĩnh vực khác như nghệ thuật, trò chơi điện tử và bất động sản.
Một vài ví dụ thực tế về Asset Tokenization
Khám phá ngay một vài ví dụ thực tế về token hóa tài sản và cách nó thay đổi thị trường sau đây:
Bất động sản được token hóa
Một vài dự án ở lĩnh vực bất động sản ở thế giới đã ứng dụng blockchain nhằm phân chia quyền sở hữu.
- Một ví dụ minh hoạ cho hoạt động token hoá tài sản chính là một toà nhà được sử dụng với mục đích thương mại ở New York đã được mã hóa đồng thời bán cho những nhà đầu tư trên nền tảng blockchain.
- Công ty về công nghệ blockchain là Fluidity đã bắt tay với Propellr về môi giới các loại bất động sản nhằm tạo nên những token về kỹ thuật số, từng token biểu trưng cho một phần sở hữu giá trị của toà nhà.
- Những nhà đầu tư ở toàn cầu có khả năng được nắm giữ tỷ lệ phần trăm giá trị của toà nhà tương ứng với số lượng token mà bạn mua, giống với hoạt động giao dịch cổ phiếu.
Tác phẩm nghệ thuật
Những tác phẩm có tiếng như tác phẩm “Everydays: The First 5000 Days” của Beeple đã được token hoá ở dạng NFT với mức giá bán ra lên đến hàng chục triệu USD.
Tài sản dạng kỹ thuật số
Ở trò chơi trên blockchain như Decentraland và The Sandbox, vật phẩm ảo cũng đất đai đều được token hoá để tạo nên nền kinh tế theo hướng kỹ thuật số thật sự.
Phân chia những loại tài sản có khả năng thực hiện token hóa
Có thể phân thành những loại tài sản làm 3 loại phổ biến nhất:
Token hóa loại tài sản dạng kỹ thuật số (Digital asset tokenization)
Asset Tokenization được tồn tại ở hình thức kỹ thuật số ở mạng blockchain chính là nhân tố quan trọng trên web3. Nó biểu trưng cho một vài tình huống áp dụng nổi bật như:
- Tài sản cross-chain: Loại token biểu trưng cho giá trị đã được chuyển đổi sang những mạng blockchain không giống nhau. Wrapped token Bitcoin (WBTC) chính là một minh hoạ nổi bật. WBTC không phải là loại Bitcoin thậy mà nó là token được đúc ở Ethereum nhằm đại diện về giá trị cho Bitcoin.
- Token quản trị DAO: Mang đến quyền gia nhập vào quản trị ở những tổ chức tự trị phi tập trung (DAO). Những tổ chức DAO của Uniswap hay MakerDAO phát hành token các token quản trị như UNI hay MKR. Các token trên không đính kèm theo tài sản thực ngoài đời mà nó còn đem đến giá trị đại diện đối với quyền biểu quyết cũng như gia nhập vào hoạt động đưa ra quyết định ở DAO.
- DeFi Yield Token: Ở những nền tảng DeFi, người dùng có khả năng được nhận những token đại diện về quyền sở hữu hay lợi tức cho hoạt động cung cấp khả năng thanh khoản, lending hay staking. Chẳng hạn: eToken ở Aave biểu trưng cho loại tài sản đang được bạn cho vay, tương đương với mức lãi suất mà bạn được nhận lại.
Vì những loại tài sản trên hoàn toàn ở dạng kỹ thuật số nên hoạt động lưu trữ nó ở blockchain sẽ cho chủ sở hữu được phép nắm giữ tài sản một cách trực tiếp mà không cần có sự can thiệp của quyền sở hữu gián tiếp bằng những tài sản tiêu chuẩn khác.
Token hóa tài sản ở trong game (In-game asset tokenization)
Đây là một phân loại khác thuộc nhóm token hoá tài sản ở dạng kỹ thuật số, những tài sản ở trong game được dùng ở những dự án GameFi hay metaverse:
- NFT trong game: Các loại vật phẩm như trang phục, vũ khí hay nhân vật.
- Token game: Tiền tệ ở trong game được dùng với mục đích nâng cấp và mua bán.
Việc này không chỉ đem đến giá trị về sưu tầm mà nó còn hình thành một thị trường trao đổi giao dịch vô cùng sôi động cho những vật phẩm của game, đẩy mạnh tính ứng dụng cùng giá trị cho chúng ở cả thế giới thực vào ảo.
Asset Tokenization ở thế giới thực cho đến dạng kỹ thuật số đang dần mở ra các phương thức mới cho vấn đề lưu trữ, giao dịch cũng như sở hữu tài sản ở một môi trường rõ ràng, công khai, phi tập trung cùng hiệu quả.
Token hóa các loại tài sản thực (Real-world asset tokenization)
Tài sản ở thế giới thực như cổ phiếu, trái phiếu của kho bạc, hàng hoá, tiền pháp định, tín chỉ carbon, tín dụng, quyền sở hữu về trí tuệ cùng những tác phẩm nghệ thuật dạng cao cấp đều có khả năng được token hoá cũng như lưu trữ ở blockchain.
Vậy lý do token hoá các loại tài sản trên đem lại ý nghĩa là gì? Nhìn chung, có thể hiểu về Real World Assets (RWA) chính là hoạt động đưa những tài sản mang giá trị ở đời thực vào blockchain. Các tài sản trên được biểu trưng bằng token, hỗ trợ giao dịch hay sở hữu nó trở nên dễ dàng hơn cùng khả năng thanh khoản tốt hơn.
Cụ thể, Real-world Asset Tokenization sẽ được triển khai như sau:
- Bất động sản: Một token sẽ biểu trưng cho một phần của quyền sở hữu ở một bất động sản
- Vàng hay hàng hóa: Việc token hoá vàng (giống với PAXG) hay những loại hàng hoá khác nhằm thực hiện giao dịch dễ hơn.
- Cổ phiếu với trái phiếu: Loại tài sản tài chính theo truyền thống được thực hiện token hoá có thể kể đến như token tượng trưng cho cổ phiếu.
Nhưng không giống với những tài sản truyền thông khác, Asset Tokenization sẽ cho phép chúng có thể lưu trữ, giao dịch cũng như dùng làm tài sản để thế chấp ở những mạng blockchain.
Giao thức nổi trội ở nhóm này có thể lấy Ondo Finance làm đại diện.
Token hóa tài sản vận hành như thế nào?
Quá trình token hoá sẽ có những bước cụ thể sau đây:
Chọn và định giá tài sản
Bước đầu, cần xác định được tài sản và sau đó thực hiện đánh giá giá trị của nó. Tài sản có thể ở dạng vật chất (hàng hoá, bất động sản) hay phi vật chất (tài sản dạng kỹ thuật số, quyền về sở hữu trí tuệ). Ở thời điểm này đòi hỏi cao về tính pháp lý cũng như xác thực quyền sở hữu nhằm đảm bảo cho tài sản đạt điều kiện để có thể token hoá.
Những loại tài sản có thể thực hiện token hóa:
- Bất động sản: Phân nhỏ quyền sở hữu nhằm tạo tính thanh khoản.
- Tài sản tài chính: Cổ phiếu, trái phiếu được tokenization nhằm gia tăng sự tiếp cận cũng như giao dịch.
- Nghệ thuật cùng hàng sưu tập: Những tác phẩm đồ cổ, nghệ thuật được tokenization nhằm tạo nên môi trường mua bán minh bạch trên toàn cầu.
- Hàng hóa: Dầu, vàng hay kim cương được tokenization hỗ trợ hạn chế chi phí cho việc lưu trữ cũng như giao dịch.
Chia nhỏ tài sản ra thành những token
Ngay định giá được tài sản thì tiếp theo sẽ chia nhỏ chúng ra thành những đơn vị token. Từ token sẽ biểu trưng cho một phần của giá trị tài sản đồng thời có khả năng được xây dựng ở dạng:
- Token có thể bị thay thế (Fungible Token): Những token giống y như nhau, biểu trưng cho những phần tài sản bằng nhau (chẳng hạn cổ phần ở một công ty).
- Token không thể bị thay thế (Non-Fungible Token – NFT): Những token độc nhất biểu trưng cho các phần riêng biệt hay đặc thù đối với tài sản (chẳng hạn một căn chung cư cụ thể ở khu chung cư).
Tạo token ở blockchain
Tài sản được token hoá thành những token kỹ thuật số thông qua việc dùng smart contract ở một blockchain. Smart contract chưa dữ liệu liên quan đến quyền sở hữu, những điều kiện trong giao dịch cũng như giá trị của tài sản.
Phân phối token
Token tiếp đó sẽ được phát hành ở nền tảng của blockchain đồng thời có khả năng được phân bổ bằng:
- Bán token với nhiều loại hình. Nhà đầu tư mua vào token với mục đích được sở hữu một phần của tài sản.
- Giao dịch ở thị trường thứ cấp: Trader giao dịch token ở những sàn giao dịch theo hướng phi tập trung (DEX) hay tập trung (CEX).
Quản lý cùng giao dịch tài sản
Những token biểu trưng cho tài sản có khả năng được thực hiện giao dịch, sử dụng và chuyển nhượng tương tự như loại tài sản thế chấp. Blockchain sẽ ghi lại tất cả giao dịch vô cùng minh bạch đồng thời không có khả năng thay đổi, đảm bảo chi quyền sở hữu được thể hiện một cách chính xác.
Quyền lợi cho người sở hữu token
Người nắm giữ token sẽ có khả năng được hưởng những lợi ích về tài chính giống với phần giá trị được token đại diện. Chẳng hạn:
- Nhận lợi tức sinh ra từ tài sản (ví dụ: tiền cho thuê bất động sản).
- Được phép tham gia vào hoạt động quản trị (đối với tình huống token hoá cổ phần).
- Quyền được sử dụng và sưu tập (loại token biểu trưng cho dạng vật phẩm về kỹ thuật số).
Ví dụ thực tiễn:
- Một toà nhà có giá trị là 1 triệu USD được chia ra 1,000 token, từng token biểu trưng cho 0.1% giá trị của tài sản (mang tính tượng trưng). Tuỳ vào việc cho thuê hay bán tài sản như thế nào mà người mua sẽ được tham gia vào quyền sở hữu cũng như nhận lợi nhuận.
- Tác phẩm nghệ thuật mang tính thời đại được tokenization trở thành NFT, nhiều nhà đầu tư sẽ có cơ hội được sở hữu chung một phần và sau đó cùng hưởng lợi nếu giá trị của tác phẩm gia tăng. Nó thường được nhắc đến với khái niệm mang tên Fractionalized NFT.
Asset Tokenization vận hành tương tự cầu nối giữa công nghệ blockchain với tài sản truyền thống, đem lại sự minh bạch, giá trị thực cùng khả năng thực hiện giao dịch xuyên quốc gia đối với những tài sản vật chất và kỹ thuật số.
>> Xem thêm: Rebase Token là gì? Tìm hiểu cơ chế tự điều chỉnh cung cầu trong crypto
Các Asset Tokenization hiện nay
Những tổ chức về tài chính đứng đầu đang nỗ lực sử dụng công nghệ blockchain cùng token hoá với mục đích nâng cấp dịch vụ cũng mở rộng tiềm năng đầu tư. Bên dưới là những thông tin cụ thể về một vài tổ chức nổi bật:
BlackRock
BlackRock đã cho ra mắt Quỹ Thanh khoản Kỹ thuật số USD Institutional BlackRock (BUIDL) vào tháng 3/2024 ở mạng lưới Ethereum. Quỹ trên cho phép những nhà đầu tư đáp ứng điều kiện thu lợi suất ở dạng đô la Mỹ bằng Securitize Markets, LLC. Mục tiêu đầu tư của BUIDL hướng tới những tài sản trong ngắn hạn như tín phiếu của kho bạc Mỹ, đem lại khả năng thanh khoản cao cùng minh bạch hơn vì có sự tích hợp của công nghệ blockchain.
Cho đến tháng 11/2024, BUIDL đã được BlackRock mở rộng sang những blockchain khác như Polygon, Aptos, Optimism, Arbitrum và Avalanche để gia tăng khả năng tiếp xúc cùng tiềm năng ở hệ sinh thái BUIDL.
Goldman Sachs
Nền tảng về Tài sản Kỹ thuật số GS DAP được phát triển bởi Goldman Sachs được nhận định là một giải pháp dựa vào blockchain hỗ trợ cho việc đăng ký, phát hành, thanh toán đồng thời lưu trữ những tài sản có thể token hoá. Nền tảng trên dùng ngôn ngữ smart contract Daml cùng chạy ở mạng lưới của Canton, được quyền quản lý tài sản ở điều kiện số hoá đạt hiệu quả cao nhất.
Bên cạnh đó, Goldman Sachs công bố kế hoạch phân tách GS DAP trở thành giải pháp về công nghệ hoàn toàn thuộc độc lập sở hữu ngành vào tháng 11/2024 để thúc đẩy cho sự hợp tác cùng đổi mới ở lĩnh vực về tài sản mã hoá.
Ondo Finance
Dân chủ hoá những dịch vụ về tài chính: Ondo Finance dùng công nghệ blockchain nhằm mang lại những sản phẩm về tài chính được thực hiện token hoá, quản lý những giao thức tài chính theo hướng phi tập trung (DeFi), để khẳng định về sự minh bạch, thực hiện đúng pháp lý cũng như dịch vụ đáng tin cho khách hàng.
USDY cùng OUSG chính là những công cụ dùng để đầu tư được cung cấp bởi Ondo Finance. Với khoản lãi bất kỳ nào từ tài khoản tiêu chuẩn đều có cơ hội tái đầu tư, hỗ trợ giá trị cho những token trên thường gia tăng dựa theo thời gian.
USDY
USDY là dạng trái phiếu đã được token hoá, có sự đảm bảo từ tín phiếu của Kho bạc Mỹ trong ngắn hạn cùng những khoản tiền được gửi vào ngân hàng có kỳ hạn.
- Thời điểm công bố: Tháng 8/2023.
- Đối tượng thoả mãn điều kiện: Tổ chức và cá nhân ở ngoài nước Mỹ.
- Quy trình đúc token: Token USDY chính thức được tung ra thị trường sau 40-50 ngày kể từ thời điểm khoản tiền gửi USDC đầu tiên được xử lý.
- Chuyển giao: Token USDY được phép di chuyển giữa những địa chỉ ở danh sách được phép.
- Quy trình quy đổi: USD (fiat) là loại tiền tệ duy nhất mà USDY có thể đổi và sau đó chuyển đến ngân hàng ở ngoài nước Mỹ.
OUSG
OUSG là loại token biểu trưng cho quỹ ETF cùng trái phiếu của Kho bạc Mỹ trong ngắn hạn từ Blackrock (Blackrock Short-Term US Treasuries ETF).
- Thời điểm công bố: Tháng 2/2023 ở Ethereum, Tháng 7/2023 ở Polygon.
- Đối tượng thoã mãn điều kiện: Dành riêng cho nhà đầu tư đã được công nhận cùng người mua đáp ứng đủ tiêu chuẩn, mở rộng ở phạm vi toàn cầu và dành riêng cho tổ chức.
- Quy trình phát hành: Sau 1 đến 2 ngày làm việc bắt đầu từ lúc khoản tiền gửi OUSG vào giai đoạn xử lý thì Token OUSG sẽ được phát hành.
- Quy trình quy đổi: Đồng tiền mà OUSG có thể tiến hành trực tiếp quy đổi là USDC.
Một vài thách thức phải đối mặt:
- Hạn chế về pháp lý: Quy định đối với Asset Tokenization vẫn chưa thật sự rõ ràng cho nhiều quốc gia. Hoạt động phân loại token (hàng hoá, tài sản dạng kỹ thuật số hay chứng khoán) tạo nên sự khó khăn đối với vấn đề quản lý cùng triển khai.
- Thiếu sự tiêu chuẩn hóa: Thiếu sự nhất quán trong kỹ thuật cùng quá trình token hoá giữa những nền tảng tạo nên sự khó khăn đối với hoạt động tích hợp cũng như tương tác giữa những hệ sinh thái.
- Khả năng tiếp cận: Hoạt động gia nhập token hoá vẫn đòi hỏi kiến thức liên quan đến blockchain, việc này làm giảm người dùng phổ thông gia nhập.
Asset Tokenization đang dần mở ra thế giới mới ở việc quản lý cũng như giao dịch tài sản. Thông qua việc khai thác blockchain cùng những công nghệ liên quan, việc token hoá ngoài việc cải thiện hiệu quả thì nó còn hỗ trợ việc mở rộng về cơ hội tiếp xúc tài sản đến với mọi người. Cùng sự phát triển từ những nền tảng như Chainlink, hoạt động token hoá được hứa hẹn sẽ thành một công cụ đắc lực để thúc đẩy cho nền kinh tế số ở tương lai.
Kết luận
Asset Tokenization là quá trình chuyển đổi tài sản thực thành token kỹ thuật số, giúp tối ưu hóa giao dịch và tăng tính thanh khoản. Công nghệ này đang thay đổi cách chúng ta đầu tư và sở hữu tài sản, mang lại cơ hội mới cho nhà đầu tư. Nếu bạn muốn hiểu rõ hơn về cách thức hoạt động cũng như ứng dụng của Asset Tokenization là gì, đừng bỏ qua những bài viết bổ ích khác trên website Coin568net. Khám phá ngay để cập nhật những xu hướng mới nhất.
Tôi là Phùng Cảnh Lang, với hơn 5 năm kinh nghiệm trong thị trường Crypto, tôi hy vọng những bài viết của mình thật sự hữu ích với bạn. Là một người từng trải, tôi rất mong khi ai đó gia nhập vào thị trường Crypto hãy nên trang bị đầy đủ kiến thức, vì đây là đầu tư không phải một canh bạc may rủi.